Ministerstwo Gospodarki > Współpraca z zagranicą > Współpraca gospodarc...

NORWEGIA
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1.  Sytuacja gospodarcza

Królestwo Norwegii jest monarchią konstytucyjną o powierzchni 324 220 km². Według konstytucji, król ma szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Liczba ludności: 4,6 mln. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 14,7 mieszkańca na 1 km². Norwegia jest wysoko rozwiniętym krajem przemysłowym. Gospodarka Norwegii oparta jest w głównej mierze na bogactwach naturalnych takich jak ropa naftowa i gaz, których złoża odkryto w 1977r. na szelfie Morza Norweskiego i Północnego oraz ryby. Lokomotywą wzrostu gospodarczego Norwegii są również inwestycje i konsumpcja prywatna. Gospodarka norweska jest kombinacją wolnego rynku i interwencjonizmu państwowego (państwo kontroluje sektor wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej).  W referendach zorganizowanych w 1972 i 1994r. obywatele Norwegii odmówili członkostwa ich kraju w Unii Europejskiej.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki norweskiej:

Wyszczególnienie	2006	2007
Konsumpcja prywatna	4,2	7,1
Konsumpcja publiczna	3,0	3,1
Inwestycje brutto:	6,5	7,6
- gospodarka lądowa	7,3	7,9
- sektor ropy i gazu	3,4	6,3
Eksport ogółem:	0,5	2,6
w tym: - ropa i gaz	-6,6	-2,8
- towary tradycyjne	6,2	7,9
Import ogółem:	8,2	8,1
w tym: - towary tradycyjne	9,6	8,6
Produkt narodowy brutto:	2,2	3,6
w tym: - gospodarka lądowa	4,3	5,7
Zatrudnienie (wzrost liczby zatrudn.w %)	3,3	3,6
Stopa bezrobocia	3,4	2,6
Średnia płaca	4,3	5,7
Inflacja	2,3	0,6
Saldo bilansu płatniczego (w mld NOK)	353,5	338,8
Saldo ( jako % PKB)	16,4	14,9
Średnia cena ropy (NOK)	414	421

Żródła danych: Statistics Norway, Ministerstwo Finansów i Norges Bank

2. Podstawy prawno-traktatowe

Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005r.) oraz Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Królestwem Norwegii o wolnym handlu, podpisanej 14 maja 1973 r. 
Od 1 stycznia 2007r. obowiązuje prowizorycznie Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia EOG o Republikę Bułgarii i Rumunię.
Nie straciły ważności bilateralne umowy między Polską a Norwegią , których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym:
- Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania,  z maja 1977r.
- Umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, z maja 1990r.

3. Wymiana handlowa z Polską

Według polskiej statystyki bazującej na dokumentach SAD wzajemne obroty handlowe kształtują się następująco:

(w mln USD)

Norwegia jest dla Polski ważnym partnerem handlowym -  jej udział w  polskim eksporcie wynosi 1,61% (21 pozycja ), a w polskim imporcie -  1,93% ( 18 pozycja ).

Natomiast udział Polski w norweskim imporcie wynosi 1,4% a w norweskim eksporcie – 1,3%. Najważniejsi partnerzy handlowi Norwegii to: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy i Szwecja. Te pięć krajów oraz  kolejne USA i Kanada to głównie odbiorcy norweskiej ropy i gazu.

W polskim eksporcie największą grupą towarową stanowiły tradycyjnie produkty polskiego przemysłu okrętowego, konstrukcje stalowe, oleje ciężkie, koks i półkoks z węgla, meble oraz półwyroby ze stali.
 
W imporcie dominowały oleje ropy naftowej, liniowce pasażerskie, ryby, w tym śledzie, łosoś i makrela oraz aluminium i gaz ziemny.

Dominujące pozycje w polskim eksporcie do Norwegii stanowią:

- jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe –  59%
- konstrukcje stalowe - 9,8%
- produkty mineralne - 8%
- koks i  półkoks - 6,2%
- drewno i wyroby z drewna -3%

Dominujące pozycje w imporcie z Norwegii stanowią:

- oleje ropy naftowej - 42,4%
- jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe – 39,3%%
- ryby - 10,5%
- aluminium- 5%
- gaz ziemny - 2%

Dane statystyczne za rok 2007r. wskazują wzrost obrotów w  porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego (4 mld 264,3.za 2007r. i 3 mld 785,6 mln USD za 2006r.), przy czym polski eksport do Norwegii wyniósł 2 mld 492,5 mln USD (2 mld 122,4 mln USD za 2006r.), a polski import – 1 mld 771,8 mln USD (1 mld 663,3 mln USD za 2006r.).
Wzrost obrotów podobnie jak w roku ubiegłym wypracowany jest głównie przez przedsiębiorstwa działające w sektorze gospodarki morskiej.

4. Inwestycje norweskie w Polsce

W 2006 roku dało się zauważyć odpływ kapitału norweskiego z Polski (-86,1 mln Euro), co daje wartość skumulowaną zainwestowanego kapitału norweskiego w Polsce w wysokości
287,5 mln Euro. Norwegia zajmuje 20 miejsce na liście inwestorów zagranicznych w Polsce.

W powyższych statystykach nie zostały uwzględnione inwestycje firmy STATOIL, gdyż zgodnie z przyjętą metodologią liczenia BIZ, opracowaną przez OECD, przyjmowany jest kraj rejestracji inwestora, który bezpośrednio lokuje kapitał w danym kraju. W związku z powyższym Inwestor STATOIL został zakwalifikowany jako podmiot duński.

Największymi norweskimi inwestorami są Norgips, Hydro Central Europe B.V., Qubus Hotel System, Klif Holding A.S. , Reitangruppen oraz NCC CONSTRUCTION AS.

5. Dostęp do rynku

Wzajemny handel pomiędzy Polską a Norwegią po naszej akcesji do UE opiera się na Umowie o Europejskim Obszarze Gospodarczym wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących. Umowa wraz z poprawkami jest stosowana prowizorycznie od 1 maja 2004r.
W związku ze zmianą reżimu handlowego w handlu z Norwegią, wynikającą z akcesji Polski do UE:
- w odniesieniu do handlu artykułami przemysłowymi z Norwegią, to jego zasady zostały w ramach Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA wynegocjowane na wzór umów o wolnym handlu jakie Unia Europejska zawarła z państwami EFTA (w przypadku Norwegii na wzór Umowy o EOG) tzn. bezcłowy dostęp do wzajemnych rynków. Dzięki temu Polska stając się członkiem Unii Europejskiej zachowała taki sam reżim handlowy z Norwegią, jaki obowiązywał przed akcesją, czyli pełną liberalizację wzajemnego handlu artykułami przemysłowymi. W tym zakresie nie wystąpił problem przenoszenia koncesji.

- w odniesieniu do handlu artykułami rolnymi strona polska w ramach negocjacji w sprawie rozszerzenia Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła warunki handlu artykułami rolnymi przetworzonymi określone w Protokole 2 i Protokole 3 Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Są one zbliżone do warunków określonych Protokołem A do Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA. W odniesieniu do handlu artykułami rolnymi nieprzetworzonymi to w ramach Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym został utworzony dodatkowy kontyngent dla UE obejmujący częściowo koncesje jakie strona polska otrzymała jednostronnie od Norwegii.
- w odniesieniu do handlu artykułami rybnymi wzajemny handel UE - Norwegia został rozszerzony o kontyngent wynegocjowany w ramach rozszerzenia EOG. Dodatkowy kontyngent przyznany jest jednak wszystkim członkom UE.

Handel między Polską a Norwegią w nowym reżimie handlowym nadal rozwija się w szybkim tempie, a nasza akcesja do UE nie utrudnia wzajemnych warunków handlu.
Polska konsekwentnie w dalszym ciągu będzie podejmować, na różnych szczeblach UE, działania na rzecz liberalizacji warunków importu ryb na obszar UE i zapewnienia dostępu do tradycyjnych źródeł jego zaopatrzenia dla Polski.
Jednym z elementów Układu o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest przyznanie Polsce, podobnie jak i innym nowym krajom UE, środków finansowych w ramach tzw. Mechanizmu Finansowego EOG oraz tzw. Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Darczyńcami są trzy państwa EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu) – Norwegia, Islandia i Lichtenstein, które razem z UE współtworzą Europejski Obszar Gospodarczy. W zamian za korzystanie ze swobód jednolitego rynku, kraje te zobowiązały się udzielić pomocy finansowej najuboższym państwom członkowskim UE.
W celu uruchomienia środków, Polska podpisała z państwami-darczyńcami umowy w postaci Memorandów of Understanding – 14 października 2004 r. Memorandum of Understanding wdrażania Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz 28 października 2004 r. Memorandum of Understanding wdrażania Mechanizmu Finansowego EOG. Łącznie, w ramach obu Mechanizmów, Polsce przyznano środki w wysokości 533,51 mln euro. Będą one wykorzystywane na przedsięwzięcia realizowane w ramach określonych priorytetów w okresie 2004-2009.

6. Polskie placówki  ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Oslo
Uranienborg Terrasse 11
0351 Oslo 3 Norway
Tel: : (00 472-2) 60 24 48, 60 24 49
Fax: (00 472-2) 56 53 81
E-mail: tradepol@broadpark.no
Strona internetowa: http://www.oslo.trade.gov.pl/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Oslo

OLAV KYRRES PLASS 1
0244 Oslo Norway
Tel: (0047) 24 110 850/851/852/870
Fax: (0047) 22 444 839
E-mail: economic@oslo.polemb.net