Argentyna

ARGENTYNA

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Podstawowe  informacje, sytuacja gospodarcza

Republika federacyjna typu prezydenckiego (prezydent jest jednocześnie szefem rządu).

Powierzchnia: 2,8 mln km kw.

Ludność: 39,1 mln (jeden z najbardziej zurbanizowanych krajów Ameryki Łacińskiej, w którym w miastach mieszka 90% ludności)

Podział administracyjny: 22 prowincje, Terytorium Narodowe – Ziemia Ognista i stołeczny Dystrykt Federalny.
      
Argentyna jest członkiem bloku Wspólnego Rynku Południa - Mercosur (obok Brazylii, Urugwaju, Paragwaju i Wenezueli), negocjującego od 2000r. Umowę o Stowarzyszeniu z UE. W ostatnich latach Argentyna dwukrotnie obejmowała prezydenturę pro tempore: 2008, 2010 -cykle półroczne (w 2009 r. funkcję tę sprawowały Paragwaj i Urugwaj, w sierpniu 2010 r. prezydenturę objęła Brazylia). Jest też aktywnym członkiem międzynarodowych organizacji o zasięgu światowym:  AfDB (członkostwo nie-regionalne), Australia Group, BCIE, BIS, CAN (członek stowarzyszony), FAO, FATF, G-15, G-20, G-24, G-77, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, LAES, LAIA, Mercosur, MIGA, MINURSO, MINUSTAH, NSG, OAS, OPANAL, OPCW,  Klub Paryski (członek stowarzyszony), PCA, RG, SICA (obserwator), UN, UNASUR, UNCTAD, UNESCO, UNFICYP, UNHCR, UNIDO, Union Latina (obserwator), UNTSO, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC (dane  CIA World Factbook, luty 2010)

W grudniu 2007 r. w Buenos Aires został podpisany akt utworzenia Banku Południa (Argentyna, Boliwia, Brazylia, Ekwador, Paragwaj, Urugwaj i Wenezuela) z siedzibą w Caracas i oddziałem w Buenos Aires. Akt założycielski Banku ustala jako główny cel „finansowanie rozwoju gospodarczego i społecznego” narodów.

Argentyna jest krajem przemysłowo-rolniczym. Główne gałęzie: przemysł wydobywczy, metalurgiczny, motoryzacyjny, spożywczy. W rolnictwie dominuje hodowla bydła i owiec, uprawa soi, winorośli, słonecznika, bawełny, garbników, herbaty, sadownictwo.

Po ostrym kryzysie gospodarczym w latach 2002–2003, kiedy nastąpił znaczny spadek PKB, władze podjęły szereg drastycznych decyzji zmierzających do ustabilizowania gospodarki. Obecne wskaźniki makroekonomiczne są dobre, niemniej utrzymuje się inflacja i nie spłacane jest zadłużenie w stosunku do niektórych inwestorów zagranicznych. Odbija się to na ocenie ryzyka inwestycyjnego kraju, które jest większe niż w Brazylii. W przeciwieństwie do innych krajów, gospodarka argentyńska boryka się nie tylko ze skutkami międzynarodowego kryzysu finansowego, ale przede wszystkim z problemami wewnętrznymi. Lansowane przez rząd plany antykryzysowe miały charakter bardziej populistyczny niż gospodarczy. Starano się utrzymać miejsca pracy, konsumpcję oraz bliźniacze nadwyżki (handlową i budżetową) – filary modelu gospodarczego. Na arenie międzynarodowej i na forum FATF (Financial Action Task Force) krytykowany był projekt antykryzysowy polegający na legalizacji środków finansowych jakie Argentyńczycy posiadają zagranicą (szacowanych na 124 mld USD). Ustawa została zatwierdzona przez parlament, efekty jej działania będą znane pod koniec br. Eksperci uważają, że przyjęte rozwiązanie może ułatwić pranie brudnych pieniędzy.

