Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Królestwo Szwecji jest monarchią konstytucyjną, w której realną władzę wykonawczą sprawuje rząd pod przewodnictwem premiera. W roku 1995 Szwecja przystąpiła do Unii Europejskiej wraz z Finlandią i Austrią. Szwecja zajmuje obszar 450 tys. km2, z czego około 53% zajmują lasy, a jej ludność liczy 9,3 mln mieszkańców. Należy do najbogatszych krajów UE. Jest oceniana jako jedna z lepszych gospodarek wśród państw OECD. Jest to kraj charakteryzujący się otwartą gospodarką, liberalnym nastawieniem do polityki handlowej i przejrzystością funkcjonowania administracji publicznej. Finanse publiczne Szwecji są zdrowe. Polityka rządu ma orientację pro-socjalną, choć obecnie rząd sprawuje koalicja liberalno-prawicowa. Pozycja związków zawodowych jest bardzo silna. Pozostaje poza strefą euro, walutą jest korona szwedzka. Szwecja jest eksporterem netto, nadwyżka w jej obrotach handlowych (towary i usługi) przekracza 20 mld EUR. Największymi importerami szwedzkich towarów są: Niemcy (10% udziału), USA (9,4%), Norwegia (9%), W. Brytania i Dania (po ok. 7%). Najwięcej eksportują na rynek szwedzki Niemcy (ok. 18% udziału), Dania (ok. 10 %), Norwegia (ok. 9%), Holandia, Wielka Brytania i Finlandia (wszystkie po ok. 6%). Najważniejsze gałęzie gospodarki szwedzkiej to przemysł drzewny, maszynowy i elektroniczny. Szwecja jest liderem w technologiach ochrony środowiska. Najważniejsze problemy gospodarki szwedzkiej to zmonopolizowanie niektórych gałęzi gospodarki (np. sektor handlu detalicznego) oraz wysokie koszty siły roboczej, a także starzejące się społeczeństwo i wysokie koszty opieki socjalnej i absencji zdrowotnej.

Szwecja podobnie jak inne kraje europejskie, odczuła boleśnie skutki globalnego kryzysu finansowego. Na początku roku 2008 zakładano wzrost PKB na poziomie ok. 3 %, kryzys spowodował spowolnienie gospodarki szwedzkiej znaczniejsze niż szacowano jeszcze pod koniec 2008 r. i korektę PKB, ostatecznie w 2008 r. odnotowano jego spadek o 0,2%. Najnowsze prognozy Komisji Europejskiej na 2009 r. są jeszcze bardziej pesymistyczne i przewidują, że PKB Szwecji skurczy się do końca roku o ok.4%. Bezrobocie utrzymuje się na poziomie roku 2007, pod koniec roku 2008 wynosiło 6,2%, jednak prognoza na rok 2009 przewiduje jego wzrost do 8,4%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki

Wskaźniki	2005	2006	2007	2008
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	32,0	32,8	35,8	35,5
PKB (w mld €)	287,97	297,39	331,2	328,8
PKB (dynamika w %)	3,3	4,1	2,6	-0,2
Deficyt budżetowy /nadwyżka (% PKB)	+2,4	+2,3	+3,6	+2,3
Dług publiczny (% PKB)	50,3	45,9	40,4	b.d.
Inflacja (w %)	0,9	1,4	2,2	3,4
Bezrobocie (w %)	7,7	7,1	6,1	6,2
Eksport towarów (w mld €)	105,3	117,7	123,4	124,4
Import towarów (w mld €)	89,8	101,5	111,5	113,4
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Szwecji (mld €)	145,4	174,0	176,1	b.d.
Bezpośrednie inwestycje Szwecji za granicą (mld €)	176,0	209,5	214,1	b.d.

Źródła: Biuro Statystyczne Szwecji, Bank Szwecji, Ministerstwo Finansów Szwecji, EUROSTAT
dane w € szacunkowe (statystyki w Szwecji są publikowane w walucie krajowej)

2. Ramy prawno-traktatowe

Polsko-szwedzkie stosunki gospodarcze regulują postanowienia dorobku prawnego Unii Europejskiej na podstawie podpisanego 16 kwietnia 2003 r. w Atenach i obowiązującego od 1 maja 2004 roku Traktatu dotyczącego przystąpieniu Polski i 9 innych krajów do Unii Europejskiej (Dz.U. 2004 nr 90 poz. 864).
Ponadto obowiązują umowy dwustronne w zakresie nie objętym uregulowaniami UE, wśród których najważniejsze, to:

• Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 13.10.1989 r., weszła w  życie 4.01.1990 r. (Dz.U. 1990 nr 38 poz. 218);
• Konwencja w sprawie unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów z 19.11.2004 r., weszła w życie 17.02.2006 r. (Dz.U. 2006 nr 26 poz. 193);
  Szwecja jest sygnatariuszem Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, z 11 kwietnia 1980 r., do której także przystąpiła Polska (Dz.U. 1997 nr 45 poz. 286). Szwecja, podobnie jak inne kraje skandynawskie (Dania, Finlandia, Norwegia) zadeklarowała w dokumencie ratyfikacyjnym, zgodnie z art. 92 par. 1, że nie będzie związana Częścią II Konwencji dotyczącą zawierania umów.

