Współpraca gospodarcza: Słowacja

REPUBLIKA SŁOWACKA

Informacja o sytuacji gospodarczej  Słowacji i stosunkach gospodarczych z Polską

1.      Sytuacja gospodarcza

Rok 2011 był dla Słowacji rokiem wychodzenia z kryzysu i konsolidacji finansów publicznych.  Kryzys rządowy i przedterminowe wybory przerwały planowane reformy prawicowego rządu Ivety Radičovej, m.in. wprowadzenie reformy ubezpieczeń społecznych, które miały obniżyć koszty pracy, a także wstrzymały plany prywatyzacyjne. Sytuacja gospodarcza Słowacji  pogorszyła się w 2011 roku w stosunku do 2010 roku. PKB wzrósł o 3,3%. Poziom inflacji osiągnął 3,9% i był najwyższy od 2008r, zaś stopa bezrobocia wzrosła do 13,5%, przez co Słowacja stała się 5 krajem strefy euro pod względem liczby osób bez pracy. Chaotyczna polityka naprawcza oraz niekorzystna sytuacja zewnętrzna spowodowały pogorszenie się sytuacji gospodarczej. Zainicjowane działania stabilizacyjne  /np. wprowadzenie 50% progu długu publicznego w stosunku do PKB i podatek bankowy, podwyższenie stawki podatku VAT z 19% na 20%/ nie miały znaczącego wpływu na ostateczne rezultaty gospodarki słowackiej w 2011 r.. Ustawa o odpowiedzialności budżetowej, określająca dopuszczalny limit długu publicznego w relacji do PKB, weszła w życie dopiero od 1 marca 2012 r. Utrzymywał się znaczny deficyt budżetowy- 4,9% PKB oraz wysoka inflacja- 3,9% /najwyższy poziom od 2008r./. Wzrost inflacji spowodowany był przede wszystkim podniesieniem regulowanych cen (energia, ciepło, woda) oraz rosnącymi cenami żywności. Przyśpieszenie konsolidacji finansów publicznych pozostaje największym wyzwaniem gospodarczym dla nowego rządu R. Fico.

Obroty handlu zagranicznego Słowacji były w 2011 r. wyższe o ponad 15% w stosunku do 2010 r. i wyniosły 110,4 mld EUR. Eksport wzrósł o prawie 17% i wyniósł 56,4 mld EUR, zaś import odnotował wzrost o prawie 14% i wyniósł 54,0 mld EUR. Największymi odbiorcami słowackich towarów były Niemcy , Czechy , Polska  , Węgry, Austria, Francja, Włochy oraz Rosja. Do głównych dostawców towarów na rynek słowacki zaliczamy: Niemcy, Rosja, Czechy , Korea Płd, Chiny, Polska oraz Węgry.

Wg nieoficjalnych danych Narodowego Banku Słowacji w 2010 r. na Słowacji ulokowano bezpośrednie inwestycje zagraniczne wartości  ok.1,8 mld EUR. W ostatnich latach prawie wszystkie inwestycje zagraniczne skierowane były do przemysłu samochodowego i elektrotechnicznego. Najwięcej inwestycji w 2010 roku napłynęło z Holandii, Niemiec, Korei Płd., Japonii, Węgier Danii, Szwajcarii oraz Malezji.

Tegoroczne dane makroekonomiczne opublikowane przez Słowacki Urząd Statystyczny wskazują na pozytywny rozwój gospodarki Słowacji w pierwszych miesiącach 2012r.

PKB w I kwartale br. wzrósł w cenach stałych o 3% /w c. bieżących 4,4%/ w porównaniu do analogicznego okresu 2011 r. Motorem słowackiej produkcji przemysłowej była produkcja samochodów, głównie dzięki rozpoczęciu produkcji nowych modeli małych samochodów w fabrykach Volkswagen, Peugeot i Kia.

Jednym z największych problemów słowackiej gospodarki pozostaje nadal wysoka stopa bezrobocia, która kształtuje się na poziomie ok.14%. Budownictwo nadal będzie borykać się z recesją.. 

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne.  

Dane: Słowacki Urząd Statystyczny, Ministerstwo Finansów, Słowacki Bank Narodowy

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Z dniem akcesji do Unii Europejskiej Polska przyjęła prawodawstwo Wspólnot Europejskich w myśl podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktatu Akcesyjnego. Utrzymano w mocy te polsko-słowackie umowy międzynarodowe, które nie są w kolizji z acquis communautaire, pozostałe zaś zostały wypowiedziane. Nadal obowiązują: Umowa między RP a RS o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana 18 sierpnia 1994 roku w Warszawie (Dz.U. 1996 nr 30 poz. 131) oraz Umowa o ochronie inwestycji zagranicznych podpisana w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 roku (Dz.U. 1996 nr 55 poz. 246).

3. Obroty handlowe Polski z Republiką Słowacką

                                                                                                                              /w mln EUR/

 Źródło: DAP MG,

W  2011 roku odnotowaliśmy znaczny spadek dynamiki wymiany handlowej ze Słowacją- wzrost jedynie o 8% /w 2010 r. - ok. 36%/, w tym polskiego eksportu o 3,1% /w 2010 - 45%/. Wolumen obrotów handlowych wyniósł ponad 6,5 mld EUR,  w tym polski eksport         ponad 3,4 mld EUR, zaś import  ok. 3,1 mld EUR.