Argentyna, jako kraj rolniczy, ma dodatkowe problemy spowodowane nie tylko spadkiem cen commodities na rynkach światowych i historyczną suszą, ale również brakiem polityki rządowej dla sektora rolniczego. Jedynym sukcesem w rolnictwie jest zrealizowanie kwoty Hilton (eksport mięsa najwyższej jakości do UE). Przyczyniły się do tego decyzje administracyjne, w br. biuro wystawiające zezwolenia na eksport przyśpieszyło swoje działanie i Argentyna wyeksportowała 28 tys. t mięsa do krajów UE. Zaniedbania związane z uprawą zbóż spowodowały, że przy obecnych uwarunkowaniach produkcja pszenicy w 2010 r. wystarczy wyłącznie na rynek wewnętrzny.

Argentyna pozbawiona jest dostępu do rynków finansowych z powodu nieuregulowania długów pokryzysowych (c kryzys z 2001 roku) w wysokości ca USD 28 mld w stosunku do wierzycieli prywatnych i ca USD 7,2 mld w odniesieniu do Klubu Paryskiego. Z tego powodu swoje potrzeby dewizowe musi w znacznym stopniu zaspokajać z bieżących wpływów eksportowych. Oznacza to, że saldo bilansu handlowego musi być dodatnie i to odpowiedniej wielkości bez względu na wyniki w eksporcie. Dla uzyskania konkretnej, dodatniej liczby bilansu handlu zagranicznego, musiał być zatem wdrożony elastyczny mechanizm licencjonowania importu.

Reglamentacja w handlu zagranicznym Argentyny odnosi się nie tylko do importu, ale też do transakcji eksportowych. Dążąc do utrzymania niskich cen i zabezpieczenia w ten sposób spokoju społecznego, władze ograniczały eksport niektórych towarów rolno-hodowlanych, a więc głównie mięsa i zboża, w celu zmuszenia producentów żywności do obniżenia cen wewnętrznych. Permanentny konflikt rządu ze wsią oraz niskie ceny transakcyjne w eksporcie wymuszały konieczność wprowadzania coraz to nowych barier dla importu.

Niektóre utrudnienia powodowały komplikacje w samej gospodarce Argentyny (np. zahamowanie importu komponentów i części do bieżącej produkcji powodowało zakłócenia w pracy zakładów przemysłowych). Sprawą drobniejszą, ale komplikującą działalność promocyjną firm zagranicznych, było wciągnięcie materiałów drukowanych na listę towarów wymagających uzyskania licencji nieautomatycznej, na którą często trzeba czekać wiele miesięcy. Zniechęciło to wiele firm do wystawiania się w tym kraju na targach międzynarodowych.

Podczas szczytu G-20 w Londynie rząd argentyński opowiadał się za reformą międzynarodowych instytucji kredytowych, zwłaszcza MFW, zwiększeniem nadzoru nad inwestycjami finansowymi i agencjami ratingowymi, zlikwidowaniem tzw. rajów podatkowych, pobudzeniem koniunktury przy użyciu środków publicznych i zachowaniu miejsc pracy oraz za zwiększeniem kredytów dla gospodarek wschodzących. Pomimo podpisania deklaracji o konieczności unikania protekcjonizmu i licznych interwencji Komisji Europejskiej, Argentyna w minimalnym stopniu zmniejszyła bariery dostępu do rynku. Procedury ochrony rynku stosowane przez Argentynę są powodem konfliktów w ramach Mercosur. Dotychczas najwięcej zastrzeżeń do polityki handlowej Argentyny miała Brazylia, ale dzięki woli politycznej roszczenia udawało się załagodzić.

Po recesji z 2009 roku, gospodarka argentyńska odnotowała w roku ubiegłym wzrost wskaźników makroekonomicznych  Sektorami, które wykazały największą dynamikę w były rolnictwo (wzrost areału upraw soi) oraz sektor samochodowy (rekord produkcji). Duży wpływ na wzrost gospodarczy wywarła też m.in. poprawa poziomu eksportu (większe zbiory oraz większe sprzedaże do Chin i Brazylii), który na koniec 20120 roku osiągnął 70,4 mld USD przy imporcie 56,7 mld USD. Mimo to, nasilająca się polityka protekcjonistyczna Argentyny, polegająca m.in. na wprowadzaniu obostrzeń formalnych przy imporcie towarów spowodowała utratę wielu intratnych kontraktów z głównymi partnerami handlowymi.

