Egipt

EGIPT

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Podstawowe informacje, sytuacja gospodarcza

Arabska Republika Egiptu jest republiką parlamentarną, z izbą niższą – Majlis al-Sha’ab (518 miejsc) oraz wyższą – Majlis al-Shura (264 miejsca). Głową państwa jest prezydent (wakat, po rezygnacji w lutym br. Hosni Mubaraka, który pełnił ten urząd od 1981 r.). Rządem kieruje obecnie Rada Najwyższa Sił Zbrojnych, pod dowództwem Ministra Spraw Obronnych, Gen. Mohameda Husseina TANTAWI.

Premier:                                      Essam Abdel Aziz Sharaf (od 4 marca 2011 r.)

Minister Handlu Zagranicznego i Przemysłu:                        Mahmoud Abd Al Rahman Eissa

Minister Współpracy Międzynarodowej i Planowania:        Fayza Aboul Naga

Minister ds. Ropy Naftowej i Zasobów Metalurgicznych: Mohamed Abdallah Ghorab

Ambasador RP w Egipcie:        Piotr Puchta

Ambasador Egiptu w RP:         Fahmy Ahmed Fayed Salama

Powierzchnia Egiptu: 1.001.450 km², ludność: ok. 82 mln mieszkańców (szac. z lipca 2011), gł. miast: Kair (stolica - ponad 17 mln osób), Aleksandria (ok. 5 mln osób)

Główne zasoby naturalne kraju: ropa naftowa i gaz ziemny, rudy żelaza, fosforyty, mangan, wapień, gips, złoża granitu i marmuru.

Waluta:  funt egipski (EGP); kurs w 2010 r.: 1 USD = 5,61 EGP, 1 EUR = 7,48 EGP.

PKB: Wg szacunkowych danych gospodarka Egiptu w roku finansowym 2009/10 (RF: lipiec 2009 – czerwiec 2010) wykazała 5,3 % wzrost (4,6 % w r.f. 2008/09). Nominalny PKB Egiptu osiągnął wartość 216,8 mld USD. Najdynamiczniej wzrastającymi branżami były: sektor telekomunikacji (wzrost o 13,3 %), turystyki (+ 10,7 %), transportu (+ 6,8 %), handlu (+ 6,1 %), wytwórczości, gł. branży budowlanej (+ 5,1 %). W wyniku światowego kryzysu gospodarczego najbardziej ucierpiały przychody z tranzytu przez Kanał Sueski, które uległy zmniejszeniu o 4,6 %.

Struktura PKB w 2010 r.: usługi – 48,6 %, przemysł – 37,9 %, rolnictwo – 13,5 % (w r.f. 2008/09 sektor prywatny w posiadał 62,8 % udziału w wytworzonym PKB).

W r.f. 2009/10 odnotowano spadek bezrobocia z poziomu 9,4 % (2008/09) do 9,2 %, przy czym 30 % egipskiej siły roboczej zatrudnione było w sektorze państwowym. Średni wskaźnik inflacji szacowany jest na 12,8 %, co wskazuje na wzrost o 0,9 pkt % w stosunku do r.f. 2008/09.

Wzrósł poziom rezerw dewizowych (włączając złoto) - z 33,9 mld USD w r.f. 2008/09 do 35,7 mld USD w r.f. 2009/10. Zwiększyło się też nieco zadłużenie zagraniczne kraju – z ok. 29,7 mld USD w r.f. 2008/09 do 30,6 mld USD na koniec grudnia 2010 r.

Handel zagraniczny w 2010 r. /dane szacunkowe/:

Eksport egipski – wartość: 25,3 mld USD; główni partnerzy (2009 r.): USA (8,0 % całkowitej wartości eksportu), Włochy (7,3 %), Hiszpania (6,8 %), Indie (6,7 %), Arabia Saudyjska (5,5 %), Francja (4,4 %), Korea Płd (4,3 %); struktura towarowa: ropa, gaz ziemny i produkty ropopochodne (43 %), bawełna, wyroby tekstylne, wyroby metalowe (gł. żelazo i stal), chemikalia, żywność.

Import egipski – wartość: 46,5 mld USD; główni partnerzy (2009 r.):  USA (9,9 % całkowitej wartości importu), Chiny (9,6 %), Niemcy (7,0 %), Włochy (6,9 %), Turcja (4,9 %); struktura towarowa: maszyny i urządzenia, artykuły żywnościowe, chemikalia, wyroby przemysłu drzewnego, paliwa.

