|
Ministerstwo Gospodarki > Współpraca z zagranicą > Współpraca gospodarc...
| Współpraca gospodarcza: NORWEGIA |
|
NORWEGIA Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską
1. Sytuacja gospodarcza
Królestwo Norwegii jest monarchią konstytucyjną o powierzchni 324 220 km². Według konstytucji, król ma szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Liczba ludności: 4,6 mln. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 14,7 mieszkańca na 1 km². Norwegia jest wysoko rozwiniętym krajem przemysłowym. Gospodarka Norwegii oparta jest w głównej mierze na bogactwach naturalnych takich jak ropa naftowa i gaz, których złoża odkryto w 1977r. na szelfie Morza Norweskiego i Północnego oraz ryby. Lokomotywą wzrostu gospodarczego Norwegii są również inwestycje i konsumpcja prywatna. Gospodarka norweska jest kombinacją wolnego rynku i interwencjonizmu państwowego (państwo kontroluje sektor wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej). W referendach zorganizowanych w 1972 i 1994r. obywatele Norwegii odmówili członkostwa ich kraju w Unii Europejskiej.
Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki norweskiej:
|
Wyszczególnienie |
2006 |
2007 |
|
Konsumpcja prywatna |
4,2 |
7,1 |
|
Konsumpcja publiczna |
3,0 |
3,1 |
|
Inwestycje brutto: |
6,5 |
7,6 |
|
- gospodarka lądowa |
7,3 |
7,9 |
|
- sektor ropy i gazu |
3,4 |
6,3 |
|
Eksport ogółem: |
0,5 |
2,6 |
|
w tym: - ropa i gaz |
-6,6 |
-2,8 |
|
- towary tradycyjne |
6,2 |
7,9 |
|
Import ogółem: |
8,2 |
8,1 |
|
w tym: - towary tradycyjne |
9,6 |
8,6 |
|
Produkt narodowy brutto: |
2,2 |
3,6 |
|
w tym: - gospodarka lądowa |
4,3 |
5,7 |
|
Zatrudnienie (wzrost liczby zatrudn.w %) |
3,3 |
3,6 |
| Stopa bezrobocia |
3,4 |
2,6 |
|
Średnia płaca |
4,3 |
5,7 |
|
Inflacja |
2,3 |
0,6 |
|
Saldo bilansu płatniczego (w mld NOK) |
353,5 |
338,8 |
|
Saldo ( jako % PKB) |
16,4 |
14,9 |
|
Średnia cena ropy (NOK) |
414 |
421 | Żródła danych: Statistics Norway, Ministerstwo Finansów i Norges Bank
2. Podstawy prawno-traktatowe
Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005r.) oraz Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Królestwem Norwegii o wolnym handlu, podpisanej 14 maja 1973 r. Od 1 stycznia 2007r. obowiązuje prowizorycznie Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia EOG o Republikę Bułgarii i Rumunię. Nie straciły ważności bilateralne umowy między Polską a Norwegią , których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym: - Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, z maja 1977r. - Umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, z maja 1990r.
3. Wymiana handlowa z Polską
Według polskiej statystyki bazującej na dokumentach SAD wzajemne obroty handlowe kształtują się następująco:
(w mln USD)
|
|
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
Dynamika 2006=100 |
2008 (6 mies.) |
| Eksport |
1.319,2 |
1.889,0 |
2.122,3 |
2,492,5 |
117,4 |
1558,7 |
|
Import |
1.268,3 |
1.598,7 |
1.663,3 |
1.771,8 |
106,5 |
1178,1 |
|
Obroty |
2.587,5 |
3.487,7 |
3.785,6 |
4264,3 |
112,6 |
2736,8 |
|
Saldo |
51,9 |
290,3 |
459,0 |
720,7 |
|
380,6 |
Norwegia jest dla Polski ważnym partnerem handlowym - jej udział w polskim eksporcie wynosi 1,61% (21 pozycja ), a w polskim imporcie - 1,93% ( 18 pozycja ).
Natomiast udział Polski w norweskim imporcie wynosi 1,4% a w norweskim eksporcie – 1,3%. Najważniejsi partnerzy handlowi Norwegii to: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy i Szwecja. Te pięć krajów oraz kolejne USA i Kanada to głównie odbiorcy norweskiej ropy i gazu.
W polskim eksporcie największą grupą towarową stanowiły tradycyjnie produkty polskiego przemysłu okrętowego, konstrukcje stalowe, oleje ciężkie, koks i półkoks z węgla, meble oraz półwyroby ze stali. W imporcie dominowały oleje ropy naftowej, liniowce pasażerskie, ryby, w tym śledzie, łosoś i makrela oraz aluminium i gaz ziemny.
Dominujące pozycje w polskim eksporcie do Norwegii stanowią:
- jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe – 59% - konstrukcje stalowe - 9,8% - produkty mineralne - 8% - koks i półkoks - 6,2% - drewno i wyroby z drewna -3%
Dominujące pozycje w imporcie z Norwegii stanowią:
- oleje ropy naftowej - 42,4% - jednostki pływające, współdziałające urządzenia transportowe – 39,3%% - ryby - 10,5% - aluminium- 5% - gaz ziemny - 2%
Dane statystyczne za rok 2007r. wskazują wzrost obrotów w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego (4 mld 264,3.za 2007r. i 3 mld 785,6 mln USD za 2006r.), przy czym polski eksport do Norwegii wyniósł 2 mld 492,5 mln USD (2 mld 122,4 mln USD za 2006r.), a polski import – 1 mld 771,8 mln USD (1 mld 663,3 mln USD za 2006r.). Wzrost obrotów podobnie jak w roku ubiegłym wypracowany jest głównie przez przedsiębiorstwa działające w sektorze gospodarki morskiej.