Według Fundacji Heritage, Argentyna przesunęła się o trzy miejsca w dół na liście klasyfikującej państwa pod względem swobód gospodarczych. Na liście 179 krajów, zajęła 138 miejsce, plasując się m.in. za Haiti, Mauretanią, Kamerunem i Gwineą. Za „wydajność gospodarczą” otrzymała 51,7 punktów (max. ilość 100 pkt), za stosowanie prawa własności - 20 pkt, wolności  finansowej - 30 pkt oraz walkę z korupcją -29 pkt. Na wysokim poziomie utrzymuje się ryzyko inwestycyjne kraju. Według Standard & Poor’s jest to odpowiednio B- (rating długoterminowy, będący stopniem spekulacyjnym  znacznie poniżej najniższego poziomu inwestycyjnego BBB-) i C (krótkoterminowy) przy ogólnie stabilnej perspektywie.

Jednym z podstawowych priorytetów rządu argentyńskiego jest spłacenie długu wobec Klubu Paryskiego. Do tej pory nie została jeszcze definitywnie wynegocjowana ostateczna kwota do spłacenia wierzycielom Klubu - kwota początkowa przy zaciąganiu długu wynosiła ponad 6 mld USD, obecnie ocenia się ją na ok. 9 mld USD (łącznie z odsetkami). Strony muszą ponadto jeszcze wynegocjować okres spłacenia długu, który może wynieść od 18 miesięcy do 6 lat.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki:

       Źródło: Ambasada RP  w Buenos Aires na podstawie danych Ministerstwa Gospodarki Argentyny

(i)                 – 2,8% na podstawie CIA World Factbook

(ii)                – 14,0% za 2009r. i 24,7 % (prognoza) na koniec 2010r wg. ECOLATINA. Wg. EXPORT DEV. CANADA zakumulowana stopa inflacji w okresie styczeń-czerwiec 2010r wyniosła 11%.

Dane statystyczne publikowane w Argentynie nie są całkowicie wiarygodne. Informacje o inwestycjach bezpośrednich za granicą nie są publikowane, natomiast są dostępne szacunki kapitału wywiezionego za granicę przez Argentyńczyków. Wg. MFW rok 2009 był rokiem najgłębszego  kryzysu w Argentynie: wzrost PKB był ujemny i wyniósł –2,5% (w 2008 był dodatni +6,97%).

2.  Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

W stosunkach gospodarczych Polski z Argentyną obowiązują następujące umowy i porozumienia:

• Porozumienie międzyrządowe w sprawie wyeliminowania podwójnego opodatkowania w transporcie morskim z 28 grudnia 1950 r.,
• Umowa o współpracy w dziedzinie górnictwa z 2 października 1982 r., weszła w życie w dn. 13.03.1986 r.,
• Umowa o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji z 31 lipca 1991 r., weszła w życie w dn.1.09.1992 r. Publikacja: 1993/124/567 Dz.U.

3.      Wymiana handlowa z Polską mln USD                              

(Dane Dep. Analiz i Prognoz MG)

Argentyna jest drugim, po Brazylii, partnerem handlowym Polski w regionie Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Udział Argentyny w polskim eksporcie wynosi średnio 0,05% i kształtuje się na poziomie eksportu do Wietnamu czy Islandii, natomiast w imporcie - 0,43% (podobny udział mają m.in. Słowenia i Indie).

Ważniejsze pozycje towarowe w eksporcie w ostatnich latach: kątowniki i kształtowniki stalowe, sprzęt górniczy, silniki spalinowe, opony, pak, zmywarki do naczyń, części do klimatyzatorów, piece do obróbki cieplnej, druty i kable, urządzenia do gotowania i podgrzewacze, kineskopy telewizyjne. W imporcie prawie 80% wartości przypada na makuchy sojowe, na pozostałą część składają się: orzeszki ziemne, cytryny, tytoń, filety i mrożone ryby, gruszki, śliwki, jabłka, winogrona, mandarynki, czarna herbata, otręby, śruta.

Z powodu złej sytuacji gospodarczej Argentyny oraz wprowadzenia licznych barier w imporcie, część polskich eksporterów wstrzymała się w 2009r ze sprzedażami do tego kraju. W okresie styczeń – sierpień 2010 roku odnotowano stopniowy powrót dostaw polskich towarów na rynek argentyński (eksport wyniósł 50,4 mln USD, co stanowiło 165% wartości eksportu z analogicznego okresu w roku ubiegłym).

