Liban

LIBAN

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Podstawowe informacje, sytuacja gospodarcza

Republika Libańska jest republiką parlamentarną, na czele której stoi prezydent wybierany przez Zgromadzenie Narodowe (Madżlis An-Nuwwab) na 6 lat. System władzy stanowi, że prezydent ma być maronitą, premier – sunnitą, przewodniczący parlamentu – szyitą.

Prezydent: Michel Sulejman (od 25.05.2008 r.)

Premier: Pan Saad Hariri

Minister Gospodarki i Handlu: Pan Mohammed Safadi

Minister Przemysłu: Pan Ibrahim Dedeyan

Minister ds. Energii i Wody: Pan Gibran Bassil

Ambasador Libanu w Polsce: wakat

Ambasador RP w Libanie: Pan Tomasz Niegodzisz

Powierzchnia Libanu: 10 452 km², ludność: ok. 4 mln mieszkańców, stolica: Bejrut (ok. 1,3 mln mieszkańców)

Główne zasoby naturalne kraju: wapień, rudy żelaza, sól, granit, urodzajna gleba, znaczne zasoby wody w regionie cierpiącym na jej niedobór

Waluta:  funt libański (LBP); kurs wymiany (stały) 1 USD » 1 507,5 LBP

PKB Libanu: wg parytetu siły nabywczej w 2009 r. wyniósł prawie 54 mld USD (50,5 mld USD w 2008 r.), przy 6,9 % stopie wzrostu. Struktura PKB: usługi – blisko 78 %, przemysł – 16,7 %, rolnictwo – 5,4 %.

Stopa inflacji: ok. 3,4 %, (10,8 % w 2008 r.), bezrobocia: 9,2 % (szacunkowo za 2007 r.)

Zadłużenie zagraniczne: 21,1 mld USD (na koniec listopada 2009 r.)

Handel zagraniczny w 2009 r.:

eksport – 3,5 mld USD; główni partnerzy – Syria (udział 26,0 %), Zjednoczone Emiraty Arabskie (14,5 %), Arabia Saudyjska (6,9 %), Szwajcaria (6,0 %); struktura towarowa – biżuteria, metale podstawowe, chemikalia, różne towary konsumpcyjne, owoce i warzywa, tytoń, urządzenia elektryczne, włókna tekstylne, papier.

import – 16,4 mld USD, główni partnerzy – Francja (10,8 %), USA (9,4 %), Syria (9,4 %), Włochy (7,0 %), Chiny (6,9 %), Niemcy (5,4 %), Ukraina (4,6 %), Turcja (4,5 %); struktura towarowa – produkty ropopochodne, samochody, produkty medyczne, ubrania, mięso i żywe zwierzęta, papier, tkaniny, wyroby tytoniowe, urządzenia elektryczne, chemikalia.

Inwestycje zagraniczne w Libanie: 2,5 – 2,8 mld USD rocznie (w latach 2004  - 2007), w 2009 r. – 4,8 mld USD. W około 90 % pochodzą one z krajów arabskich (Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Kuwejt, Katar, Syria, Jordania); główne sektory: nieruchomości, usługi finansowe, turystyka.

Przynależność do międzynarodowych organizacji politycznych i gospodarczych: ONZ, IMF - Międzynarodowy Fundusz Walutowy, AMF – Arabski Fundusz Walutowy, IDB – Islamski Bank Rozwoju, IBRD – Międzynarodowy Bank Rekonstrukcji i Rozwoju, agendy ONZ: FAO, UNCTAD, UNIDO, IAEA, UNESCO, UNRWA. Liban ma status obserwatora WTO – Światowej Organizacji Handlu.

Umowy preferencyjne: Umowa Stowarzyszeniowa z Unią Europejską (wejście w życie 01.04.2006 r.), EFTA (01.01.2007 r.), GAFTA (Greater Arab Free Trade Agreement – 1998 r.), GCC (Gulf Cooperation Council – 2004 r.); umowy dwustronne o wolnym handlu z Egiptem (1999 r.), Irakiem (2002 r.), Kuwejtem (1999 r.), Syrią (1994 r.), Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi (2001 r.).

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: IMF, Centralna Administracja ds. Statystyki

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

a)  UE – Liban

Umowa Stowarzyszeniowa pomiędzy Unią Europejską a Libanem, podpisana w Luksemburgu w dniu 17 czerwca 2002 r. i obowiązująca od 1 kwietnia 2006 r., reguluje m.in. relacje ekonomiczne, w tym zasady wymiany handlowej.

b)  Polska - Liban

• Umowa między rządem RP a rządem Libanu o komunikacji lotniczej podpisana w Bejrucie 25 kwietnia 1966 roku.
• Konwencja w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, podpisana w Bejrucie 26 lipca 1999 r., weszła w życie 10 sierpnia 2004 r.
• W czerwcu 1996 r. parafowano umowę o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji (znaczny upływ czasu oraz trwający proces dostosowywania polskiego prawodawstwa do wymogów Unii Europejskiej spowodowały, że ew. procedurę negocjacyjną należałoby wszczynać od początku, nie ma natomiast obecnie przesłanek i konkretnego zainteresowania tym tematem ze strony polskich podmiotów gospodarczych).
• Zakończone zostały prace nad projektem Umowy o współpracy w dziedzinie turystyki, obecnie oczekuje ona na podpisanie.

