Uzbekistan
UZBEKISTAN
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską
1. Podstawowe informacje, sytuacja gospodarcza
Powierzchnia: 447,4 km2
Ludność: 27,6 mln osób
Stolica: Taszkent
Waluta: sum (UZS)
Prezydent Republiki Uzbekistanu – Islom Karimov
Premier – Shavkat Mirziyeyov
Zastępca Premiera ds. gospodarczych, Minister Spraw Zagranicznych – Elyor Ganiyev
Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, Inwestycji i Handlu – Rawszan Guliamov.
Członkostwo w ważniejszych ugrupowaniach międzynarodowych – ONZ, BŚ, WNP, MFW, OBWE, EBOR, MOP, i regionalnych – Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza (członkowie: Kazachstan, Federacja Rosyjska, Białoruś, Kirgizja, Tadżykistan, Uzbekistan), Szanghajska Organizacja Współpracy (członkowie: Kazachstan, Federacja Rosyjska, Chiny, Kirgizja, Tadżykistan, Uzbekistan). Uzbekistan ubiega się o członkostwo w WTO.
Uzbekistan ma podpisane szereg umów o wolnym handlu z krajami WNP (m.in.
z Kazachstanem).
Począwszy od uzyskania niepodległości w 1991 r. w Republice Uzbekistanu wprowadzane były reformy strukturalne. W 2001 r., m.in. dzięki zaangażowaniu się Uzbekistanu w walkę ze światowym terroryzmem, kraj ten uzyskał znaczną międzynarodową pomoc rozwojową
i kredytową – co w połączeniu z pomocą ekspercką MFW pozwoliło na ożywienie gospodarki uzbekistańskiej. Ponadto, począwszy od II połowy 2003 r. rząd Uzbekistanu zaczął realizować reformy ekonomiczne mające na celu liberalizację zasad prowadzenia działalności gospodarczej i prywatyzację gospodarki uzbekistańskiej. W rezultacie w ostatnich latach Uzbekistan odnotowuje szybki wzrost gospodarczy. Uwzględniając posiadane przez ten kraj bogactwa naturalne (złoża ropy, gazu, złota), potencjał ludnościowy oraz znaczenie tego kraju w niektórych obszarach gospodarki światowej (bawełna, surowce mineralne) należy zakładać, iż gospodarka Uzbekistanu nadal będzie się intensywnie rozwijać. Dynamika tych zmian oraz związany z tym rozwój polsko-uzbekistańskiej współpracy gospodarczej zależeć będzie jednak od kontynuacji reform w Uzbekistanie.
Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki
|
Wyszczególnienie |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 |
|
PKB (w mld USD) a) |
13,5 |
14,7 b) |
22,3 |
27,9 |
31,8 |
37,7 |
|
PKB (wzrost w %) |
7,0 |
7,3 |
9,5 |
9 |
8,1 |
8,5 |
|
Deficyt budżetowy (% PKB) |
0,1 |
0,9 |
1,7 |
+1,5 |
0,2 |
0,5 |
|
Zadłużenie zagraniczne (% PKB) |
b/d |
b/d |
b/d |
13,3 |
b/d |
10 |
|
Inflacja (CPI, średnioroczna, %) |
7,8 |
6,8 |
6,8 |
7,8 |
7,4 |
7,3 |
|
Bezrobocie (w %) |
0,3 |
0,3 |
0,3 |
b/d |
b/d |
b/d |
|
Eksport (w mld USD) |
5,40 |
6,3 |
9,0 |
11,6 |
11,8 |
13,0 |
|
Import (w mld USD) |
4,09 |
4,8 |
5,2 |
7,5 |
9,4 |
8,8 |
|
Kurs UZS/USD (średnioroczny) |
1114,0 |
1216,3 |
1266,4 |
1.231,7 |
1.511,4 |
1.640,0 |
|
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne |
b/d |
b/d |
b/d |
1.200,0 |
2.200,0 |
b/d |
|
Inwestycje bezpośrednie uzbeckie za granicą |
b/d |
b/d |
b/d |
b/d |
b/d |
b/d |
a) po przeliczeniu wg średniego kursu UZS/USD w danym okresie
b) wg kursu UZS/USD na koniec danego okresu
Źródło: Bank Centralny Uzbekistanu, Państwowy Komitet ds. Statystyki Republiki Uzbekistanu
Głównymi towarami eksportowymi Uzbekistanu są przede wszystkim: surowce energetyczne i produkty naftowe (ok. 20% wartości eksportu ogółem), usługi (ok. 12%), artykuły rolno-spożywcze (ok. 9%) i metale kolorowe (ok. 8%). Zasadnicze grupy towarowe w imporcie to: maszyny i urządzenia (ok. 42%), wyroby przemysłu chemicznego (ok. 13%), artykuły rolno-spożywcze (ok. 12%). Największymi partnerami handlowymi Uzbekistanu są: Rosja (ok. 30%), Chiny (ok. 10%), Kazachstan (8%), Korea (7%), Turcja (4%), Afganistan i Iran (po 3%), Ukraina (2,5%); w eksporcie: Rosja, Chiny, Kazachstan, Turcja, Afganistan, Iran, Ukraina, Korea Południowa, Singapur i Wielka Brytania, a w imporcie: Rosja, Korea, Chiny, Kazachstan, Niemcy, Ukraina, Turcja, Brazylia, USA i Indie.