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Wg danych PAIiIZ firma argentyńska Stein S.A. zbudowała w Policach pod Szczecinem zakład produkujący izolacje drutów ze specjalnych stopów, inwestując kilkanaście milionów USD. W 2007 roku fabryka została sprzedana (danych nabywcy nie udostępniono). Jak dotychczas, nie odnotowano polskich inwestycji w Argentynie.

5. Dostęp do rynku

Eksport do Argentyny napotyka na liczne bariery taryfowe (średnia stawka celna -14,5%) i pozataryfowe:

• wysokie obciążenia finansowe (często przekraczające 50% wartości towaru),
• rygorystyczne przepisy fitosanitarne i weterynaryjne,
• zakazy importu niektórych towarów,
• kontyngenty i licencje importowe (automatyczne i nieautomatyczne),
• procedury przed importem (zaświadczenia lub pozwolenia na import wydawane przez właściwe instytucje).

Ponadto pobierane są różnego rodzaju podatki (podatek importowy, podatek VAT, podatek od zysków, podatek od dochodów brutto, podatki wewnętrzne).

W przypadku dostępu dla towarów z obszaru UE, na szczególną uwagę zasługuje decyzja SENASA (argentyńskiego urzędu sanitarnego i jakości produktów rolno spożywczych) o wprowadzeniu w 2007 roku systemu prelistingu w celu umożliwienia firmom unijnym eksportu żywności pochodzenia zwierzęcego. Podjęcie decyzji o stosowaniu prelistingu w stosunku do UE jest preferencyjnym traktowaniem eksportu unijnego, niestosowanym wobec innych państw, które muszą poddać się kontroli przed akceptacją eksportu każdego nowego artykułu żywnościowego. Niemniej jednak SENASA nadal będzie przeprowadzać rocznie około 3 rutynowe kontrole w UE (w poszczególnych krajach co 3-4 lata). Szczegóły dotyczące funkcjonowania systemu i przepływu informacji są w trakcie przygotowania. W przypadku Polski systemem prelistingu zostały objęte produkty mleczne z mleka krowiego.

6. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej

Ostatnia, III runda konsultacji polityczno-gospodarczych na szczeblu wiceministrów spraw zagranicznych Polski i Argentyny odbyła się w Buenos Aires w lipcu 2007 r..Podpisana została wówczas umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP i Sekretariatem Nauki, Technologii i Innowacji Republiki Argentyńskiej. Kryzys gospodarczy w Argentynie spowodował, że od tamtego czasu partner nie  był zainteresowany kolejnymi spotkaniami konsultacyjnymi, jak też zgłoszoną przez nas propozycją podpisania resortowej deklaracji o współpracy gospodarczej. W ostatnich dwóch latach strona argentyńska nie zamierzała też podpisywać nowych umów w sprawie ochrony inwestycji, ani renegocjować obecnie obowiązujących, gdyż MSZ Argentyny rozpoczął rewizję zawartych dotychczas umów i zapowiedział wprowadzenie nowych zasad ich podpisywania.

7. Potencjalne dziedziny współpracy

Dostawy: maszyn i urządzeń górniczych dla modernizacji kopalni węgla kamiennego, sprzętu rolniczego (m.in. traktory i samoloty do fumigacji pól uprawnych), maszyn dla przemysłu rolno - spożywczego, materiałów oraz sprzętu  budowlanego i drogowego, produktów chemicznych (głownie nawozy sztuczne i środki ochrony roślin), urządzeń transportowych (dla transportu kolejowego i drogowego), obrabiarek do metalu i drewna, farmaceutyków i sprzętu medycznego, części samochodowych, artykułów gospodarstwa domowego, koksu hutniczego i elektrod węglowych. Największe szanse wzajemnej współpracy istnieją w przemyśle  wydobywczym.

8.  Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji

Virrey del Pino 3147

1426 Buenos Aires

Tel.: (005411) 455 15 497, 455 15 397

Faks: (005411) 455 15 097 

E-mail:  promocion@fibertel.com.ar  www.embajadadepolonia.org.ar

Wykaz polskich placówek zagranicą:  http://bazateleadresowa.poland.gov.pl/