Współpraca gospodarcza: Słowacja

REPUBLIKA SŁOWACKA
Informacja o sytuacji gospodarczej i stosunkach gospodarczych z Polską

1. Informacje ogólne

2. Sytuacja gospodarcza

W 2009 r. słowacka gospodarka po kilku latach bardzo dynamicznego rozwoju, odnotowała znaczny spadek, spowodowany skutkami światowego kryzysu ekonomicznego. Recesja wyniosła 4,8% (w cenach bieżących spadek o 5,8%). Rok 2010 przyniósł pozytywne sygnały. PKB, w porównaniu do 2009 roku, wzrósł w cenach stałych o 4% (w cenach bieżących 4,5%). Przyczyniło się do tego ożywienie w handlu zagranicznym, a także poprawa sytuacji gospodarczej u głównych partnerów handlowych Słowacji. Pozytywne tendencje odnotowano w produkcji przemysłowej (wzrost o ponad 20%), a zwłaszcza w jej głównych filarach tj. przemyśle samochodowym i elektrotechnicznym. Dobre wyniki zarejestrował także przemysł farmaceutyczny i chemiczny. Istotnym problemem gospodarki słowackiej w roku ubiegłym był wzrost deficytu finansów publicznych. Konsolidacja finansów publicznych stała się jednym z najważniejszych zadań ekonomicznych nowego rządu. Jednym z jego kroków mających wpływ na poprawę bilansu finansów publicznych była podwyżka VAT z 19% na 20%. Nadal skutki kryzysu odczuwają budownictwo, przemysł tekstylny, papierniczy, meblowy, turystyka oraz transport. Niekorzystna była sytuacja na rynku pracy. Rząd podejmował działania mające na celu wzrost zatrudnienia m.in. poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych pracodawców oraz zmniejszenie kosztów pracy, a także zwiększenie elastyczności  rynku pracy.

Obroty handlu zagranicznego Słowacji były w 2010 r. wyższe o 22,1% w stosunku do 2009 r. i wyniosły 97,5 mld EUR. Eksport wzrósł o 24,1% i wyniósł 48,8 mld EUR, zaś import odnotował wzrost o 25,5% i wyniósł 48,7 mld EUR. Największymi odbiorcami słowackich towarów były Niemcy (19,3%0), Czechy (14,0%), Polska (7,3%), Francja, Węgry, Austria, Włochy oraz Rosja. Do głównych dostawców towarów na rynek słowacki zaliczamy: Niemcy (15,3%), Czechy (10,5%), Rosja (9,6%), Korea Płd, Chiny, Węgry oraz Polska (3,9%).

Od 2009 r. Słowacja odnotowuje bardzo niski napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wg nieoficjalnych danych Narodowego Banku Słowacji w okresie 9 miesięcy 2010 r. na Słowacji ulokowano bezpośrednie inwestycje zagraniczne wartości 246,5 mln EUR. Nowy rząd w celu poprawy sytuacji zapowiada zmiany w systemie zachęt inwestycyjnych. W ostatnich latach prawie wszystkie inwestycje zagraniczne skierowane były do przemysłu samochodowego i elektrotechnicznego. W związku z powyższym rząd podjął działania zmierzające do przyciągnięcia inwestycji w branże o wysokiej wartości dodanej, zapewniające wysoki stopień przetworzenia produktów i zaawansowany poziom technologiczny. Najwięcej inwestycji w 2010 roku napłynęło z Holandii, Cypru, Niemiec, Austrii, Wlk. Brytanii i Francji.

Według prognoz na rok bieżący, gospodarka słowacka utrzyma tempo wzrostu PKB na poziomie ok. 3,5%. Deficyt finansów publicznych osiągnie poziom 5,1% PKB, inflacja 3,6%, a bezrobocie zmniejszy się i wyniesie 14,0%.

 Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: dane - Słowacki Urząd Statystyczny, Ministerstwo Finansów, Słowacki Bank Narodowy, KE; * prognoza

3. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Z dniem akcesji do Unii Europejskiej Polska przyjęła prawodawstwo Wspólnot Europejskich w myśl podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktatu Akcesyjnego. Utrzymano w mocy te polsko-słowackie umowy międzynarodowe, które nie są w kolizji z acquis communautaire, pozostałe zaś zostały wypowiedziane. Nadal obowiązują:

• Umowa między RP a RS o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana 18 sierpnia 1994 roku w Warszawie (Dz.U. 1996 nr 30 poz. 131),
• Umowa o ochronie inwestycji zagranicznych podpisana w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 roku (Dz.U. 1996 nr 55 poz. 246).