3. Wymiana handlowa z Polską w mln USD 

Źródło: GUS

Według danych GUS za 2009 r. wartość dwustronnych obrotów spadła o blisko 18 % w porównaniu z rokiem 2008, przy czym w polskim eksporcie spadek ten wyniósł 15,5 %, natomiast w imporcie – blisko 26 %.

W eksporcie do Libanu w 2009 r. dominowały 4 sekcje towarowe, stanowiące blisko ¾ naszych dostaw na ten rynek:

• gotowe artykuły spożywcze (gł. wyroby tytoniowe, wyroby piekarnicze i cukiernicze) – 13,1 mln USD, 30,5 % udział w całości polskiego eksportu do Libanu;
• środki transportu (gł. jednostki pływające) – 6,3 mln USD, 14,8 % udział w eksporcie;
• wyroby z metali nieszlachetnych (gł. sztaby i pręty stalowe, ostrza do golenia) – 6,2 mln USD, udział 14,5 %
• urządzenia mechaniczne i elektryczne (aparatura telekomunikacyjna, ogniwa i baterie) – 5,7 mln USD, udział 13,4 %.

Wśród pozostałych, ważniejszych towarów znalazły się: wyroby przemysłu drzewno-papierniczego, chemicznego oraz – w dalszej kolejności - produkty mleczarskie (sery i twarogi, mleko w proszku), opony i sprzęt budowlany.

Podobnie jak w ubiegłych latach, import z Libanu zdominowany był tylko przez dwie grupy  towarów, które łącznie stanowiły blisko 95 % polskiego importu:

• produkty pochodzenia zwierzęcego (osłonki i jelita naturalne) – 9,3 mln USD, 72,4 % udział w naszym imporcie ogółem;
• gotowe artykuły spożywcze (tytoń nieprzetworzony, wino, warzywa i owoce przetworzone) – 2,9 mln USD, udział 22,3 %.

Po 3 kwartałach 2010 r. polsko-libańskie obroty handlowe wyniosły 45,4 mln USD, co oznacza ok. 5,7 % ich wzrost w porównaniu z analogicznym okresem 2009 r. Polski eksport wyniósł 36,3 mln USD odnotowując przyrost o 10,3 %, natomiast import z Libanu zmniejszył się o 9,4 % i osiągnął 9,1 mln USD.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Liban tradycyjnie jest eksporterem kapitału inwestycyjnego. Związane to jest ze znaczną emigracją, jaka miała miejsce zwłaszcza wśród bogatej, chrześcijańskiej części społeczeństwa. Inwestycje te były lokowane głównie w krajach frankofońskich, Zachodniej Afryce, USA i Ameryce Południowej. Znaczna część kapitału libańskiego trafiała do międzynarodowych funduszy inwestycyjnych i tą drogą dotarł on również do Polski. Wg danych PAIiIZ S.A., dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce o wartości powyżej 1 mln USD, Liban nie występuje jako kraj pochodzenia inwestycji realizowanych w naszym kraju.

Inwestycje bezpośrednie z Libanu w Polsce mają niewielką wartość i koncentrują się głównie w przemyśle rolno-spożywczym i papierniczym, ponadto w hotelarstwie, gastronomii i handlu (deklarowane przez biznesmenów libańskich zainteresowanie jest stosunkowo duże i obejmuje także sektor turystyczny i bankowy).

W końcu 2004 r. podpisany został kontrakt przez polską firmę JANOX na budowę w Libanie - początkowo montowni, a docelowo fabryki akumulatorów do pojazdów samochodowych.

