Kuwejt

PAŃSTWO KUWEJTU

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Podstawowe  informacje, sytuacja gospodarcza

Państwo Kuwejtu jest konstytucyjnym emiratem dziedzicznym (księstwem). Główną rolę w systemie politycznym odgrywa emir – głowa państwa, wokół którego skoncentrowana jest władza. Aktualnie głową państwa jest Emir Sabah Al-Ahmad Al-Jabir Al-Sabah (od 2006 r.).

Premier: Pan Nasir Al-Muhammad Al-Ahmad Al-Sabah (od 2007 r.)

Wicepremier ds. Gospodarczych: Pan Ahmad Al-Fahd Al-Jabir Al-Sabah

Minister Handlu i Przemysłu: Pan Ahmad Rashid Al-Haroun

Ambasador Kuwejtu w Polsce:         Pan Adel Mohammed A.H. Hayat

Ambasador RP w Kuwejcie: Pan Janusz Szwedo

Kuwejt graniczy z Irakiem i Arabią Saudyjską. W latach 1899-1961 pozostawał w strefie wpływów brytyjskich, aż do uzyskania niepodlgłości w dniu 19 czerwca 1961 r.

Powierzchnia: 17,8 tys. km². Ludność: 2,8 mln mieszkańców, w tym 1,3 mln obcokrajowców (przede wszystkim tania siła robocza). Stolica: miasto Kuwejt, język urzędowy: arabski, w powszechnym użyciu także język angielski.

Bogactwa naturalne: ropa naftowa, gaz ziemny, ponadto bogate zasoby ryb i krewetek.

Waluta: dinar kuwejcki KWD; kurs wymiany: 1 EUR = 0,37 KWD, 1 USD = 0,28 KWD

Gospodarka: Kuwejt jest wpływowym w świecie aktorem w dwóch sferach: eksportu ropy naftowej oraz kapitału. W minionych latach gospodarka kraju rozwijała się dynamicznie; w okresie 2003-2006 miał miejsce blisko 2-krotny jej wzrost. Dominujący pozostaje sektor węglowodorów, którego udział w tworzeniu PKB Kuwejtu oscyluje w granicach 50 %. Spośród nienaftowych sektorów gospodarki największe znaczenie mają tu: usługi finansowe, ubezpieczenia, nieruchomości oraz usługi biznesowe, w których dominuje sektor prywatny.

W 2009 r. o ponad 5 mld USD zmniejszyło się zadłużenie zagraniczne kraju, przy równoczesnym wzroście – o ok. 4 mld USD – jego rezerw zagranicznych.

Rząd kuwejcki prowadzi działania na rzecz restrukturyzacji gospodarki i dywersyfikacji źródeł przychodów budżetowych. W przyjętym w 2009 r. rządowym 5-letnim planie rozwoju kraju przewidziano ok. 130 mld USD na realizację projektów infrastrukturalnych. Zamierzeniem władz Kuwejtu jest przekształcenie kraju, w perspektywie najbliższych 25 lat, w regionalne centrum finansowo-handlowe. 

Inflacja: w 2009 r. obniżyła się stopa inflacji – z ponad 10 % w 2008 r. do 4 %. 

Bezrobocie: brak jest aktualnych oficjalnych danych nt. stopy bezrobocia – wg ostatnich dostępnych szacunków za 2004 r. wynisiła ona 2,4 %.

PKB: po wysoce pozytywnych wynikach osiągniętych w latach 2007-2008, w 2009 roku odnotowano widoczne spowolnienie wzrostu gospodarczego kraju, szacowane na - 4,6 %.

Struktura wytwarzania produktu krajowego brutto w 2009 r.: usługi – 51,1 %, przemysł, gł. naftowy – 48,6 %, rolnictwo – 0,3 %.

Handel zagraniczny 2009 r.:

W wymianie handlowej z zagranicą Kuwejt utrzymuje wysoce dodatnie saldo obrotów (ok. 64 mld USD w 2008 r. oraz 33 mld USD w 2009 r.).

Eksport – 50,3 mld USD, główne towary: ropa naftowa i produkty jej przetwórstwa, nawozy sztuczne; główni odbiorcy: Japonia (18 %), Korea Płd. (17 %), Indie (12 %), Tajwan (9 %), USA (8 %), Chiny (7,5 %), Singapur (5,5 %).