2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
Do najważniejszych umów regulujących polsko-uzbekistańską współpracę gospodarczą zaliczyć należy:
- Umowę o partnerstwie i współpracy pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Uzbekistanu, z drugiej strony, podpisaną we Florencji w dniu 21 czerwca 1996 r. [Polska stała się stroną tej umowy z dniem 1 maja 2004 r.],
- Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu
o współpracy gospodarczej, podpisaną 2 października 2007 r. w Taszkencie (MP z 2008 r. nr 82, poz. 721), - Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu
o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, podpisaną w Warszawie w dniu
11 stycznia 1995 r. (Dz.U. 1995, nr 116 poz. 561), - Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu
w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisaną w Warszawie
w dniu 11 stycznia 1995 r. (Dz.U. 1995, nr 116 poz. 559), - Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu
o udzieleniu kredytu o pomocy wiązanej (M.P. 2004 nr 1 poz 14), - Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu
o udzieleniu kredytu (MP z 2004 r. poz. 12),
3. Wymiana handlowa z Polską w mln USD
|
|
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010
|
dynamika 2009=100 |
2011 *) I - IX |
dynamika 2010=100 |
|
Obroty |
693,8 |
735,2 |
148,7 |
98,3 |
129,0 |
131,3 |
115,5 |
130,4 |
|
Eksport |
62,3 |
63,3 |
95,1 |
69,2 |
75,3 |
108,9 |
81,5 |
157,2 |
|
Import |
631,5 |
671,9 |
53,7 |
29,1 |
53,6 |
184,6 |
34,0 |
92,5 |
|
Saldo |
-569,2 |
-608,7 |
41,4 |
40,1 |
21,7 |
- |
47,5 |
- |
Źródło: GUS
*) dane szacunkowe
Uzbekistan jest ważnym partnerem handlowym Polski w Azji Centralnej. Struktura wymiany handlowej z Uzbekistanem ulega znacznym zmianom.
W eksporcie do Uzbekistanu najważniejszą pozycję w ostatnich dwóch latach stanowią wyroby przemysłu elektromaszynowego (32 – 35% udziału), wyroby przemysłu chemicznego (13 – 18% udziału) oraz artykuły rolno-spożywcze (13 – 16% ogółu eksportu).
Tradycyjnym towarem importowanym z Uzbekistanu jest bawełna, pochodne bawełny oraz nisko przetworzone wyroby tekstylne (łącznie 16 – 18% udziału). Znaczącą rolę w imporcie z Uzbekistanu odgrywają surowce energetyczne, przy czym okresowo, dostawy do Polski tych produktów rejestrowane są z innych rynków przez rosyjskie firmy pośredniczące.
Wraz z przystąpieniem do UE Polska objęta została mechanizmami wspólnej polityki handlowej UE wobec krajów trzecich, w tym Uzbekistanu.
4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
Działalność inwestycyjna firm polskich w Uzbekistanie nie jest znacząca. W kraju tym zarejestrowanych jest: 9 przedstawicielstw firm polskich, 23 firmy z udziałem polskiego kapitału i 17 joint-ventures, które funkcjonują w branżach: budowlanej, hodowlanej, maszyn i urządzeń, medycznej i farmacji.