4. Inwestycje norweskie w Polsce
W 2006 roku dało się zauważyć odpływ kapitału norweskiego z Polski (-86,1 mln Euro), co daje wartość skumulowaną zainwestowanego kapitału norweskiego w Polsce w wysokości 287,5 mln Euro. Norwegia zajmuje 20 miejsce na liście inwestorów zagranicznych w Polsce.
W powyższych statystykach nie zostały uwzględnione inwestycje firmy STATOIL, gdyż zgodnie z przyjętą metodologią liczenia BIZ, opracowaną przez OECD, przyjmowany jest kraj rejestracji inwestora, który bezpośrednio lokuje kapitał w danym kraju. W związku z powyższym Inwestor STATOIL został zakwalifikowany jako podmiot duński.
Największymi norweskimi inwestorami są Norgips, Hydro Central Europe B.V., Qubus Hotel System, Klif Holding A.S. , Reitangruppen oraz NCC CONSTRUCTION AS.
5. Dostęp do rynku
Wzajemny handel pomiędzy Polską a Norwegią po naszej akcesji do UE opiera się na Umowie o Europejskim Obszarze Gospodarczym wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących. Umowa wraz z poprawkami jest stosowana prowizorycznie od 1 maja 2004r. W związku ze zmianą reżimu handlowego w handlu z Norwegią, wynikającą z akcesji Polski do UE: - w odniesieniu do handlu artykułami przemysłowymi z Norwegią, to jego zasady zostały w ramach Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA wynegocjowane na wzór umów o wolnym handlu jakie Unia Europejska zawarła z państwami EFTA (w przypadku Norwegii na wzór Umowy o EOG) tzn. bezcłowy dostęp do wzajemnych rynków. Dzięki temu Polska stając się członkiem Unii Europejskiej zachowała taki sam reżim handlowy z Norwegią, jaki obowiązywał przed akcesją, czyli pełną liberalizację wzajemnego handlu artykułami przemysłowymi. W tym zakresie nie wystąpił problem przenoszenia koncesji.
- w odniesieniu do handlu artykułami rolnymi strona polska w ramach negocjacji w sprawie rozszerzenia Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła warunki handlu artykułami rolnymi przetworzonymi określone w Protokole 2 i Protokole 3 Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Są one zbliżone do warunków określonych Protokołem A do Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA. W odniesieniu do handlu artykułami rolnymi nieprzetworzonymi to w ramach Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym został utworzony dodatkowy kontyngent dla UE obejmujący częściowo koncesje jakie strona polska otrzymała jednostronnie od Norwegii. - w odniesieniu do handlu artykułami rybnymi wzajemny handel UE - Norwegia został rozszerzony o kontyngent wynegocjowany w ramach rozszerzenia EOG. Dodatkowy kontyngent przyznany jest jednak wszystkim członkom UE.
Handel między Polską a Norwegią w nowym reżimie handlowym nadal rozwija się w szybkim tempie, a nasza akcesja do UE nie utrudnia wzajemnych warunków handlu. Polska konsekwentnie w dalszym ciągu będzie podejmować, na różnych szczeblach UE, działania na rzecz liberalizacji warunków importu ryb na obszar UE i zapewnienia dostępu do tradycyjnych źródeł jego zaopatrzenia dla Polski. Jednym z elementów Układu o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest przyznanie Polsce, podobnie jak i innym nowym krajom UE, środków finansowych w ramach tzw. Mechanizmu Finansowego EOG oraz tzw. Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Darczyńcami są trzy państwa EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu) – Norwegia, Islandia i Lichtenstein, które razem z UE współtworzą Europejski Obszar Gospodarczy. W zamian za korzystanie ze swobód jednolitego rynku, kraje te zobowiązały się udzielić pomocy finansowej najuboższym państwom członkowskim UE. W celu uruchomienia środków, Polska podpisała z państwami-darczyńcami umowy w postaci Memorandów of Understanding – 14 października 2004 r. Memorandum of Understanding wdrażania Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz 28 października 2004 r. Memorandum of Understanding wdrażania Mechanizmu Finansowego EOG. Łącznie, w ramach obu Mechanizmów, Polsce przyznano środki w wysokości 533,51 mln euro. Będą one wykorzystywane na przedsięwzięcia realizowane w ramach określonych priorytetów w okresie 2004-2009.
6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Oslo Uranienborg Terrasse 11 0351 Oslo 3 Norway Tel: : (00 472-2) 60 24 48, 60 24 49 Fax: (00 472-2) 56 53 81 E-mail: tradepol@broadpark.no Strona internetowa: http://www.oslo.trade.gov.pl/
Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Oslo
OLAV KYRRES PLASS 1 0244 Oslo Norway Tel: (0047) 24 110 850/851/852/870 Fax: (0047) 22 444 839 E-mail: economic@oslo.polemb.net
|