3. Wymiana handlowa z Polską
mln EUR

	2004	2005	2006	2007	Dynamika 2006=100	2008	Dynamika 2007=100
Obroty	4 016,0	4 068,7	5 046,0	5 843,3	115,8	6 639,3	111,9
Eksport	2 087,4	2 207,6	2 821,8	3 228,7	114,4	3 690,7	112,7
Import	1 928,6	1 861,1	2 224,2	2 614,6	117,6	2 948,6	110,9
Saldo	158,8	346,8	597,7	614,1		853,4

Źródło: GUS

Szwecja jest 9 partnerem Polski w świecie i 7 UE z udziałem w eksporcie 3,18% i w imporcie 2,0%. Polskie obroty towarowe ze Szwecją w ostatnich latach charakteryzowały się bardzo dynamicznym wzrostem. Od roku 1998 uległy podwojeniu. Wartość eksportu Polski do Szwecji w latach 2000-2006 uległa potrojeniu. Od roku 2003 Polska osiąga dodatnie saldo wymiany handlowej ze Szwecją. Udział Polski w obrotach Szwecji jest skromniejszy. W 2008 r. Polska znalazła się na 12 miejscu wśród odbiorców szwedzkich towarów i wśród krajów eksportujących na rynek szwedzki – z udziałem odpowiednio 2,3% i 3%.

W strukturze obrotów towarowych ze Szwecją najważniejszą rolę odgrywają wyroby przemysłu elektromaszynowego (ok. 55% eksportu i ok. 46% importu). Duży udział w handlu mają także wyroby metalurgiczne (eksport ok. 9,5%, import ok. 17%), wyroby przemysłu chemicznego (eksport ok. 8,5%, import ok. 15%), wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (eksport ok. 6%, import ok. 11%) oraz produkty mineralne (eksport ok. 7,5%, import ok. 12,5%). Ważną grupę towarów eksportowanych do Szwecji stanowią meble i wyroby z drewna (płyty, sklejki itp.) - stanowią obecnie łącznie ok. 18% eksportu do Szwecji.

Pod koniec 2008 r. odnotowano znaczącą redukcję wzajemnych obrotów. Negatywna tendencja utrzymała się na początku 2009 r., w I półroczu spadek wzajemnych obrotów przekroczył 35% w porównaniu do stycznia 2008 r. 

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP Szwecja zainwestowała w Polsce do końca 2006 r. 3 616 mln EUR, co plasuje ten kraj na 8 miejscu wśród największych inwestorów. W roku 2006 napłynęło ze szwecji w postaci inwestycji bezpośrednich 250 mln EUR, podczas gdy w poprzedzającym roku 2005 o 200 mln więcej (455 mln EUR). Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych odnotowała w 2006 r. 58 dużych szwedzkich inwestorów. Działalność gospodarczą w Polsce prowadzi obecnie, według źródeł szwedzkich, łącznie około 900 firm szwedzkich. Najwięksi szwedzcy inwestorzy bezpośredni w Polsce to: Vattenfall AB, IKEA, Telia AB, Nordea Bank Sweden AB, Skanska Kraft AB, Arctic Paper AB , Svenska Handelbanken, Volvo AB, Swepol Link AB, NCC AB, Trelleborg AB, Skandinavska Enskilda Banken AB (SEB), Alcro - Beckers AB. Ostatnio w Polsce rozwija działalność inwestycyjną firma Elektroluks, największy w świecie producent sprzętu AGD.

Dotychczas nie odnotowano znaczących inwestycji polskich w Szwecji.

5. Dostęp do rynku

Szwecja jest jednym z trzech „starych” krajów członkowskich, które nie wprowadziły barier w dostępie do rynku pracy po przystąpieniu nowych państw do UE.

Od 2 maja 2004 r. obywatele nowych krajów członkowskich mogą przyjeżdżać do Szwecji i szukać tutaj pracy przez 3 miesiące. Jeśli te starania zakończą się powodzeniem, mogą otrzymać ważne przez 3 lata pozwolenie na pracę. Z chwilą legalnego podjęcia zatrudnienia, przysługują im i ich rodzinom świadczenia socjalne na równi z obywatelami szwedzkimi.

Usługodawcy z innych państw UE napotykają w Szwecji na trudności związane z działalnością szwedzkich związków zawodowych, które, szczególnie w sektorze usług budowlanych, stawiają podmioty zagraniczne przed praktycznym wymogiem przystąpienia do układów zbiorowych. Wymóg ten stanowi znaczące ograniczenie swobody świadczenia usług. Praktyki te są zgodne ze szwedzkim prawem pracy i zostały zaskarżone przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, który uznał je za niezgodne z prawem europejskim.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Friggagatan 4, 114 27 Stockholm, Szwecja
Tel. +46 8–453 84 20
Faks +46 8–21 61 88
E-mail: info@polcommerce.com
Strona internetowa: http://sztokholm.trade.gov.pl/pl/; http://www.polcommerce.com/

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
Karlavägen 35, 114 32 Stockholm, Szwecja
Tel: 0046 8–50 57 50 00
Fax:0046 8–50 57 50 86
E-mail: info.polen@tele2.se
Strona internetowa: http://www.sztokholm.polemb.net/

wrzesień 2009 r.
Departament Spraw Europejskich