Pakistan

PAKISTAN
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Informacje ogólnej opis sytuacji gospodarczej w roku 2007.

Po roku 2001 Pakistan wkroczył na ścieżkę umiarkowanego rozwoju gospodarczego, którego przebieg jest ściśle monitorowany przez międzynarodowe instytucje finansowe (w tym głównie IMF), udzielające krajowi znacznej pomocy materialnej.

Sytuacja gospodarcza Pakistanu od 2003 r. ulega stopniowej poprawie - liberalizowana jest gospodarka, utrzymywana jest dyscyplina finansowa. Przeprowadzane są reformy ekonomiczne zainicjowanymi przez ministra finansów - obecnie premiera - Shaukat Aziza. Szybkie tempo wzrostu produkcji przemysłowej powoduje stopniowe zmniejszanie się zależności gospodarki pakistańskiej od wyników w rolnictwie. W rezultacie w roku 2005 struktura PKB przedstawiała się następująco: rolnictwo – 22,6%, przemysł – 24,1%, usługi – 53,3%. Deficyt budżetowy zmniejszył się do poziomu 3,8% . Odnotowano rekordowy wzrost eksportu. Inflacja z  9,4% w 2005 r. ustabilizowała się w latach 2006 i 2007 na poziomie ok. 6,5 %. Poprawie uległ bilans płatniczy kraju. Na koniec 2006 r. rezerwy walutowe osiągnęły poziom 14,6 mld USD, a zadłużenie zagraniczne wyniosło 36,6 mld USD.

Wzrosły międzynarodowe notowania wiarygodności gospodarczej Pakistanu. Stworzone zostały zachęcające warunki dla inwestycji zagranicznych. Wysokość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Pakistanie w 2005 wyniosła 1,52 mld USD, wobec 308 mln USD w roku 2001/2002. Ten wzrost związany jest głównie z prywatyzacją sektora bankowego. Najwięcej zainwestowały w Pakistanie ZEA (417 mln USD), USA i Wlk. Brytania, kraje, które są równocześnie najważniejszymi partnerami handlowymi Pakistanu.

USA, Kanada, Japonia i Włochy otworzyły swoje rynki na bezcłowy import pakistańskich wyrobów tekstylnych oraz zawarły umowy o redukcji i restrukturyzacja pakistańskiego zadłużenia. Pakistan pozostaje poważnym beneficjantem pomocy międzynarodowej, której wartość w 2006 roku wyniosła 3,1 mld USD (nisko oprocentowane, długoletnie pożyczki oraz bezzwrotna  pomoc w formie różnego rodzaju grantów).

Ciosem dla gospodarki kraju wydawało się trzęsienie ziemi 8 października 2005 r. Eksperci rządowi ocenili, że całość kosztów związanych z odbudową zniszczonych terenów wyniesie ok. 3 mld USD. Po stratach związanych z trzęsieniem ziemi zweryfikowano deficyt budżetowy z 3,8 do 4% PKB. Jednak ocenia się, że trzęsienie ziemi nie dotknęło bezpośrednio najważniejszych dziedzin gospodarki, a pomoc zagraniczna, która napłynęła do kraju przyczyniła się do zdynamizowania rozwoju gospodarczego.

Obecnie głównym zadaniem rządu jest utrzymanie dotychczasowej odpowiedzialnej polityki ekonomicznej oraz przekonanie inwestorów zagranicznych o opłacalności długoterminowych inwestycji w Pakistanie. Pakistan zamierza realizować politykę gospodarczą, która ma mu pozwolić utrzymać tempo wzrostu z ostatnich lat. Sukcesywnie prowadzone są kolejne prywatyzacje. Szczególną rolę w gospodarce kraju odgrywa handel zagraniczny i dążenia władz do poprawienia jego ujemnego bilansu. Rząd podejmuje próby dywersyfikacji struktury eksportu. Nadal najszybciej rozwijającą się branżą pozostaje przemysł tekstylny. Celem ograniczania importu utrzymywane są bariery celne. Uruchamiane są procedury stymulujące import inwestycyjny lub taki, który skutkuje uruchamianiem produkcji eksportowej.

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej.

Stosunki dwustronne pomiędzy Polską i Pakistanem regulowane są przez następujące akty prawne:

• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 25 października 1974 r.
• Porozumienie w sprawie morskiej żeglugi handlowej z 25 stycznia 1975 r.
• Umowa o komunikacji lotniczej z 30 października 1977 r.

W dniu 29 kwietnia 2004 r. podpisano pomiędzy UE i Pakistanem Umowę o Współpracy  (Co-operation Agreement between the European Community and the Islamic Republic of Pakistan). Jest to tzw. umowa trzeciej generacji określająca ramy współpracy handlowej, gospodarczej i inwestycyjnej, ustanawiająca zasady poszanowania praw człowieka i zasady demokracji, jako podstawę dla współpracy dwustronnej. Na mocy ww. Umowy ustanowiona została dwustronna Komisja Mieszana – obecnie trwa proces ratyfikacyjny.

Istnieją ponadto:

• Agreement between the EEC and Pakistan on Trade in Textile Products z 1990 r.
• Agreement in the Form of Exchange of Letters – an amendment to the above textile agreement z 1994 r.
• Memorandum of Understanding between the European Community and the Islamic Republic of Pakistan on arrangements in the area of market access for textile and clothing products z dnia 15 października 2001 r.

W początku 2007 roku Pakistan wystąpił do UE o rozpoczęcie negocjacji o zawarciu porozumienia o wolnym handlu UE-Pakistan (FTA), motywując to m.in. tym, że trwające negocjacje na temat FTA z Indiami stawiają Pakistan w niekorzystnej sytuacji.

3. Wymiana handlowa z Polską.

W środowisku pakistańskiego biznesu Polska, jako nowy członek UE, jest postrzegana jako kraj o rozwiniętej gospodarce i dużych możliwościach rozwoju współpracy.

Od połowy lat 60. zawierane były w ramach obowiązującej wolnodewizowej umowy handlowej dodatkowe porozumienia barterowe, które pełniły funkcje równoległej linii polskiego handlu z Pakistanem. Ogółem zawarto 15 takich porozumień. W barterach realizowany był prawie cały polski import i około połowy eksportu. Po wygaśnięciu barterów, od końca lat 80. wymiana realizowana jest wyłącznie w wolnych dewizach. W okresie, gdy część wymiany realizowana była w barterach, obroty kształtowały się na poziomie do ok. 30 mln USD, a w 1981 roku - w wyniku dostaw statków - wyniosły ok. 45 mln USD.

Polska była przez wiele lat tradycyjnym dostawcą urządzeń energetycznych do Pakistanu. Dostarczono tam łącznie ponad 120 transformatorów dużej mocy o wartości ponad 8,0 mln USD. Polscy specjaliści realizowali szereg kontraktów usługowych, m.in. wykonywali roboty montażowe w trakcie budowy bloku energetycznego w elektrowni Guddu, ponadto prace projektowe w zakładach przemysłu metalurgicznego, cukrowniczego, drzewnego i innych.

W 1994 r. ZPC "Ursus" podpisały, w ramach ogłoszonego przez rząd Pakistanu programu bezcłowego importu ciągników dla potrzeb rolnictwa, tzw. AWAMI Tractor Scheme, kontrakt na dostawę 8 tys. sztuk ciągników rolniczych. Dostawy były realizowane głównie w latach 1995 i 1996, a udział ciągników w ogólnej wartości eksportu wyniósł w 1997 r. blisko 70%.

Polsko-pakistańską wymianę handlową regulowała Umowa Handlowa z 12 lipca 1995 r. wypowiedziana w związku z akcesją Polski do Unii Europejskiej.

Wartość obrotów według polskich statystyk w ostatnich latach kształtowała się następująco:

(w mln USD)

Najważniejszymi towarami eksportowanymi do Pakistanu były w minionych latach: maszyny i urządzenia mechaniczne, produkty mineralne, metale nieszlachetne i wyroby z nich, produkty pochodzenia roślinnego (nasiona rzepaku i soi), ścier drzewny, produkty pochodzenia zwierzęcego.

Natomiast głównymi pozycjami polskiego importu były: materiały i wyroby włókiennicze, produkty pochodzenia roślinnego, skóry i wyroby z nich.

