Żeby otrzymać ekwiwalent za węgiel należy złożyć wniosek o jego wypłatę w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający uprawnienie do bezpłatnego węgla i określający jego wysokość. Osoba uprawniona musi też złożyć oświadczenie, że nie pobierała w latach 2002-2007, lub za część tego okresu, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.
O ekwiwalent mogą się ubiegać osoby uprawnione tj.:
- emeryci i renciści, którzy pracowali w przedsiębiorstwach robót górniczych i pobierali bezpłatny węgiel na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z 21 grudnia 1991 r.
- wdowy, wdowcy i sieroty z ustalonym prawem do renty rodzinnej po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych uprawnionych do bezpłatnego węgla na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z 21 grudnia 1991 r.:
Warunkiem jest jednak uzyskanie przez osoby uprawnione prawa do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 2007 r., i nie pobieranie ekwiwalentu przez ww. osoby po dniu 31 grudnia 2001 r.
Uprawnionymi do ekwiwalentu są wszystkie osoby, którym przysługiwał ten ekwiwalent na podstawie art. 55 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r . o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych ( Dz. U. Nr 612, poz. 1112, z późn. zm.). Osobom tym ZUS wypłacał ekwiwalent w latach 1999 – 2001.
Szczegółowe warunki wypłaty ekwiwalentu zawarte są w ustawie z 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych (Dz. U. Nr 147 poz. 1031).
Minister Gospodarki jest jedynie dysponentem środków budżetowych przeznaczonych na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego.
Ekwiwalent wypłaca ZUS. Od decyzji ZUS osobie uprawnionej przysługuje odwołanie do sądu właściwego w sprawach emerytur i rent.
(pobierz plik .pdf)