5. Dostęp do rynku

Informacje nt. ceł i systemu odpraw celnych znajdują się na stronie: www.customs.gov.lb. Średni czas odprawy to ok. 2 dni robocze. Działalność eksportową i importową mogą prowadzić jedynie libańscy przedsiębiorcy zarejestrowani w Ministerstwie Finansów i posiadający NIP. W imporcie wyróżnia się import dla lokalnej konsumpcji (IM4) oraz re-import (IM6). Należności celne i podatki nałożone są jedynie na IM4 i nie mają zastosowania do eksportu. Deklarowana wartość importowanego towaru jest wartością transakcji, zawierającą koszty transportu, ubezpieczenia. Wszystkie celne należności w imporcie zostały zunifikowane w 1995 r jako Single Customs Duty. Local Consumption Duty wydzielone w 1998 r. od należności celnych jest opłatą stosowaną do niektórych produktów np. wyrobów tytoniowych, cementu, gipsu. Podatek VAT naliczany od 2002 r. stanowi 10% wartości towaru. Znaczki skarbowe w wysokości 50 tys. LBP wymagane są do importowej deklaracji celnej (nie ma wymogu przy eksporcie). Deklaracja celna powinna zawierać: oryginał faktury, listę packingową, jeśli nie zawiera jej faktura, kopię listu przewozowego BL/AWB, certyfikat pochodzenia, inne dokumenty wymagane regulacjami w zależności od produktu.

Od maja 2008 r. zostały w znaczący sposób zmniejszone taryfy celne na import części artykułów spożywczych, co stanowi dodatkową szansę wejścia polskich towarów na ten rynek, np.mięso i produkty mięsne, prod. mleczarskie, herbaty, cukier, oleje spożywcze, ryby.

6. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej

Najlepsze efekty w tym zakresie przynosi bezpośredni, osobisty kontakt z libańskimi partnerami, najczęściej w formie misji handlowych czy też udziału w targach. I tak w styczniu 2000 r. z inicjatywy Centrum Promocji Handlu Zagranicznego w Katowicach, we współpracy z Bejrucką Izbą Handlu i Przemysłu przebywała w Libanie polska misja z udziałem firm: H. Cegielski, Minex, ZPC Wawel, Termpol, Zakłady Płyt Wiórowych Krosno Odrzańskie, Zakłady Gdański Przemysł Drzewny.

Na przełomie kwietnia i maja 2002 r. przebywała w Syrii i Libanie 15-osobowa polska misja zorganizowana przez Agencję Marketingu i  Promocji Eksportu z Warszawy. Odbyła ona spotkania z kierownictwami miejscowych izb przemysłowo-handlowych oraz rozmowy indywidualne z tamtejszym biznesem. Ta forma aktywności promocyjnej polskich przedsiębiorców kontynuowana była w kolejnych latach: misje gospodarcze, organizowane były przez Polską Organizację Handlową, Krajową Izbę Gospodarczą i Agencję Marketingu i Promocji Eksportu.

W czerwcu 2005 r. podczas II Polsko-Arabskiego Forum Gospodarczego w Warszawie miało miejsce spotkanie Ministra Gospodarki i Pracy Jacka Piechoty z Prezesem Libańskiej Federacji Izb Przemysłowo-Handlowych Adnan Kassar. Podczas rozmów strona libańska zgłosiła gotowość zorganizowania spotkań w wybranych krajach arabskich dla uczestników ewentualnej polskiej misji do krajów Bliskiego Wschodu i Zatoki Perskiej. Ostatnia z takich misji, zorganizowana przez KIG do Libanu i Syrii, miała miejsce w maju 2009 r.

7. Potencjalne dziedziny  współpracy

Realizowany przez Liban program odbudowy i modernizacji gospodarki oraz importochłonny charakter rynku libańskiego winny stwarzać możliwości stopniowego zwiększania wymiany handlowej i współpracy przemysłowej z tym krajem. Jak dotąd jedynie Polimex-Cekop był w stanie konkurować z innymi firmami zagranicznymi, realizując kontrakt na zasadach joint-venture z lokalną firmą w zakresie odbudowy retencyjnych zbiorników wodnych. Firma uzyskała prekwalifikację do udziału w przetargach na realizację kolejnych projektów wodno-kanalizacyjnych.

Ze strony polskiej nasza oferta mogłaby dotyczyć udziału polskich firm, zarówno w charakterze dostawców, jak i wykonawców, w już wdrażanych czy też planowanych programach rozwoju i modernizacji priorytetowych dla gospodarki libańskiej dziedzin:

• sektorze paliwowo-energetycznym (budowa gazociągu z Egiptu, budowa nowych elektrowni, dostawy wyposażenia, osprzętu, usług i in.);
• infrastrukturze transportowej (rekonstrukcja sieci drogowej, rozwój portów, odbudowa i modernizacja istniejących oraz ew. budowa nowych linii kolejowych);
• budownictwie mieszkaniowym
• systemach uzdatniania wody i utylizacji ścieków.

8. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
adres:   Av. President Suleiman Frangieh, 52 /Raymond Khalife Bldg.

            Baabda, PO Box 40-215    Lebanon
Tel:      (00 916 5) 928-881, 468-152
Fax:     (00 916 5) 924-882, 924-883

E-mail: bejrut.amb.sekretariat@msz.gov.pl,

strona internetowa: www.bejrut.polemb.net

Opracowanie:

Departament Międzynarodowej Współpracy Dwustronnej MG
Listopad 2010 r.