Informacja o stosunkach gospodarczych Polski z Kirgistanem

1. Informacje ogólne, sytuacja gospodarcza

Powierzchnia - 198,5 tys. km²

Ludność - 5,4 mln (stan na 1 lipca 2010 r.)

Stolica - Biszkek

Waluta - som (KGS); średni kurs na 19.05.2011  1 USD= 46, KGS

Prezydent Republiki Kirgiskiej – Roza OTUNBAJEWA

Premier Republiki Kirgiskiej – Ałmazbiek ATAMBAJEW

I Wicepremier - Omurbiek BABANOW

Ministerstwo Regulacji Gospodarczych – Uczkunbiek TASZBAJEW

Minister  Energetyki – Askarbiek SZADIJEW

Minister Finansów – Melis MAMBIETŻANOW

Minister Rolnictwa – Toroguł BIEKOW

Członkostwo w ważniejszych ugrupowaniach międzynarodowych i regionalnych: ONZ, WTO, WNP, MFW, Bank Światowy, Środkowoazjatycka Wspólnota Gospodarcza (członkowie: Kirgizja, Kazachstan, Tadżykistan, Uzbekistan), Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza (członkowie: Kirgizja, Kazachstan, Rosja, Białoruś, Tadżykistan), Szanghajska Organizacja Współpracy (członkowie: Kirgizja, Kazachstan, Rosja, Chiny, Tadżykistan, Uzbekistan),

Kirgistan podpisał również kilka umów o strefie wolnego handlu (m.in. z Kazachstanem)

Na początku lat 90-tych XX w. Kirgizja przystąpiła do przebudowy gospodarki w kierunku systemu rynkowego. Sprywatyzowano przedsiębiorstwa państwowe w sektorze przemysłowym, rolnym, budownictwie, handlu i usługach. Współpracując z MFW zrealizowano program reform sektora finansowego, m.in. wprowadzono wymienialność waluty narodowej.

W gospodarce kirgiskiej dominuje sektor rolniczy, którego podstawą jest uprawa m.in. zbóż, bawełny, hodowla zwierząt i produkcja artykułów spożywczych pochodzenia zwierzęcego – mleka, mięsa i skór. Istotne znaczenie ma również hutnictwo metali kolorowych, energetyka i przetwórstwo spożywcze. Kraj ten posiada także znaczne zasoby surowców mineralnych o dużym potencjalnym znaczeniu dla gospodarki światowej, w tym złoża ropy naftowej, gazu (znajdują się na dużych głębokościach), złota, żelaza, metali kolorowych oraz innych kopalin. Ze względu na walory krajobrazowe Kirgistan ma duży potencjał dla rozwoju turystyki.

Gospodarka Kirgistanu w 2008 r. rozwijała się szybkim tempie, osiągając wzrost PKB o7,6 %. W 2009 r. pod wpływem kryzysu światowego  w gospodarce kirgiskiej nastąpiło spowolnienie. Mimo to, wzrost gospodarczy na koniec  2009 r. wyniósł 2,3% w stosunku do roku poprzedniego.  Według danych statystycznych Krajowego Komitetu Statystycznego Kirgiskiej Republiki, w styczniu-grudniu 2010 r., w porównaniu do analogicznego okresu 2009 r., PKB zmniejszył się o 1,4%, natomiast produkcja przemysłowa wzrosła o 16,2%. W 2010 r. inflacja wzrosła o 19,2% w porównaniu do 2009r., zaś poziom bezrobocia wzrósł o 11,9%.  Według wstępnych danych KKS Kirgistanu, w okresie styczeń-kwiecień 2011 r. PKB wyniósł 63 520,2 mln KGS (1,4 mld USD), produkcja przemysłowa wyniosła 53 149,4 mln KGS (1,1 mld USD).

Strategicznym dokumentem nowych władz Republiki Kirgiskiej w zakresie polityki gospodarczej  jest ogłoszony 17 sierpnia 2010 r., Antykryzysowy plan RK, określający cele polityki gospodarczej na okres do 2012 roku. Realizacja głównego zadania, to jest osiągnięcie stabilizacji społeczno-gospodarczej w Republice Kirgiskiej, dokonywać się ma głównie w oparciu o zagraniczną pomoc finansową. Przewiduje on rozwiązanie następujących problemów:

• plan pilnych działań (pierwszy etap) – niezbędnych dla podjęcia decyzji, dotyczących ważnych życiowych problemów, w tym zabezpieczenie stabilnego funkcjonowania państwa i obniżenie napięcia społecznego,
• plan krótkoterminowych działań (drugi etap) - sprzyjających osiągnięciu krótkoterminowego wzrostu gospodarczego.

Łączne potrzeby państwa wynoszą około 1 miliarda 200 mln USD, z tego na realizację najpilniejszych spraw (2010 rok) – około 550-600 mln USD oraz na realizację zadań w latach  2011-2012 potrzebne jest około 650-700 mln USD. Źródłami finansowania realizacji zadań Planu mają być: Antykryzysowy Fundusz Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej,
Bank Światowy, Azjatycki Bank Rozwoju i inne międzynarodowe instytucje finansowe, a także
międzynarodowa  pomoc humanitarna.

Kirgistan poszukuje potencjalnych inwestorów w takie sektory gospodarki, jak m.in. przetwórstwo rolno-spożywcze i turystyka.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki:

Wstępne dane Krajowego Komitetu Statystycznego Kirgiskiej Republiki

Stan na 19 maja 2011 r.

