Ministerstwo Gospodarki > Współpraca z zagranicą > Współpraca gospodarc...

RUMUNIA
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

Powierzchnia: 238 391 km²
Ludność: 21,7 mln
Prezydent Rumunii: Traian BASESCU (Partia Demokratyczna, Prezydent od grudnia 2004 r.)
Premier Rumunii: Calin POPESCU-TARICEANU (Narodowa Partia Liberalna, Premier od grudnia 2004 r.)
Minister Gospodarki i Finansów: Varujan VOSGANIAN
Ambasador Rumunii w Polsce: Gabriel BARTAS (od lutego 2006 r.)
Rumunia jest republiką parlamentarną, w której głową państwa jest prezydent, jednak faktyczną władzę wykonawczą pełni szef rządu. Po przystąpieniu do Unii Europejskiej w dniu 01.01.2007 r., jest 7. co do wielkości krajem wspólnoty. Graniczy z Węgrami, Serbią, Bułgarią, Ukrainą i Republiką Mołdowy. Posiada dostęp do Morza Czarnego w delcie Dunaju, który płynie wzdłuż granic Rumunii z Serbią i Bułgarią. Jej powierzchnia liczy 237 tys. km². Rumunia dzieli się na 41 okręgów i miasto wydzielone Bukareszt. Ludność Rumunii liczy ok. 22 mln (w 2005 r szacowano liczebność Rumunów na 21,6 mln). Jest to kraj zróżnicowany etnicznie, gdzie prócz Rumunów (ok. 90% ludności) największą grupę narodowościową stanowią Węgrzy (ok. 6,6% ludności), następnie Romowie (ok. 2,5). Dominującą religią jest prawosławie. Rumunia jest członkiem NATO od 2004 roku.

Od 1991 roku gospodarka Rumunii jest prywatyzowana, ale ok. 30% gospodarki pozostaje nadal w rękach państwa. Najważniejszymi gałęziami są górnictwo, hutnictwo i przemysł maszynowy. Dynamicznie rozwija się turystyka. Średnia płaca wynosi równowartość ok. 230 euro. Bezrobocie jest relatywnie niskie i wynosi ok. 6 proc. Inflacja w 2005 r. przekraczała 9%, w 2006 r. szacuje się jej sprowadzenie do poziomu 6,4%.

Najważniejsi partnerzy handlowi Rumunii to Włochy (ok. 21% eksportu i ok. 18% importu), Niemcy (odpowiednio 15,4% i 18%) i Francja (ok. 7% eksportu i importu Rumunii). Główne towary eksportowe to: tekstylia i obuwie, metale i wyroby metalowe, maszyny i urządzenia, minerały i paliwa, chemikalia, produkty rolne.
Rumunia należy do najuboższych krajów UE, dochód narodowy na mieszkańca wyniósł w 2007 r.  5600 euro.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki rumuńskiej w latach 2004-2007

	2004	2005	2006	2007*
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	2 805	3 668	4 200	5 600
PKB (w mld €)	56,1	79,0	96,9	121,3
PKB (dynamika w %)	8,3	4,1	7,7	6,0
Deficyt budżetowy (% PKB)	b.d.	b.d.	-2,4	2,5
Dług publiczny (% PKB)	b.d.	b.d.	18,2	20,5
Inflacja (w %)	9,3	8,6	4,9	6,6
Bezrobocie (w %)	6,2	5,9	5,2	4,1
Eksport towarów (w mld €)	18,9	22,3	25,9	29,4
Import towarów (w mld €)	26,3	32,6	40,7	50,9
Bezpośrednie inwestycje rumuńskie za granicą – wartość skumulowana (mld €)	bd	bd	bd	bd
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Rumunii – wartość skumulowana (w mld €)	15,0	21,9	30,9	bd

Źródła: Eurostat, Narodowy Bank Rumunii, Ministerstwo Finansów Publicznych Rumunii, Narodowy Instytut Statystyki Rumunii; *dane wstępne.

2. Podstawy prawno-traktatowe bilateralnej współpracy gospodarczej

Rumunia przystąpiła do Unii Europejskiej 1 stycznia 2007 r.
Akcesja Polski do Unii Europejskiej wprowadziła istotne zmiany prawne w naszych relacjach handlowych z Rumunią. W związku z procesem dostosowania podstaw traktatowych współpracy gospodarczej z krajami trzecimi, w tym z Rumunią do wymogów Wspólnej Polityki Handlowej UE, Polska odstąpiła od dwustronnej Umowy o stosunkach handlowych i płatnościach z 18 grudnia 1990 r. oraz  Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA).