Import – 17,1 mld USD, główne towary: artykuły żywnościowe, materiały budowlane, pojazdy i ich komponenty, odzież; główni dostawcy: USA (11 %), Chiny (9 %), Niemcy (8 %), Japonia (7 %), Arabia Saudyjska (6 %), Włochy (5 %).

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne: wartość BIZ w Kuwejcie na koniec grudnia 2009 r. szacowana była na 1,1 mld USD (ok. 936 mln USD na koniec grudnia 2008 r.). Znacznie wyższa była wartość BIZ Kuwejtu za granicą – 34,7 mld USD na koniec grudnia 2009 r. (26 mld USD na grudzień 2008 r.)

Kuwejt należy do wielu organizacji międzynarodowych, w tym do: ONZ, Ligi Arabskiej (AL – Arab League), Światowej Organizacji Handlu (WTO), Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Arabskiego Funduszu Walutowego (AMF), Międzynarodowego Banku Rekonstrukcji i Rozwoju (IBRD), Międzynarodowego Banku Rozwoju (IDB), Organizacji Państw Eksporterów Ropy Naftowej (OPEC), Organizacji Arabskich Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OAPEC), Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA), Panarabskiej Strefy Wolnego Handlu (GAFTA), Rady Współpracy Państw Zatoki (GCC) - w ramach powołanej w 1981 r. RWPZ funkcjonuje strefa wolnego handlu (od 1983 r.) i unia celna (od 2003 r.).

Kuwejt podpisał z USA umowę TIFA (Trade and Investment Framework Agreement). Jest sygnatariuszem porozumienia ramowego w zakresie współpracy ekonomicznej, handlowej, inwestycyjnej i technicznej z Chinami. Trwają rozmowy dot. FTA z UE, Chinami, EFTA, Indiami, Japonią, MERCOSUR, Pakistanem, Singapurem oraz Turcją.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: GCC Economic Statistics, MFW, CIA, Ambasada RP w Kuwejcie

1/ Dane dotyczące roku 2009 mają charakter szacunkowy

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

a) UE – Kuwejt

      W ramach stosunków między Wspólnotami Europejskimi a RWPZ w 1988 r. podpisano Porozumienie o Współpracy.

b) Polska – Kuwejt

• Umowa o współpracy gospodarczej i technicznej między Rządem PRL a Rządem Państwa Kuwejtu (weszła w życie 22.11.1976 r.);
• Umowa o komunikacji lotniczej między PRL a Państwem Kuwejtu (weszła w życie 16.08.1979 r.);
• Umowa między RP a Państwem Kuwejtu w sprawie popierania i ochrony inwestycji (weszła w życie 29.12.1993 r.);
• Umowa między RP a Państwem Kuwejtu w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (weszła w życie 25.04.2000 r.).

Ponadto, w 2004 r. Krajowa Izba gospodarcza oraz Kuwejcka Izba Handlu i Przemysłu podpisały porozumienie o współpracy.

3. Wymiana handlowa Polski z Kuwejtem

Źródło: GUS

W wymianie handlowej Polski z Kuwejtem od lat dominuje polski eksport. Import jest marginalny – wyjątkiem był rok 2006, kiedy to zakupiliśmy kuwejcką ropę naftową za blisko 117 mln USD.

W 2009 r. w naszym eksporcie do Kuwejtu dominowały następujące sekcje towarowe:

• pojazdy samochodowe, gł. do transportu towarów i ich komponenty – 17,9 % udział w naszym eksporcie ogółem;
• wyroby przemysłu papierniczego (papier, tektura, art. sanitarne) – udział 17,3 %;
• gotowe artykuły spożywcze (pieczywo cukiernicze, produkty zbożowe) – 14,9 %;
• wyroby różne (meble, stelaże, materace, sprzęt sportowy, oświetleniowy, przyrządy medyczne) – 13,2 %);
• urzadzenia mechaniczne i elektryczne (maszyny do przetwarzania danych, żarówki, łożyska, silniki) – 12,9 %.