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Egipcie – wartość: ok. 5,7 mld USD w r.f. 2009/10, co oznacza blisko 30 % spadek w porównaniu z 2009 r. (8,1 mld USD).

Najważniejsze kraje pochodzenia BIZ: UE (44 % całkowitej wartości BIZ brutto, gł. Wielka Brytania i Belgia), USA (27 %), kraje arabskie, gł. ZEA (16 %); główne branże – bankowość, turystyka, ropa naftowa i gaz ziemny, nieruchomości.

Przynależność do międzynarodowych organizacji politycznych i gospodarczych: ONZ, Liga Arabska, Unia Afrykańska, WTO, IMF, OAPEC – Organizacja Krajów Arabskich Eksporterów Ropy Naftowej, AfDB – Afrykański Bank Rozwoju, IDB – Islamski Bank Rozwoju, EBRD – Europejski Bank Rekonstrukcji i Rozwoju, IBRD – Międzynarodowy Bank Rekonstrukcji i Rozwoju, agendy ONZ: FAO, UNCTAD, UNIDO, UNESCO, UNRWA

Umowy preferencyjne: z UE (wejście w życie 2004 r.), EFTA (2007), GAFTA (Greater Arab Free Trade Agreement – 1998 r.), COMESA (Common Market for East & South Africa - 1999), Agadir Agreement (Egipt, Maroko, Tunezja, Jordania – 2007), umowy dwustronne o wolnym handlu z Libanem, Maroko, Tunezją, Jordanią (wszystkie 1999 r.), Libią (1991), Irakiem (2001) i Turcją (2007).

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: Economist Intelligence Unit, CIA,  Business Monitor International, Central Bank of Egypt

*/ dane szacunkowe

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

• Umowa stowarzyszeniowa UE – Egipt, weszła w życie w części handlowej z dniem 01.01.2004 r., w pełni 01.06.2004 r.

b) Umowy bilateralne:

• w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji (podpisana w Kairze w 1995 r., weszła w życie w 1998 r.)
• w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (Warszawa 1996 r., w. w życie 2001 r.)
• o współpracy w dziedzinie nauki i techniki (Kair 2000 r., weszła w życie w 2001 r.)
• w sprawie ustanowienia regularnej komunikacji lotniczej (1956 r.)
• w sprawie transportu morskiego (1977 r.).

Ponadto w fazie negocjacji pozostaje nowy projekt międzyrządowej umowy o współpracy w dziedzinie turystyki.

3.  Wymiana handlowa z Polską w ostatnich 5 latach

Źródło: GUS       

We wcześniejszym okresie głównym polskim towarem eksportowym do Egiptu był węgiel (dostawy ok. 30 mln USD rocznie). Od 2007 r. jego sprzedaż została całkowicie wstrzymana, największymi zaś wartościowo pozycjami w eksporcie w 2010 r. były:

• urządzenia mechaniczne i elektryczne (urządzenia dźwigowe, elektrody, maszyny pakujące, transformatory, armatura) – 23,4 % udział w polskim eksporcie;
• wyroby z metali nieszlachetnych (miedź, pręty stalowe, ostrza do golenia) – 22,4 %;
• produkty mineralne (oleje ropy naftowej, koks) – 11,2 %;
• produkty przem. chemicznego (preparaty kosmetyczne, związki azotowe, leki) – 8,1 %;
• produkty pochodzenia zwierzęcego (sery, mięso wołowe, mleko w proszku) – 6,0 %;
• wyroby papiernicze (papier i tektura) – 5,6 %;
• pojazdy samochodowe i ich komponenty, holowniki – 5,6 %;
• produkty pochodzenia roślinnego (pszenica) – 5,5 %.

W polskim imporcie z Egiptu dominowały:

• materiały i wyroby włókiennicze (odzież, dywany, przędza) – 36,7 % udział w imporcie;
• tworzywa sztuczne (płyty, folie itp., opony, ) – 18,7 %;
• produkty poch. roślinnego (warzywa suszone, zioła, cytrusy, cebula, ziemniaki) – 18,1 %;
• produkty przemysłu chemicznego (mydło, polimery etylenu) – 6,7 %;
• produkty poch. zwierzęcego (jelita) – 4,3 %.

W okresie styczeń – czerwiec 2011 r. wartość obrotów wyniosła 138,7 mln USD (spadek o 2,2 % w stosunku do I półrocza 2010 r.), w tym polski eksport – 98,1 mln USD (spadek o 19,1 %), zaś import z Egiptu – 40,6 mln USD (wzrost o 97,8 %).