Od 1 stycznia 2007 r. roku nasze relacje handlowe z Rumunią reguluje postanowienia dorobku prawnego Unii Europejskiej (zgodnie z Traktatem dotyczącym przystąpienia Polski i 9 innych krajów do Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. nr 90, poz. 864)) na podstawie Ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o ratyfikacji traktatu między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Republiką Bułgarii oraz Rumunią dotyczącego przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej, sporządzonego w Luksemburgu dnia 25 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2006 r. nr 79, poz. 548).

Nie straciły ważności bilateralne umowy między Polską i Rumunią, których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym:
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rumunii w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, sporządzona w Warszawie 23 czerwca 1994 r. (Dz.U. 1995 nr 77 poz. 386)
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rumunii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 23 czerwca 1994 r. (Dz.U. 1995 nr 109 poz. 530)
22 maja 1991 r Rumunia przystąpiła do Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów z 11 kwietnia 1980 r., której sygnatariuszem jest Polska (Dz.U. 1997 nr 45, poz. 286).

3. Wymiana handlowa z Polską w latach 2005-2007

Źródło: GUS/CIHZ

Rumunia jest obecnie 21 partnerem handlowym Polski i 16 w UE, z udziałem w obrotach 1,37%, w tym jej udział w imporcie wynosi 1,93%, a w eksporcie 0,78%.
Polska, jako ważny partner handlowy Rumunii, znajduje się na 10 miejscu pod względem rumuńskiego eksportu i na 9 miejscu pod względem importu.
Bardzo istotne przyspieszenie tempa wzrostu wymiany handlowej nastąpiło z chwilą przystąpienia Rumunii do CEFTA, to jest w dniu 1 lipca 1997 roku. Stało się to możliwe głównie dzięki wzajemnym koncesjom liberalizującym stosowane dotychczas cła we wzajemnym obrocie towarowym. W wyniku powyższego, a także aktywności firm handlowych, w 1998 roku nastąpił dynamiczny wzrost obrotów w stosunku do 1997 r. o 73%.
Kolejny impuls w handlu nastąpił w roku 2003, kiedy to w porównaniu z 2002 r. nastąpił wzrost o 62% wymiany handlowej między Polską i Rumunią. W latach 2005 i 2006 odnotowano utrzymywanie się wysokiej dynamiki polsko-rumuńskiego handlu. W 2006 r. wzajemne obroty wzrosły o prawie 30% i przekroczyły 1,5 mld EUR. Tendencja wzrostowa nadal utrzymuje się w roku 2007, przy czym spowolniony został wzrost importu, przy wciąż rosnącej dynamice wzrostu eksportu z Polski, wynoszącej prawie 50%.

Główne grupy towarowe w eksporcie do Rumunii to: metale nieszlachetne i wyroby – w 2007 r. osiągnęły wartość 320 mln EUR, ok. 21% udział w eksporcie, dynamika 221%;  wyroby przemysłu elektromaszynowego, pojazdy, RTV, AGD – wartość 238 mln EUR, ok. 16% udział, dynamika 128%; produkty mineralne – wartość ok.160 mln EUR,  10% udział, dynamika 196%; wyroby przemysłu chemicznego – wartość ok.148 mln EUR,  9,6% udział, dynamika 135%.

W imporcie natomiast dominowały metale nieszlachetne i wyroby – w 2007 r. osiągnęły wartość ok. 174 mln EUR,  29,4% udział w imporcie, dynamika 140%;  wyroby przemysłu elektromaszynowego – wartość ok. 172 mln EUR,  29% udział, dynamika 116%; tworzywa sztuczne i kauczuk - wartość ok. 75 mln EUR,  13% udział w imporcie, dynamika 110%.

Pod koniec roku 2007 odnotowano znaczący przyrost eksportu wyrobów metalurgicznych o 112 %, ich udział w eksporcie z Polski wzrósł do 20,6%, produktów mineralnych o 100% - udział przekroczył 10,5%, wyrobów przemysłu chemicznego o 35%, udział wzrósł do 18,4%. Odnotowano dynamiczny wzrost handlu wyrobami ceramicznymi – eksport wzrósł o ok. 40%, osiągając udział 5%, import wzrósł 6 krotnie, obecnie jego udział w imporcie z Rumunii wynosi ok. 2,2% (na koniec roku 2006 udział ten stanowił zaledwie 0,46%). Znacząco, o 58%, spadł import wyrobów przemysłu drzewno-papierniczego.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według Narodowego Banku Rumunii (BNR) w 2007 r. do Rumunii napłynęło 7,2 mld EUR bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Jest to wysoki poziom, niemniej jednak znacznie niższy niż w rekordowym roku 2006, w trakcie którego do Rumunii napłynęło prawie 9,05 mld EUR BIZ. Głównymi inwestorami są: Holandia, Austria, Włochy, Niemcy oraz Francja. Ilościowo najwięcej firm zarejestrowanych jest przez Włochów. Coraz większy udział mają inwestycje typu green field. Główne kierunki inwestowania w 2007 r. to motoryzacja, ICT, produkcja energii oraz materiałów budowlanych. W roku 2008 oczekuje się wzrostu BIZ spoza UE tj. z Indii, Chin, Japonii, Korei, Turcji i Izraela. Rumuńska Agencja ds. Inwestycji Zagranicznych (ARIS) oczekuje, że obecny poziom inwestycji będzie utrzymany w latach 2008-2013. Inwestycje spodziewane są w sektorze energetyki, budownictwa, farmaceutyki i telekomunikacji.