Wg danych za rok 2007 r. wzajemna wymiana handlowa osiągnęła poziom 127,5 mln USD wobec  111,0 mln USD w roku 2006 , co oznacza wzrost o 15%. Polski eksport do Pakistanu wyniósł w tym okresie 24,3 mln USD (spadek o 25 %), natomiast import z Pakistanu 103,2 mln USD (wzrost o 31%). Tym samym tradycyjnie ujemne dla Polski saldo wzajemnej wymiany handlowej ponownie wzrosło do – 79,0 mln USD.

4. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej.

W dniach 29 marca – 1 kwietnia 2007 r. przebywała w Pakistanie ok. 10-osobowa misja KIG, która – m.in. wzięła udział w targach „Karachi EXPO 2007”, największych międzynarodowych targach, organizowanych w Pakistanie. W opinii Konsula Generalnego RP w Karachi i przedstawiciela KIG-u (organizatora misji) była to impreza bardzo udana i powinna ona zaowocować wkrótce nowymi kontraktami handlowymi.

W dniach 28-29 września br. organizowane są w Karachi targi EXPO 2008, na które Pakistańska Federacja Izb Przemysłowo-Handlowych (FPCCI) zaprasza firmy polskie.

5.  Dostęp do rynku i potencjalne dziedziny współpracy.

Możliwości rozwoju handlu i współpracy gospodarczej z Pakistanem są  limitowane przez jego trudności płatnicze i związany z nimi brak środków dewizowych na zakup dóbr inwestycyjnych, maszyn, urządzeń i towarów zaopatrzeniowych. Największym odbiorcą tego typu wyrobów pozostaje nadal sektor państwowy, ograniczany finansowo przez napięty budżet Pakistanu. Pakistan liczy na zagraniczne inwestycje i kredyty. Oczekuje także na propozycje przedsięwzięć inwestycyjnych opartych na "feasibility studies" sponsorowanych przez rządy państw obcych  lub programach opracowanych przez organizacje międzynarodowe. Dotyczy to zwłaszcza takich sektorów, jak energetyka, górnictwo, komunikacja (zwłaszcza kolejowa), porty, przemysł cukrowniczy.

Polskie przedsiębiorstwa szukają swoich szans wejścia na rynek Pakistanu na drodze kontraktów o podwykonawstwo i poddostawy w sektorze państwowym (energetyka, transport, górnictwo, wydobycie ropy naftowej, usługi eksperckie, poszukiwania ropy naftowej i gazu, przemysł cukrowniczy, gazyfikacja węgla).

Wg delegacji Federation of Pakinstani Chambers of Commerce and Industry (FPCCI), przebywającej w Polsce w maju 2008, strona pakistańska zainteresowana jest istotnym zwiększeniem importu z Polski olejów jadalnych i nasion roślin oleistych (na które istnieje duży popyt w Pakistanie), importem drewna do produkcji mebli oraz papieru. Zainteresowani są udziałem polskich firm w transferze polskiej technologii i rozbudowie pakistańskiego górnictwa węglowego oraz współpracą w wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie).

Jednym z bardzo ważnych dla Pakistanu realizowanych działań jest prowadzona w oparciu o amerykańską pomoc „rehabilitacja” słabo rozwiniętych regionów. Uruchamiana i prowadzona tam produkcja w ramach „stref wolnocłowych” jest zwolniona z jakichkolwiek restrykcji w imporcie do Stanów Zjednoczonych. Zachęcają także polskie przedsiębiorstwa do uruchamiania działalności w tych strefach. Wspomagają rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw – są zainteresowani wymianą doświadczeń i delegacji.

6. Polskie placówki:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Islamabadzie
Street 24, G-5/4, Diplomatic Enclave II
Islamabad (P.O. Box 1032)
tel.: 00 92 51 2600844 do 46,       
faks: 00 92 51 2600852 oraz  2600853,
e-mail: polemb@dsl.net.pk
www.islamabad.polemb.net

Konsulat Generalny RP w Karachi
6-D, 1st Gizri Lane, Phase IV, Defence Officer's Housing Authority
75500 Karachi
tel.: 00 92 21 5879593, 00 92-21 5879594
faks: 00 92 21 5879592
e-mail:  consulrp@sat.net.pl lub consulaterp@go4b.net

Konsulat Honorowy w Lahore
A45-CMA Colony, Abid Majid Road
Lahore Cantt.
tel.: 0092 42 6653894-6,
faks: 0092 42 6655560-1
e-mail: shahbaz@goldengas.biz