Mimo dotychczas stosunkowo niskiego poziomu zainteresowania firm polskich inwestowaniem w Uzbekistanie ocenia się, iż ze względu na duży potencjał rynkowy, kraj ten może w przyszłości stać się znacznym odbiorcą bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Uwzględniając priorytety polityki gospodarczej Uzbekistanu w 2011 r. oraz dotychczasowe zainteresowanie produktami i usługami z Polski, intensywny rozwój współpracy gospodarczej powinien dotyczyć takich sektorów jak: budownictwo i przemysł materiałów budowlanych, przemysł chemiczny i petrochemiczny, elektrotechniczny, budowy maszyn – w tym budowlanych oraz maszyn i urządzeń dla górnictwa, sprzęt medyczny i farmacja, ochrona środowiska naturalnego – w tym budowa oczyszczalni ścieków, budowa zakładów utylizacji niebezpiecznych odpadów, przetwórstwo rolno-spożywcze, produkcja rolna oraz przetwórstwo bawełny.
5. Wspieranie polskiego eksportu i działania promocyjne
Uwzględniając perspektywiczny charakter polsko-uzbeckiej współpracy gospodarczej
w roku 2006 i 2007 zorganizowana była w Taszkencie dwukrotnie Polska Ekspozycja Narodowa. Za każdym razem wzięło w niej udział ponad 40 polskich firm, które nawiązały kontakty z potencjalnymi kontrahentami uzbeckimi. W dniach 25-28 maja 2011 r. przeprowadzona była w Taszkencie III edycja tego przedsięwzięcia, które towarzyszyło IV posiedzeniu Polsko-Uzbekistańskiej Międzyrządowej Komisji ds. Współpracy Gospodarczej. W tym czasie odbyło się także Forum Gospodarcze Polska-Uzbekistan. W Wystawie uczestniczyło 40 polskich firm prezentujących m.in. maszyny i urządzenia dla przemysłu spożywczego, gotowe artykuły spożywcze, automatykę przemysłową, nawozy sztuczne i preparaty weterynaryjne oraz towary powszechnego użytku. Ponadto grupa 24 przedstawicieli polskich firm uczestniczyła w Misji Gospodarczej. Uczestnicy Misji i Wystawy wzięli udział w Forum Gospodarczym i giełdzie kontaktowej firm.
Minister Gospodarki obejmuje częściowym dofinansowaniem niektóre przedsięwzięcia promocyjne o charakterze proeksportowym – bliższe informacje dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki www.mg.gov.pl.
Pomocy finansowej w realizacji przedsięwzięć promocyjnych mogą udzielać również Urzędy Marszałkowskie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych 2007 - 2013 – informacje w domenie: www.mrr.gov.pl i na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw.
Przedsiębiorcy mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonujący eksportu krajowych towarów i usług, mogą skorzystać z usług KUKE SA w zakresie gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń kredytów eksportowych z Uzbekistanem. Mogą też skorzystać z wieloletniego programu rządowego „Wsparcie polskiego eksportu poprzez udzielanie przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) kredytów dla zagranicznych nabywców polskich towarów i usług lub ich banków z ochroną ubezpieczeniową KUKE SA”.
6. Polskie placówki w Uzbekistanie:
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Uzbekistanie
I Radca, Kierownik Wydziału Sławomir Strzałkowski
ul. M. Gandi, 1 tupik dom 4, Taszkent 7000000,
tel.: (+998 71) 237 36 50
fax: (+998 71) 237 53 82
e-mail: weh-amb@bcc.com.uz
http://www.taszkent.polemb.net
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Uzbekistanie
ul. Firdavsiy 66, Yunasabadskiy Rayon, 700084 Taszkent
tel. (+998 71) 120 86 50
fax (+998 71) 120 86 51
e-mail: ambasada@bcc.com.uz
http://www.taszkent.polemb.net
___________________________________________
Opracowano w Departamencie Międzynarodowej
Współpracy Dwustronnej Ministerstwa Gospodarki
Warszawa, listopad 2011 r.
Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0, z wyjątkiem przypadków gdy zastrzeżono inaczej.
Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, tel.:(22) 693 50 00 email:mg@mg.gov.pl