W imporcie z Kuwejtu występowały wyroby z metali nieszlachetnych (gł. zbiorniki i in. pojemniki ze stali), które stanowiły blisko 70 % naszych zakupów w 2009 r., a ponadto wyroby włókiennicze i z tworzyw sztucznych.

W okresie styczeń – listopad 2010 r. wartość wzajemnych obrotów wyniosła 26,2 mln USD (spadek o prawie 22 % w stosunku do 11 m-cy 2009 r.), w tym polski eksport – 24,7 mln USD (spadek o 25,4 %), zaś import z Kuwejtu – 1,5 mln USD (ponad 3-krotny wzrost).

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Współpraca w zakresie kapitałowo-inwestycyjnym ma ograniczony charakter. W kontekście inwestycji w Polsce, kuwejcka firma Alshaya Company utworzyła w naszym kraju spółkę zależną, Alshaya Polska, która nadzoruje rozbudowę sieci franczyz międzynarodowych marek, m.in. Claire’s, NEXT, The Bodyshop. W maju 2007 r. Kuwait Petroleum North-West Europe, firma zależna państwowej Kuwait Petroleum International (spółka-córka Kuwait Petroleum Corporation) uruchomiła pierwszą w Polsce stację paliwa diesel sieci Q8
(w Słubicach). Znaną n/Ambasadzie formą powiązania kapitałowego w Kuwejcie jest Bumar Gulf, stanowiąca joint venture spółki Grupa BUMAR i jej kuwejckich partnerów.

Wielkość kapitału kuwejckiego ulokowanego w Polsce jest trudna do określenia (szacunki wskazują na 400 mln USD). Wynika to z faktu, że większość kuwejckich funduszy w Europie inwestowana jest poprzez specjalistyczne firmy sektora finansowego z siedzibami w Wielkiej Brytanii czy w pozostałych krajach UE. Inwestują one zarówno w nieruchomości, jak i w aktywa giełdowe.

Strona kuwejcka potwierdza zainteresowanie szerszym angażowaniem się na polskim rynku przez tamtejszych inwestorów, zarówno państwowych (m.in. Kuwait Investment Authority), jak i prywatnych.

5. Dostęp do rynku

Swoboda działalności gospodarczej dla podmiotów zagranicznych jest w Kuwejcie ograniczona. Wszystkie firmy w sektorze handlu muszą w 51 % być własnością kapitału kuwejckiego i uzyskać licencję importową od Ministerstwa Handlu. Tylko w kilku sektorach możliwa jest 100 % własność zagraniczna. Określa je ustawa o inwestycjach zagranicznych z 2001 r. (m.in. bankowość, gospodarka wodna, wytwarzanie energii elektrycznej, informatyka, farmaceutyka, służba zdrowia i telekomunikacja). Część sektorów, m.in. surowców mineralnych oraz nieruchomości, jest zamknięta dla inwestorów zagranicznych. W praktyce podmioty zagraniczne nadal nie są obecne w sektorze wytwarzania elektryczności i wody. Sprzedaż produktów na rynku kuwejckim jest możliwa po podpisaniu z wybranym partnerem kuwejckim umowy agencyjnej, najczęściej na zasadzie wyłączności. Kluczowe znaczenia dla sukcesu polskiej firmy na rynku ma wybór odpowiedniego partnera, który powinien posiadać silną pozycję w danej branży i prowadzić pełny zakres działań marketingowych na rynku krajowym czy regionalnym.

Sektor państwowy organizuje lukratywne przetargi publiczne, dotyczące dostaw produktów, usług i serwisowania sprzętu. Udział w nich podmiotów zagranicznych jest możliwy, jeśli przestąpi do niego ich kuwejcki agent. Firm zagraniczna musi być uprzednio „prekwalifikowana” do występowania w przetargach dla sektora cywilnego oraz wojskowego. Zajmują się tym odpowiednio Centralny Komitet Przetargowy (CTC) oraz Ministerstwo Obrony.