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Od kilku lat obserwuje się zwiększone zainteresowanie polskich podmiotów gospodarczych podejmowaniem współpracy inwestycyjno-kooperacyjnej na rynku egipskim. Dotyczy ono głównie działalności w sektorze usług turystycznych, pośrednictwa handlowego, budownictwa, informatyki, eksploracji i eksploatacji złóż surowców naturalnych (ropa naftowa, gaz ziemny), modernizacji i rozbudowy infrastruktury kolejowej. Wyrazem tego jest rosnąca wartość polskich BIZ w Egipcie, które według danych NBP wyniosły 8,3 mln euro w 2008 r. Natomiast inwestycje kapitałowe egipskich firm w Polsce, według danych NBP, w tym samym roku, wyniosły 1,7 mln euro.

Po kilkuletniej naszej nieobecności w Egipcie, pojawiły się pierwsze firmy świadczące usługi  w sektorze ropy i gazu (PNiG Nafta Piła) oraz transportu morskiego (Polski Rejestr Statków). Rośnie też liczba mniejszych firm z udziałem kapitału polskiego, głównie w branży turystycznej, ukierunkowanych na świadczenie usług dla polskich turystów (szacuje się, iż w 2008 r. ich liczba sięgała 600 tys. osób, w 2009 – 455 tys.).

Aktywna jest GEOFIZYKA Toruń specjalizująca się w prowadzeniu badań geologicznych i sejsmicznych na potrzeby przemysłu wydobywczego. Największym zaś potencjalnym polskim inwestorem w Egipcie jest firma PGNiG S.A. (Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo), która wygrała w I poł. 2007 r. przetarg ogłoszony przez Egyptian General Petroleum Corporation (EGPC) na koncesję wydobywczą w bloku Bahariya (ca 4,4 tys. km²).

Poza sektorem ropy i gazu rysują się poważne możliwości angażowania się polskich firm w innych obszarach kooperacji, zwłaszcza w zakresie dostaw kompletnych linii produkcyjnych, myśli technologicznej, tworzenia joint ventures itp. w takich dziedzinach, jak transport kolejowy i morski (Bumar, PESA Bydgoszcz), branża elektro-energetyczna (Apator Toruń), sektor produkcji wojskowej (Bumar, Polska Izba Producentów na Rzecz Obronności Kraju) czy przemysł spożywczy (Mediane Varsovie).

5. Dostęp do rynku

Od kilku lat władze egipskie wdrażają program liberalizacji współpracy gospodarczej i wymiany handlowej z zagranicą. We wrześniu 2004 r. wprowadzono znaczne zmiany w egipskiej taryfie celnej, dzięki którym obniżono cła na ok. 6.500 pozycji taryfowych, do średniego poziomu 9 %. Kolejne redukcje miały miejsce w lutym 2007 r. (ponad 1100 pozycji, do poziomu 6,9 % średnio) oraz w kwietniu 2008 r. (111 pozycji, gł. artykuły konsumpcyjne).

Od 2005 r. obowiązują nowe, uproszczone zasady rejestracji zagranicznych producentów tkanin, gotowej odzieży i wyrobów tekstylnych eksportujących swe towary na rynek egipski. W tym samym roku podjęto też działania na rzecz liberalizacji rynku mięsnego. Ograniczono w znacznym stopniu restrykcje w zakresie importu żywych zwierząt, zaś od 2006 r. złagodzono przepisy dotyczące importu mięsa, wyrobów i przetworów wołowych pochodzących z krajów europejskich.

Pomimo w/w zmian, rynek egipski nadal pozostaje relatywnie chroniony, zwłaszcza w zakresie importu towarów konsumpcyjnych. Dostęp dla sprowadzanych towarów ograniczany bywa metodami administracyjnymi, wykraczającymi poza ogólnie przyjęte reguły i standardy handlu zagranicznego, sama zaś egipska taryfa celna i system odpraw celnych umożliwia stosunkowo dużą dowolność w klasyfikacji celnej danego towaru. Nie do końca sprecyzowane pozostają przepisy dotyczące dodatkowych opłat (sales tax, service and inspection fees), czy też innych formalności wymaganych w przypadku importu do Egiptu.

Nadal obowiązuje tu szereg specyficznych (często zaostrzonych) wymogów, jakie muszą spełniać towary importowane. Od czerwca 2002 r., na mocy Prawa nr 155, nadzór nad całością procedur importowych sprawuje Naczelna Organizacja ds. Kontroli Importu i Eksportu (GOIEC), działająca w strukturach Ministerstwa Handlu, przy uwzględnieniu kompetencji ministerstwa zdrowia i/lub ministerstwa rolnictwa.

6. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej

W ostatnich latach miały miejsce ważne wizyty przedstawicieli najwyższych władz egipskich w Polsce (z wizytą b. Prezydenta Egiptu, P. Hosni Mubaraka, na czele -  marzec 2008 r.). Istotnym wydarzeniem była też wizyta w Warszawie (luty 2009 r.) Ministra Handlu i Przemysłu Egiptu, któremu towarzyszyła reprezentatywna grupa egipskiego biznesu. W czasie pobytu w Polsce odbyło się forum biznesowe, które cieszyło się dużym zainteresowaniem ze strony polskich przedsiębiorców (udział ponad 60 firm).

W lipcu 2009 r. Wicepremier, Minister Gospodarki Waldemar Pawlak odwiedził Egipt w ramach wizyty na światowym finale konkursu Imagine Cup organizowanego przez Microsoft.

Podczas pobytu w Kairze spotkał się z przedstawicielami egipskiego rządu - ministrem ds. ropy naftowej oraz ministrem komunikacji i technologii informatycznych.

W relacjach polsko-egipskich najważniejszą płaszczyzną współpracy jest wymiana handlowa, zaś najbardziej efektywnym instrumentem wspierającym jej rozwój jest bezpośrednia obecność na rynku i osobiste kontakty między biznesmenami obydwu krajów. Stąd też Wydział Promocji Handlu i Inwestycji (WPHI) Ambasady RP w Kairze na bieżąco wspiera udział polskich firm w międzynarodowych targach i wystawach w Egipcie i sam uczestniczy  z własnymi stoiskami informacyjno-promocyjnymi w wybranych przedsięwzięciach.

Duże znaczenie mają też coroczne misje handlowe do Polski organizowane corocznie przez Stowarzyszenie Biznesmenów Egipskich i Polskich (EPBA – Egyptian Polish Businessmen Association), działające w Kairze od 1997 r.).

7.  Potencjalne dziedziny współpracy

Wśród najbardziej perspektywicznych obszarów współpracy gospodarczej można wymienić:

• Sektor ropy naftowej i gazu: w związku z nowymi odkryciami złóż rośnie zapotrzebowanie na wyposażenie, instalacje, sprzęt wiertniczy, urządzenia, maszyny i podzespoły do produkcji, dystrybucji i przetwórstwa tych surowców;
• Branża kolejowa: reforma i modernizacja kolejnictwa należą do priorytetowych zadań rządu egipskiego w krótkiej perspektywie czasowej. W budżecie zatwierdzono ca 1,5 mld USD na rozwój infrastruktury kolejowej, w tym na zakup nowych lokomotyw, remonty i renowacje istniejącego taboru, modernizacje istniejących linii kolejowych, systemy sygnalizacyjno-kontrolnymi i alarmowymi;
• Sektor motoryzacyjny: obserwuje się zwiększone zainteresowanie importem części zamiennych, podzespołów i akcesoriów samochodowych, w tym używanych, zwłaszcza do pojazdów produkowanych w Polsce i in. krajach EŚW (gł. Fiat, Polonez, Żuk, Łada, Daewoo),

a ponadto: branżę maszynowo-narzędziową, sektor produktów chemicznych, drzewno-papierniczy (brak lokalnych surowców), wyroby ze szkła i porcelany, sprzęt medyczny, wyposażenie szpitali i laboratoriów (marginalna produkcja lokalna), sektor metali nieszlachetnych, gł. wyroby stalowe, złom z żeliwa i stali, miedź, sektor rolno-spożywczy, maszyny i urządzenia dla przemysłu spożywczego (prężny rozwój tej branży, ostatnio zwłaszcza  przetwórstwa drobiu).

8. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej - Wydział Promocji Handlu i Inwestycji

adres: 8, Ahmed Nessim St., Kair, EGIPT

Tel.: +20 2 33379683, 33379687       fax: +20 2 37609353

e-mail: info@kair-trade-pl.com            strona internetowa: www.cairo.trade.gov.pl   

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej - Wydział Polityczno-Ekonomiczny

adres: 5, Aziz Osman St., Zamalek, Kair, EGIPT

Tel: +20 2 27367456, 27359583        fax: +20 2 27355427

e-mail: kair.amb.sekretariat@msz.gov.pl  strona internetowa: www.kair.polemb.net

Opracowanie:

Departament Międzynarodowej Współpracy Dwustronnej MG

Wrzesień 2011 r.