Dla porównania, bezpośrednie inwestycje zagraniczne, które napłynęły do Rumunii w 2005 r. miały wartość 5,2 mld EUR.
Inwestycje polskie w Rumunii. W okresie przed akcesją do UE odnotowano duży wzrost zainteresowania rynkiem rumuńskim ze strony polskich inwestorów. Uzyskanie przez Rumunię członkostwa w UE i dynamicznie rozwijająca się gospodarka (wzrost 6,1%) spowodowały znaczący wzrost liczby nowo założonych firm z udziałem kapitału polskiego, które zajerestrowały swoją działalnośc w 2007 r. Wg rejestru handlowego ich liczba przekroczyła 100. Pojawił się też nowy trend, w którym firmy zagraniczne/międzynarodowe starają się wejść na rynek rumuński przy wykorzystaniu swoich oddziałów polskich. Najlepszym tego przykładem jest AIG Amplico Life, która uruchomiła w Rumunii fundusz ubezpieczeń emerytalnych w oparciu o kapitał pochodzący z Polski. Oprócz dużych inwestorów polskich w Rumunii obecne są także firmy mniejsze, najczęściej nastawione na sprzedaż swoich towarów produkowanych lub sprowadzanych z Polski. Ich łączna liczba zbliza się do ok. 500.

Polskie inwestycje w Rumunii, według stanu na koniec 2007 r., wyniosły ponad 100 mln EUR.

Do największych polskich inwestorów należą: CanPack; ASSECO; Grupa Kapitałowa  Ciech; PORTA; CERSANIT.

W roku 2007 nie zanotowano większych inwestycji rumuńskich w Polsce.

5. Dostęp do rynku

Polska i Rumunia nie wprowadziły z chwilą przystąpienia Rumunii do UE okresów przejściowych dla swoich obywateli we wzajemnym dostępie do rynku pracy.
Na stosunki gospodarcze między naszymi krajami korzystnie wpływa generalnie życzliwe nastawienie Rumunów do Polaków i Polski. W praktyce zdarzały się jednak utrudnienia, np. ze strony rumuńskich służb celnych i drogowych, zwłaszcza w transporcie samochodowym przy odprawie TIR-ów. Dotyczyło to jednak przewoźników, niezależnie od kraju pochodzenia i często było wynikiem braku dostatecznej wiedzy u kierowców o obowiązujących przepisach.
Mając na uwadze dynamicznie rozwijającą się wymianę towarową między Polską i Rumunią, a więc także szybko rosnący wolumen przewożonych towarów, poważną barierą dla tego rozwoju może wkrótce stać się problem transportu. Przy obecnie istniejącej sieci dróg i przejść granicznych na trasach z Polski do Rumunii, transport samochodowy w niedługim czasie osiągnie maksimum wydolności. Transport towarów drogą lotniczą i morską między Polską i Rumunią praktycznie nie istnieje.

Kolejną barierę stanowią problemy finansowe, a właściwie brak wsparcia dla finansowania działalności małych i średnich przedsiębiorstw (kredyty, gwarancje).
Ponadto występują ogólnie odczuwane przez firmy zagraniczne problemy z niestabilnością i niejasnością przepisów prawnych, biurokracją i korupcją. Są to problemy znane od dawna, z którymi władze rumuńskie walczą coraz skuteczniej.

6. Polskie placówki  ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej  Polskiej W  Bukareszcie
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Str. Monetariei 12. Apt.17+18, 011 216 Bucuresti
Tel.: +40 21- 31 00 470, 31 00 480
Faks:  +40 21 31 00 490
E-mail: weh@pol.ro
Strona internetowa: http://www.pol.ro/

Ambasada Rzeczypospolitej  Polskiej W  Bukareszcie
Wydział Ekonomiczno-Handlowy
Aleea Alexandru nr 23, Sector 1, 011 821 Bucureşti,
Tel. +40 21 308 22 00
Strona internetowa: http://www.bukareszt.polemb.net/