Produkty spożywcze i kosmetyczne muszą zostać przebadane i certyfikowane w miejscowych laboratoriach. W zakresie produktów mięsnych istnieje obowiązek przedstawienia certyfikatu halal, tj. uboju zgodnego z zaleceniami islamu (w Polsce wystawiają je upoważnione do tego stowarzyszenia muzułmańskie). Występuje całkowity zakaz importu napojów alkoholowych i wieprzowiny oraz dziczyzny. Rozciąga się to także na towary opatrzone rysunkami pokazującymi zakazane towary. Towary powinny być opatrzone naklejkami w jęz. arabskim, wskazującymi datę produkcji i przydatności do spożycia, wagę, nazwę towaru i kraj pochodzenia.

6. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej

Ambasada RP w Kuwejcie prowadzi regularną obsługę informacyjną podmiotów gospodarczych z Polski i Kuwejtu. Poszerza posiadane bazy danych firm i przygotowuje i aktualizuje opracowania dotyczące gospodarki kraju akredytacji. W ramach działań promocyjnych placówka organizuje konferencje prasowe, regularnie uczestniczy też w targach branżowych organizowanych w Kuwejcie (ostatnio zorganizowana polska ekspozycja – na targach „Building & Construction Exhibition w październiku 2010 r.).

W 2009 r. nastąpiło pewne obniżenie intensywności kontaktów Polski z Kuwejtem w wymiarze wizyt oficjalnych – po roku poprzednim, obfitującym w wizyty w Kuwejcie premiera RP oraz ministrów skarbu państwa i obrony narodowej. W marcu 2009 r. wizytę w Kuwejcie złożył minister sportu M. Drzewiecki, który przedstawił gospodarzom plany modernizacji polskiej infrastruktury w kontekście napływu funduszy unijnych oraz organizacji Euro 2012.

Wśród ważniejszych wydarzeń 2010 r. (październik) odnotować należy wizytę w Polsce delegacji Kuwejcko-Polskiej Grupy Parlamentarnej Zgromadzenia Narodowego Państwa Kuwejtu (ostatnia taka wizyta miała miejsce w 2004 r.).

Strona kuwejcka nie była szczególnie aktywna w inicjowaniu kontaktów resortów gospodarczych szczebla rządowego, tym niemniej ambasador Kuwejtu w Polsce sondował w Ministerstwie Gospodarki możliwość podpisania umowy o  powołaniu Komisji Wspólnej ds. współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej. Strona polska zwróciła uwagę, iż art. 8 obowiązującej polsko-kuwejckiej Umowy o współpracy gospodarczej z 1975 r., przewiduje możliwość powołania takiej komisji.

7. Potencjalne dziedziny współpracy

Podniesienie polsko-kuwejckiej współpracy gospodarczej na wyższy poziom jest możliwe w stosunkowo krótkim okresie. W związku z przyjętym w 2009 r. rządowym 5-letnim planem rozwoju kraju, Kuwejt zamierza zrealizować projekty o wartości 130 mld USD. Stwarza to potencjalne możliwości dla zainteresowanych polskich przedsiębiorstw. Wg naszej Ambasady w Kuwejcie, niewykorzystany dotychczas potencjał współpracy występuje w następujących sektorach:

• obsługi sektora naftowego i gazu ziemnego - sprzęt, know-how, serwisowanie, szkolenia etc.;
• usług i dostaw sprzętu w dziedzinie produkcji, transmisji i dystrybucji elektryczności -Kuwejt rokrocznie przeżywa w okresie letnim kryzys niedoboru energii elektrycznej;
• ekologicznych technologii wytwarzania energii i oszczędzania wody pitnej;
• usuwania odpadów niebezpiecznych, w tym oczyszczania z zanieczyszczeń ropą naftową;
• usług monitoringu i ochrony strategicznych instalacji (sprzęt, szkolenia, projektowanie);
• innych, w których istnieje zapotrzebowanie ze strony sektora publicznego lub prywatnego (na podst. konsultacji z placówką).

8. Polskie placówki

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Kuwejcie

Al-Jabriya, Block 7, Street 3, House 20, P.O. Box 5066 Safat, 13051 Kuwait

Tel: + 965 5311571/2,   fax: +965 5311576/8

e-mail: kuwejt.amb.sekretariat@msz.gov.pl

strona internetowa: www.kuwejt.polemb.net

Opracowanie:

Departament Międzynarodowej Współpracy Dwustronnej MG

Styczeń 2011 r.