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Do najważniejszych umów regulujących polsko-kirgiską współpracę gospodarczą zaliczyć należy:

• Umowę o partnerstwie i współpracy ustanawiającą partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kirgiską,
  z drugiej strony, podpisaną 9 lutego 1995 r. w Brukseli (Dz. U. L. 196 z 28 sierpnia 1999 r., str. 48. Polska stała się stroną tej umowy z dniem 1 maja 2004 r.),
• Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej
  o współpracy gospodarczej, podpisaną 7 września 2006 r. w Krynicy,
• Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej
  w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisaną 19 listopada 1998 r. w Warszawie (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2304),
• Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej
  o współpracy w dziedzinie turystyki, podpisaną 19 listopada 1998 r. w Warszawie.

W maju 2008 roku miała miejsce wizyta Premiera Rządu Republiki Kirgiskiej w Polsce, wtedy też odbyło się I Posiedzenie Polsko – Kirgiskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Gospodarczej. W czasie wizyty Premiera RK odbyło się również Polsko – Kirgiskie Forum Gospodarcze. Kontynuacją ustaleń z pobytu Premiera była wizyta delegacji Rządu Kirgistanu na Forum Gospodarczym w Krynicy w latach 2008, 2009 i 2010. Aktywnie rozwija się współpraca Ministerstwa Gospodarki z Ministerstwem Regulacji Gospodarczych Kirgistanu, w ramach której w latach 2008-2010 oraz w kwietniu 2011 r. realizowano wymianę stażową oraz wizyty studyjne ekspertów MRG Kirgistanu  w Ministerstwie Gospodarki,  Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.  W toku tych wizyt strona kirgiska zapoznała się z polskim doświadczeniami m.in. w zakresie przyciągania inwestycji zagranicznych, wspierania przedsiębiorczości oraz działalności w zakresie analiz i prognoz gospodarczych.

3. Obroty handlowe

Źródło: GUS

Obroty handlowe z Kirgistanem od 2000 do 2008 r. charakteryzowały się znaczącą dynamiką, przede wszystkim  dzięki tendencjom wzrostowym w polskim eksporcie. W 2009 r. pod wpływem kryzysu światowego nastąpiło zmniejszenie wolumenu wzajemnej wymiany handlowej. Bezpośredni wpływ na spadek importu z Polski miało wyhamowanie popytu na polskie materiały budowlane ze strony kazachstańskich i rosyjskich inwestorów, którzy zawiesili swoje plany zwiększenia zaangażowania w kirgiski sektor turystyczny w związku z niestabilną sytuacja w tym kraju.  Jednakże, mimo złożonej sytuacji gospodarczej Kirgistanu polski eksport do tego kraju wzrósł w I kwartale 2011 r. o ok. 35%.

Polski eksport do Kirgistanu charakteryzuje się dużym stopniem dywersyfikacji towarowej i dominującym udziałem wyrobów przetworzonych. Główne pozycje w polskim eksporcie do Kirgistanu stanowią wyroby przemysłu elektromaszynowego (ok. 28%), chemicznego (ok. 25%), drzewno-papierniczego (ok.12%) i lekkiego (ok.11%).

Podstawę importu z Kirgistanu stanowią artykuły rolno-spożywcze (ok. 44%) i wyroby z metali (51%).

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Polskie inwestycje w Kirgistanie kształtują się na niskim poziomie. Według danych Narodowego Komitetu Statystycznego Republiki Kirgiskiej polskie inwestycje w okresie styczeń – wrzesień 2010 r. wyniosły 499,4 tys. USD, tj. o 67,2 tys. USD mniej w stosunku do analogicznego okresu 2009 r.

Spadek polskich inwestycji w Kirgistanie jest konsekwencją  zmian  zachodzących w tym kraju, a przede wszystkim brak chłonności rynku oraz dużej odległości między obydwoma krajami.

Największymi inwestorami w Kirgistanie są przedsiębiorcy z Kazachstanu, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Chin, Turcji i Rosji.

Wśród priorytetowych dziedzin inwestowania w Kirgistanie można wymienić m.in. hydroenergetykę, infrastrukturę i sektor turystyczny.

5. Dostęp do rynku kirgiskiego

Władze kirgiskie prowadzą liberalną politykę w zakresie dostępu do rynku wewnętrznego. W zakresie polityki handlowej w Kirgistanie obowiązują rozwiązania zgodne z wymogami WTO, której członkiem Kirgizja jest od 1998 r. Jednocześnie jednym z priorytetów Kirgizji jest tworzenie dogodnych warunków dla zagranicznych inwestorów, głównie inwestycji bezpośrednich. Od 2000 r. prowadzona jest prywatyzacja strategicznych branż gospodarki kraju, takich jak energetyka i telekomunikacja.

Wraz z przystąpieniem do UE Polska objęta została mechanizmami wspólnej polityki handlowej UE wobec krajów trzecich, w tym Kirgizji.

6. Wspieranie polskiego eksportu i działania promocyjne

Minister Gospodarki obejmuje częściowym dofinansowaniem niektóre przedsięwzięcia promocyjne o charakterze proeksportowym – bliższe informacje dostępne są w Portalu Promocji Eksportu www.eksporter.gov.pl zakładka instrumenty wsparcia eksportu.

Pomocy finansowej w realizacji przedsięwzięć promocyjnych mogą udzielać również urzędy marszałkowskie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych 2007 - 2013 – informacje na stronie: www.mrr.gov.pl i na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Sprawy współpracy gospodarczej z Kirgistanem wchodzą w kompetencje odpowiednich placówek w Kazachstanie:

Sprawy konsularne znajdują się w gestii: