Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1.  Sytuacja gospodarcza

Królestwo Norwegii jest monarchią konstytucyjną o powierzchni 324 220 km². Według konstytucji, król ma szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Liczba ludności: 4,6 mln. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 14,7 mieszkańca na 1 km². Norwegia jest wysoko rozwiniętym krajem przemysłowym. Gospodarka Norwegii oparta jest w głównej mierze na bogactwach naturalnych takich jak ropa naftowa i gaz, których złoża odkryto w 1977r. na szelfie Morza Norweskiego i Północnego oraz ryby. Lokomotywą wzrostu gospodarczego Norwegii są również inwestycje i konsumpcja prywatna. Gospodarka norweska jest kombinacją wolnego rynku i interwencjonizmu państwowego (państwo kontroluje sektor wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej).  W referendach zorganizowanych w 1972 i 1994r. obywatele Norwegii odmówili członkostwa ich kraju w Unii Europejskiej. W 2008r. wysokie stopy procentowe oraz znaczne wykorzystanie czynników wytwórczych doprowadziły do wyhamowania wzrostu gospodarczego do poziomu 2,7%. W roku 2009 wzrost gospodarczy obniżył się do - 1%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki norweskiej

Wyszczególnienie	2006	2007	2008	2009
Konsumpcja prywatna	4.2	7.1	2,4	0,0
Konsumpcja publiczna	3.0	3.1	3.5	5,8
Inwestycje brutto:	6.5	7.6	1,4	-8,3
- gospodarka lądowa	7.3	7,9	-	-
- sektor ropy i gazu	3.4	6,3	-	-
Eksport ogółem:	0.5	2.6	2.0	-4,5
w tym: - ropa i gaz	-6,6	-2.8	-	-
- towary tradycyjne	6.2	7.9	-	-
Import ogółem:	8.2	8.1	5.8	-10,4
w tym: - towary tradycyjne	9.6		-	-
Produkt narodowy brutto:	2.2	3.6	2.7	-1,0
w tym: - gospodarka lądowa	4.3	5.7	-	-
Zatrudnienie (wzrost liczby zatrudn. w %)	3.3	3.6	-	-
Stopa bezrobocia	3.4	2.6	2.6	3,2
Inflacja	2.3	0.6	-	2,1

Źródła danych: Statistics Norway, Ministerstwo Finansów i Norges Bank

2. Podstawy prawno-traktatowe

Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005r.) oraz Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Królestwem Norwegii o wolnym handlu, podpisanej 14 maja 1973 r. 
Od 1 stycznia 2007r. obowiązuje prowizorycznie Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia EOG o Republikę Bułgarii i Rumunię.
Nie straciły ważności bilateralne umowy między Polską a Norwegią , których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym:

• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania,  z maja 1977r. (we wrześniu 2009 r. została podpisana Konwencja między RP a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu. Umowa czeka na ratyfikację);
• Umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, z maja 1990r.

3. Wymiana handlowa z Polską

Według polskiej statystyki bazującej na dokumentach SAD wzajemne obroty handlowe kształtują się następująco:

(w mln USD)

	2006	2007	2008	Dynamika 2007=100	2009	Dynamika 2008=100
Eksport	2.122,3	2.493,4	2.858,2	115	2.551,0	89
Import	1.663,3	1.773,9	2.812,3	159	1.874,3	66
Obroty	3.785,6	4267,3	5.670,5	133	4.425,3	77
Saldo	459,0	719,5	45,9		676,6	-

Norwegia jest dla Polski ważnym partnerem handlowym - jej udział w  polskim eksporcie wynosi 1,91% (14 pozycja ), a w polskim imporcie - 1,29% ( 21 pozycja ).

Natomiast udział Polski w norweskim imporcie wynosi 2,5% a w norweskim eksporcie – 1,6%. Najważniejsi partnerzy handlowi Norwegii to: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy i Szwecja. Te pięć krajów oraz kolejne USA i Kanada to głównie odbiorcy norweskiej ropy i gazu.

Dominujące pozycje w polskim eksporcie do Norwegii stanowią:

• jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe - 53% ,
• urządzenia mechaniczne i elektryczne - 16,4%%,
• wyroby nieszlachetne - 10,7%,
• wyroby różne - 3,8%,
• produkty mineralne - 3,1%

Dominujące pozycje w imporcie z Norwegii stanowią:

• jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe - 38,4%%,
• ryby - 24%,
• wyroby nieszlachetne - 11,1%,
• papier i tektura - 2,3%,
• produkty przemysłu chemicznego - 2%.

Dane statystyczne za rok 2008 wskazują wzrost obrotów w  porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego (5 mld 670,5. za 2008 r. i 4 mld 267,3 mln USD za 2007 r.), przy czym polski eksport do Norwegii wyniósł 2 mld 858,2 mln USD (2 mld 493,4 mln USD za 200 7r.), a polski import – 2 mld 812,3 mln USD (1 mld 773,9 mln USD za 2007 r.).
Wzrost obrotów podobnie jak w roku ubiegłym wypracowany jest głównie przez przedsiębiorstwa działające w sektorze gospodarki morskiej.

Wstępne dane statystyczne za 2009 r. pokazują wyhamowanie zarówno po stronie eksportu jak i importu. Wyraźnemu zmniejszeniu uległ polski import z Norwegii (34%). Stosunkowo nieduży (11%) spadek eksportu w największej mierze był zasługą wzrostu eksportu statków, łodzi i konstrukcji pływających. Eksport maszyn i urządzeń mechanicznych mimo spadku utrzymał duże znaczenie w polskim eksporcie. Wśród branż, które najmocniej dotknął kryzys byli eksporterzy wyrobów z aluminium, domów prefabrykowanych, elektroniki oraz branża drzewna i chemiczna.
Z zadowoleniem należy przyjąć bardzo dobre wyniki polskich stoczni. Pomimo kryzysu w branży norweskich armatorów oraz spowolnienia procesu decyzyjnego w branży offshore udało się uzyskać wzrost sprzedaży.

4. Inwestycje norweskie w Polsce

Wartość polskiego kapitału zainwestowanego w Norwegii na koniec 2008 r. wyniosła 320,2 mln euro. W powyższych statystykach nie zostały uwzględnione inwestycje firmy STATOIL, gdyż zgodnie z przyjętą metodologią liczenia BIZ, opracowaną przez OECD, przyjmowany jest kraj rejestracji inwestora, który bezpośrednio lokuje kapitał w danym kraju. W związku z powyższym Inwestor STATOIL został zakwalifikowany jako podmiot duński.

Największymi norweskimi inwestorami są Norgips, Hydro Central Europe B.V., Qubus Hotel System, Klif Holding A.S. , Reitangruppen oraz NCC CONSTRUCTION AS.

5. Dostęp do rynku

Wzajemny handel pomiędzy Polską a Norwegią po naszej akcesji do UE opiera się na Umowie o Europejskim Obszarze Gospodarczym wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących. Umowa wraz z poprawkami jest stosowana prowizorycznie od 1 maja 2004r.
W związku ze zmianą reżimu handlowego w handlu z Norwegią, wynikającą z akcesji Polski do UE:

• w odniesieniu do handlu artykułami przemysłowymi z Norwegią, to jego zasady zostały w ramach Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA wynegocjowane na wzór umów o wolnym handlu jakie Unia Europejska zawarła z państwami EFTA (w przypadku Norwegii na wzór Umowy o EOG) tzn. bezcłowy dostęp do wzajemnych rynków. Dzięki temu Polska stając się członkiem Unii Europejskiej zachowała taki sam reżim handlowy z Norwegią, jaki obowiązywał przed akcesją, czyli pełną liberalizację wzajemnego handlu artykułami przemysłowymi. W tym zakresie nie wystąpił problem przenoszenia koncesji.
  
  
• w odniesieniu do handlu artykułami rolnymi strona polska w ramach negocjacji w sprawie rozszerzenia Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła warunki handlu artykułami rolnymi przetworzonymi określone w Protokole 2 i Protokole 3 Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Są one zbliżone do warunków określonych Protokołem A do Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA. W odniesieniu do handlu artykułami rolnymi nieprzetworzonymi to w ramach Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym został utworzony dodatkowy kontyngent dla UE obejmujący częściowo koncesje jakie strona polska otrzymała jednostronnie od Norwegii.
  
  
• w odniesieniu do handlu artykułami rybnymi wzajemny handel UE - Norwegia został rozszerzony o kontyngent wynegocjowany w ramach rozszerzenia EOG. Dodatkowy kontyngent przyznany jest jednak wszystkim członkom UE.

Handel między Polską a Norwegią w nowym reżimie handlowym nadal rozwija się w szybkim tempie, a nasza akcesja do UE nie utrudnia wzajemnych warunków handlu.
Polska konsekwentnie w dalszym ciągu będzie podejmować, na różnych szczeblach UE, działania na rzecz liberalizacji warunków importu ryb na obszar UE i zapewnienia dostępu do tradycyjnych źródeł jego zaopatrzenia dla Polski.
Jednym z elementów Układu o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest przyznanie Polsce, podobnie jak i innym nowym krajom UE, środków finansowych w ramach tzw. Mechanizmu Finansowego EOG oraz tzw. Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Darczyńcami są trzy państwa EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu) – Norwegia, Islandia i Lichtenstein, które razem z UE współtworzą Europejski Obszar Gospodarczy. W zamian za korzystanie ze swobód jednolitego rynku, kraje te zobowiązały się udzielić pomocy finansowej najuboższym państwom członkowskim UE.

6. Polskie placówki  ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Oslo
Uranienborg Terrasse 11
0351 Oslo 3 Norway
Tel: : (00 472-2) 60 24 48, 60 24 49
Fax: (00 472-2) 56 53 81
E-mail: tradepol@broadpark.no
Strona internetowa: http://www.oslo.trade.gov.pl/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Oslo

OLAV KYRRES PLASS 1
0244 Oslo Norway
Tel: (0047) 24 110 850/851/852/870
Fax: (0047) 22 444 839
E-mail: economic@oslo.polemb.net

luty 2010 r.
Departament Spraw Europejskich