Współpraca gospodarcza: Słowacja

REPUBLIKA SŁOWACKA
Informacja o sytuacji gospodarczej i stosunkach gospodarczych z Polską

1. Informacje ogólne

2. Sytuacja gospodarcza

W 2009 roku słowacka gospodarka po kilku latach bardzo dynamicznego rozwoju, odnotowała istotny spadek, spowodowany skutkami światowego kryzysu ekonomicznego. W 2009r. PKB wyniósł - 4,7% (w cenach bieżących spadek o 5,8%). Przyczyną był przede wszystkim niższy popyt wewnętrzny i zewnętrzny. O 14,6% zmniejszyła się produkcja przemysłowa, przy czym przemysł samochodowy odnotował aż 50% spadek w porównaniu z rokiem 2008. Pogarszające się wyniki gospodarki negatywnie wpłynęły na stopę bezrobocia, która wzrosła do 12,1%. Słowacka gospodarka, która należy do najbardziej otwartych (udział obrotów handlu zagranicznego w PKB wynosi ok. 87%) oraz posiada mało zróżnicowany przemysł, z przewagą branż najmocniej dotkniętych skutkami kryzysu (dot. przemysłu samochodowego i elektrotechnicznego), jest bardzo uzależniona od czynników zewnętrznych i sytuacji ekonomicznej największych partnerów handlowych (Niemiec, Czech i Francji).

W obliczu recesji polityka gospodarcza rządu koncentrowała się na podejmowaniu działań mających na celu ograniczenie negatywnych skutków kryzysu. Zostały przyjęte trzy pakiety antykryzysowe (jeden w listopadzie 2008 r. i dwa w lutym 2009 r.) zawierające łącznie 62 działania ukierunkowane na zachowanie miejsc pracy, stymulowanie popytu wewnętrznego oraz wprowadzenie ułatwień w prowadzeniu działalności gospodarczej. Na ich realizację przeznaczono 333 mln EUR. Kryzys gospodarczy uwidocznił, że problemem słowackiej gospodarki jest jednorodność produkcji przemysłowej (w ostatnich latach prawie wszystkie inwestycje zagraniczne skierowane były do przemysłu samochodowego i elektrotechnicznego). W związku z powyższym rząd podjął działania zmierzające do przyciągnięcia inwestycji w branże o wysokiej wartości dodanej, zapewniające wysoki stopień przetworzenia produktów i zaawansowany poziom technologiczny.

Obroty handlu zagranicznego Słowacji w 2009 r. były niższe o 21,6% w stosunku do 2008 roku i wyniosły 78,2 mld EUR. Największymi odbiorcami słowackich towarów w omawianym okresie były: Niemcy, Czechy, Francja, Polska, Węgry i Włochy. Udział krajów OECD w słowackim eksporcie ogółem wyniósł 86,6% (spadek o 25,1%), a krajów UE 85,4% (spadek o 25,1%). Największy udział w eksporcie w 2009 r. miały wyroby przemysłu elektromaszynowego – głównie maszyny i urządzenia mechaniczne oraz środki transportu, następnie wyroby metalurgiczne, wyroby przemysłu chemicznego, produkty mineralne oraz produkty przemysłu spożywczego.

Głównymi dostawcami towarów na rynek słowacki  były: Niemcy, Czechy, Rosja, Korea Płd., Chiny oraz Węgry. Udział krajów OECD w słowackim imporcie ogółem wyniósł 70,2% (spadek o 21,9%), a krajów UE 67,4 % (spadek o 28,7%). Największy udział w słowackim imporcie miały wyroby przemysłu elektromaszynowego, wyroby przemysłu chemicznego, produkty mineralne, produkty metalurgiczne i produkty przemysłu spożywczego.

Na koniec 2008 r. skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na Słowacji wg danych Narodowego Banku Słowacji, wyniosła 25. 806,0 mln EUR.  Najwięcej zainwestowały: Holandia, Austria, Włochy oraz Niemcy.