4. Polsko-słowackie obroty towarowe

Polsko - słowackie obroty towarowe (w mln EUR) 

Źródło: DAP MG, * szacunek

W 2010 r. odnotowaliśmy  bardzo wysoką dynamikę wzrostu wymiany handlowej - wzrost o ok. 36%, w tym polskiego eksportu o ok. 45%. Jest to najwyższa dynamika obrotów towarowych Polski i polskiego eksportu wśród krajów UE. Wolumen obrotów handlowych w ubiegłym roku (ok. 6,0 mld EUR) przekroczył wielkość wymiany handlowej sprzed kryzysu gosp. w 2008 roku, co należy uznać za dobry prognostyk na przyszłość. Słowacja staje się coraz ważniejszym partnerem gospodarczym Polski, poprawiając swoje miejsce w statystykach GUS.
Wg danych GUS, w 2010 r. RS była 11 partnerem handlowym Polski. Zajmowała 10 pozycję w polskim eksporcie oraz 12 pozycję w imporcie. Wg danych słowackich Polska zajmowała w słowackim eksporcie 3 miejsce po Niemczech i Czechach. W układzie terytorialnym słowackiego importu Polska zajmowała 7 pozycję.
Największe pozycje polskiego eksportu na Słowację w 2010 roku to: części do aparaturyodbiorczej dla telewizji - 5,6%, części i akcesoria do pojazdów samochodowych - 5,1% ogółu eksportu, miedź rafinowana, stopy miedzi - 4,5%, aparatura odbiorcza do telewizji - 4,0%, koks i półkoks z węgla - 3,7%, węgiel, brykiety - 2,8%, energia elektryczna - 2,5%, miedź nierafinowana, anody miedziane - 2,3% oraz pozostałe sztaby i pręty z żeliwa, meble, art. budowlane z tworzyw sztucznych oraz konstrukcje stalowe.
Do najważniejszych pozycji polskiego importu należały: aparatura odbiorcza dla telewizji -10,8%, oleje z ropy naftowej, inne niż surowe - 9,8%, płaskie wyroby walcowane z żeliwa lub stali niestopowej, platerowane, powleczone lub pokryte -  6,7%, płaskie wyroby walcowane z żeliwa lub ze stali niestopowej, nieplaterowane, niepokryte ani niepowleczone - 5,2%, samochody osobowe i inne pojazdy mechaniczne - 4,9% oraz części do aparatury telewizyjnej, części i akcesoria do pojazdów samochodowych, opony pneumatyczne, maszyny do aut. przetwarzania danych i urządzenia do tych maszyn.
W I półroczu 2011 roku dynamika obrotów handlowych ze Słowacją znacznie osłabła- odnotowaliśmy spadek o ok. 3% w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego. Zwraca uwagę szybsze tempo wzrostu importu niż eksportu, co jest niekorzystną tendencją w wymianie handlowej z tym krajem.

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych Narodowego Banku Polskiego, w 2009 roku nastąpiło wycofanie polskiego kapitału do kraju (-2,7 mln EUR). Na koniec 2009 roku polskie przedsiębiorstwa zainwestowały na terenie Słowacji kapitał o wartości 108,7 mln EUR (skumulowana wartość).
Polskie inwestycje na Słowacji związane są głównie z dystrybucją towarów rynkowych (materiały budowlane, meble, artykuły rolno-spożywcze, tekstylia, obuwie, sprzęt gospodarstwa domowego) oraz z branżą samochodową. Największe polskie inwestycje dotyczą produkcji i dystrybucji napojów (Maspex Wadowice) oraz usług doradztwa komputerowego i sprzedaży oprogramowania (Asseco Poland, Comarch), jak też dystrybucji materiałów budowlanych i artykułów wyposażenia wnętrz (Merkury Market).
W 2009 roku najwięcej zainwestowały:

• firma Merkury Market (ok. 20 mln EUR), która otworzyła w 2009 r. 4 sklepy. Łącznie sieć sklepów z polskimi art. budowlanymi Merkury Market liczy 11 obiektów,
• Black Red White - zakup większościowego pakietu akcji w spółce Luto a.s. z siedzibą w Koszycach - właściciela sieci salonów meblowych Mega Nabytok.

Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji Słowacji w Polsce na koniec grudnia 2009 r. wyniosła 121,8 mln EUR,  natomiast  wartość słowackich inwestycji w Polsce w 2009 roku wyniosła 26,4 mln EUR. Wysoką aktywność akwizycyjną wykazuje przede wszystkim grupa finansowa Penta, która na polskim rynku inwestuje od kilku lat. W 2009r . Penta inwestowała w zakup udziałów w DD Lab (laboratoria medyczne) oraz Fabryki Lin i Drutu "Drumet".

6. Dostęp do rynku

W relacjach ze Słowacją (wzajemnie) nie stosuje się ograniczeń na rynku pracy i delegowania pracowników.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Hummelova 4
814 93 Bratislava
tel.: + 421 2 5949 0211
faks:+ 421 2 5441 3184
e-mail: bratyslawa.amb.sekretariat@msz.gov.pl 
strona internetowa: www.bratyslawa.polemb.net

sierpień 2011 r.
Departament Spraw Europejskich