Wg danych GUS, w 2011 roku RS była 11 partnerem handlowym Polski. Zajmowała 11 pozycję w  polskim eksporcie /spadek o 1 miejsce w stosunku do 2010 r./ oraz 12 pozycję w imporcie. Wg danych Słowackiego Urzędu Statystycznego Polska zajmowała w słowackim eksporcie 3 miejsce po Niemczech i Czechach. W układzie terytorialnym słowackiego importu Polska zajmowała 6 pozycję.

Najważniejsze grupy towarowe w polskim eksporcie na Słowację to: wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych - 17,4%, produkty mineralne - ponad 14%, urządzenia mechaniczne i elektryczne - ponad 13% oraz pojazdy, statki powietrzne , tworzywa sztuczne i wyroby z nich, gotowe art. spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, ocet, tytoń, a także produkty przemysłu chemicznego.

Największe pozycje polskiego eksportu w 2011 roku  to: części i akcesoria do pojazdów samochodowych – 6,7% ogółu eksportu, energia elektryczna - 4,8%, koks i półkoks z węgla - 3,8% oraz pozostałe sztaby i pręty z żeliwa, węgiel, brykiety, meble do siedzenia, oleje ropy naftowej, aparatura odbiorcza do telewizji, pozostałe meble, drut izolowany, kable, art. budowlane z tworzyw sztucznych i konstrukcje stalowe.

Największe grupy towarowe w polskim imporcie to: wyroby metalurgiczne - ok. 26,5%, wyroby przemysłu elektromaszynowego - 25,6%, produkty mineralne - 15,8% oraz wyroby przemysłu chemicznego i art. rolno-spożywcze .

Do najważniejszych pozycji polskiego importu należały: oleje z ropy naftowej, inne niż surowe - 13,7%, wyroby walcowane płaskie z żeliwa lub stali niestopowej, - 7,4%, aparatura odbiorcza dla telewizji – ok.7% oraz pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne,   części i akcesoria do pojazdów samochodowych, opony i wyroby walcowane płaskie z pozostałej stali stopowej.

Współpraca inwestycyjna pozostaje na stosunkowo niskim poziomie. Według danych Narodowego Banku Polskiego, w 2010 roku nastąpił dalszy odpływ polskiego kapitału ze Słowacji /spadek o 16 mln EUR/. Na koniec 2010 roku polskie przedsiębiorstwa zainwestowały na terenie Słowacji kapitał o wartości 179,0 mln EUR /skumulowana wartość/.

Polskie inwestycje na Słowacji związane są głównie z dystrybucją towarów rynkowych (materiały budowlane, meble, artykuły rolno-spożywcze, tekstylia, obuwie, sprzęt gospodarstwa domowego) oraz z branżą samochodową. Największe polskie inwestycje dotyczą produkcji i dystrybucji napojów (Maspex Wadowice) oraz usług doradztwa komputerowego i sprzedaży oprogramowania (Asseco Poland, Comarch), jak też dystrybucji materiałów budowlanych i artykułów wyposażenia wnętrz (Merkury Market). Ponadto firma Black Red White zakupiła większościowy pakiet akcji spółki Luto a.s. z siedzibą w Koszycach – właściciela sieci salonów meblowych Mega Nabytok. Nowym polskim inwestorem na rynku słowackim jest firma CCC, która awizuje otwarcie w 2012 r. 40 nowych sklepów z obuwiem.

Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji Słowacji w Polsce na koniec grudnia     2010 r. wyniosła 196,0 mln EUR,  natomiast  wartość zainwestowanego kapitału słowackiego w Polsce w 2010 roku wyniosła 56,0 mln EUR /wzrost dwukrotny w porównaniu z 2009r./ Wysoką aktywność akwizycyjną wykazuje przede wszystkim grupa finansowa Penta, która na polskim rynku inwestuje od kilku lat. W 2009r. Penta inwestowała w zakup udziałów w DD Lab (laboratoria medyczne) oraz Fabryki Lin i Drutu „Drumet”. Wśród firm słowackich, które w ostatnim czasie podjęły działania akwizycyjne w Polsce, należy wymienić firmę HB Reavis, która m.in. wygrała przetarg na rekonstrukcję dworca kolejowego Warszawa Zachodnia, firmę Esset, należącą do najszybciej rozwijających się firm technologicznych w Europie (technologie IT) oraz J&T  (private equity) inwestującą głównie w branży turystycznej.

5. Dostęp do rynku

W relacjach ze Słowacją (wzajemnie) nie stosuje się ograniczeń na rynku pracy i delegowania pracowników.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej

ul. Hummelova 4,
814 91 Bratislava
Tel: 00421-2-5949 0211
Fax: 00421-2-5441 3184
E-mail: bratyslawa.amb.sekretariat@msz.gov.pl 
Strona internetowa : www.bratyslawa.polemb.net

Warszawa, sierpień  2012