Stan bezpośrednich inwestycji Słowacji za granicą na koniec 2008 r. wyniósł 1.285,1 mln EUR. Najwięcej kapitału firmy słowackie ulokowały w Czechach, Austrii oraz Luksemburgu. Najważniejszym jednak wydarzeniem dla słowackiej gospodarki w 2009 roku było przystąpienie do strefy euro. Proces wprowadzenia euro odbył się sprawnie i bezproblemowo.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło:Dane: Słowacki Urząd Statystyczny, Ministerstwo Finansów, Słowacki Bank Narodowy, KE; * prognoza

3. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Z dniem akcesji do Unii Europejskiej Polska przyjęła prawodawstwo Wspólnot Europejskich w myśl podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktatu Akcesyjnego. Utrzymano w mocy te polsko-słowackie umowy międzynarodowe, które nie są w kolizji z acquis communautaire, pozostałe zaś zostały wypowiedziane. Nadal obowiązują:

• Umowa między RP a RS o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku , podpisana 18 sierpnia 1994 roku w Warszawie (Dz.U. 1996 nr 30 poz. 131);

• Umowa o ochronie inwestycji zagranicznych podpisana w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 roku (Dz.U. 1996 nr 55 poz. 246).

4. Polsko - słowackie obroty towarowe (w mln EUR) 

Źródło: DAP MG

Wymiana handlowa pomiędzy Polską i Słowacją zarejestrowała w 2009 roku spadek o ok. 20% i wyniosła ponad 4,4 mld EUR.  Polska posiada dodatnie saldo handlowe w obrotach handlowych ze Słowacją. Wg danych GUS, RS  zajmowała 13 pozycję w  polskim eksporcie oraz 14 pozycję w imporcie. Wg danych słowackich Polska zajmowała w słowackim eksporcie 4 miejsce po Niemczech, Czechach i Francji. W układzie terytorialnym słowackiego importu Polska zajmowała 9 pozycję.

Największe pozycje polskiego eksportu w 2009 roku  to: części i akcesoria do pojazdów samochodowych, energia elektryczna, miedź nierafinowana, anody miedziane, meble, art. budowlane z tworzyw sztucznych, węgiel, brykiety, pojazdy samochodowe oraz pozostałe sztaby i pręty z żeliwa. Do najważniejszych pozycji polskiego importu należały: aparatura odbiorcza dla telewizji, oleje z ropy naftowej, inne niż surowe, płaskie wyroby walcowane z żeliwa lub stali niestopowej, samochody osobowe i inne pojazdy mechaniczne, maszyny do aut. przetwarzania danych i urządzenia do tych maszyn, wyroby walcowane płaskie z pozostałej stali stopowej, opony.

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według wstępnych danych Narodowego Banku Słowackiego (ewidencja inwestycji powyżej 16,6 tys. EUR), polskie przedsiębiorstwa zainwestowały na terenie Słowacji w okresie od 1993 do 31.12.2008 r. 78 mln EUR - 20 miejsce, udział 0,3%. Polskie inwestycje na Słowacji związane były głównie z dystrybucją towarów rynkowych (materiały budowlane, meble, artykuły rolno-spożywcze, tekstylia, obuwie, sprzęt gospodarstwa domowego) oraz z branżą samochodową. Lokowane były także w produkcję i dystrybucję napojów (Maspex Wadowice), usługi doradztwa komputerowego i sprzedaż oprogramowania (Asseco Poland, Comarch) oraz dystrybucję materiałów budowlanych i artykułów wyposażenia wnętrz (Merkury Market). 
Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji Słowacji w Polsce na koniec grudnia 2008 r. wyniosła 45,8 mln EUR.

6. Dostęp do rynku

W relacjach ze Słowacją (wzajemnie) nie stosuje się ograniczeń na rynku pracy i delegowania pracowników.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Hummelova 4
814 93 Bratislava
tel.: + 421 2 5949 0211
faks:+ 421 2 5441 3184
e-mail: bratyslawa.amb.sekretariat@msz.gov.pl 
strona internetowa: www.bratyslawa.polemb.net

sierpień 2010 r.
Departament Spraw Europejskich