Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Współpraca gospodarcza z Polską

1. Informacje ogólne

powierzchnia:	357 tys. km2
liczba krajów związkowych (landów)	16
ludność:	82,3 mln
przyrost naturalny:	0,0 %
głowa państwa (prezydent):	Horst Köhler (od 2004 r.)
premier (kanclerz)	Angela Merkel (CDU)	od 22.11.2005
minister gospodarki i technologii	K.T. Freiherr zu Guttenberg (CSU)	od 10.02.2009
przynależność do Unii Europejskiej	członek założyciel

Republika Federalna Niemiec składa się z 16 krajów związkowych (landów). Każdy z landów posiada własną konstytucję, parlament i rząd, a na płaszczyźnie federalnej jest reprezentowany w Izbie Wyższej (Bundesrat). Parlament (Bundestag) składa się z 614 posłów. Niemcy liczą 82,3 mln ludności i tym samym są w UE krajem o największej liczbie mieszkańców, z czego 1,8 mln to Turcy a reszta 5,5 mln to inni cudzoziemcy. Jest to najgęściej zaludniony kraj w Europie, gdyż na 1 km kwadratowy przypada 231 mieszkańców (dla porównania gęstość zaludnienia w Polsce wynosi 124 osoby/km²).

2. Sytuacja gospodarcza

Niemcy należą do najbardziej rozwiniętych krajów przemysłowych świata, a ich gospodarka jest trzecią co do wielkości gospodarka po USA i Japonii. W 2008 roku wielkość produktu krajowego brutto (PKB) wyniosła 2489 mld EUR, co w przeliczeniu na głowę mieszkańca stanowi 30,3 tys. EUR. W 2008 roku PKB Niemiec wzrósł jedynie o 1,3% (w 2007 o 2,5%). Rozwój gospodarki niemieckiej jest zależny przede wszystkim od produkcji przemysłowej, inwestycji i rosnącego wciąż eksportu, w mniejszym stopniu od konsumpcji. PKB Niemiec to 27% całego PKB Unii Europejskiej. Stopa inflacji osiągnęła poziom 2,2%. Deficyt budżetowy w 2008 r. został prawie  zrównoważony, ale w kolejnych 2 latach wzrośnie do –1%. Dług publiczny osiągnął w 2008 r. poziom  63%  PKB.

Niemcy są największym na świecie eksporterem towarów. Ponad jedna trzecia produktu krajowego brutto to wartość eksportu (993 mld EUR w 2008 roku). W stosunku do 2007 r. eksport wzrósł o 2,8 %, zaś import o 5,8% (do poziomu 815 mld EUR). Ponad 60% wartości wymiany handlowej ukierunkowane jest na kraje UE. Od 1 maja 2004 r. następuje szybki wzrost wymiany handlowej z nowymi krajami członkowskimi w tym z Polską. Coraz większego znaczenia nabierają stosunki handlowe i gospodarcze z tzw. wschodzącymi rynkami w Azji, jak Chiny i Indie.

Na  2008 roku rząd niemiecki zakładał niewielkie obniżenie wzrostu PKB do ok. 2,0% z  2,5% w 2007 r., ostatecznie wzrost PKB wyniósł tylko 1,3%. W wyniku kryzysu finansowego  gospodarka niemiecka skurczy się wg prognoz Bundesbanku w 2009 roku o 4-5%, (wg niektórych danych nawet o 7%). Byłby to najgorszy rok w gospodarce od 1993 r., gdy niemiecka gospodarka skurczyła się o 0,8%. Eksport spadnie w 2009 roku o 0,5%, po wzroście w 2008 o 4,4%. Bundesbank ocenia, że ożywienie gospodarcze nastąpi dopiero w 2010 r., a niemiecki PKB wzrośnie wówczas o 1,2%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Wyszczególnienie	2005	2006	2007	2008
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	27,6	28,5	29,5	30,3
PKB (w mld €)	2 280,0	2 302,7	2 423,0	2 489,0
PKB (dynamika w %)	0,8	2,9	2,5	1,3
Deficyt budżetowy (% PKB)	-3,2	-2,0	0,0	-0,5
Dług publiczny (% PKB)	67,9	67,8	65,3	63,0
Inflacja (w %)	2,0	1,7	2,2	1,7
Bezrobocie (w %)	11,7	10,8	8,3	8,2
Eksport (w mld €)	786,3	883,8	969,0	992,7 + 2,8%
Import (w mld €)	628,0	704,0	770,0	814,5 + 5,8%
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld €) rocznie: narastająco:	55 663	25,1 688	b.d.	x
Inwestycje bezpośrednie Niemiec za granicą (mld €) narastająco:	44,6 340	63,3 403	b.d.	x

Źródło: Eurostat, Destatis

3. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z  RFN. Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi:

• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania podatków od dochodu i od majątku  (Dz.U. 2005 nr 12 poz. 90);
• Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (Dz.U. 1991 nr 27 poz. 116);
• Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991 r., który zawiera część gospodarczą odnoszącą się do współpracy Polski i RFN zarówno o charakterze ściśle dwustronnym, jak też wielostronnym (Dz.U. 1992 nr 14 poz. 54).

4. Wymiana handlowa z Polską

W całym minionym 20-leciu RFN pozostawała pierwszym partnerem handlowym Polski. Również i w 2008 roku  odnotowano dalszy, dynamiczny wzrost wzajemnych obrotów handlowych, ale dynamika wyraźnie osłabła w ostatnich miesiącach 2008 r. W 2008 r. obroty wyniosły 61,9 mld EUR, w tym 29,1 mld EUR polskiego eksportu i 32,8 mld importu. Udział Niemiec w polskim eksporcie ogółem sięga 25% i w imporcie 23%. Polska dla RFN jest 13. partnerem handlowym jako ich importer (2,8%) i 10. jako kraj, do którego Niemcy eksportują swoje towary (3,2%). Wyniki polsko-niemieckiej wymiany handlowej w latach 2004-2009 r. wg statystyk polskich, obrazuje poniższe zestawienie (w mln EUR):

	2005	2006	2007	2008	Dynamika 2007=100	8 mies. 2009	Dynamika 8 mies.09 2008=100
Eksport	20.142,0	23.776,2	26.370,1	29.124,1	110,4	15.862,3	80,9
Import	20.024,0	23.854,6	29.023,1	32.755,2	113,2	14.866,4	66,4
Obroty	40.166,0	47.630,8	55.393,2	61.879,3	111,9	30.728,7	73,2
Saldo	+ 118,0	-78,4	-2.653,0	-3.631,1	*	+995,9	*

Źródło: DAP MG

W strukturze towarowej polskiego eksportu na rynek niemiecki dominują części i akcesoria do pojazdów samochodowych, meble, silniki spalinowe, pojazdy samochodowe, miedź rafinowana, druty, aparatura odbiorcza dla telewizji, konstrukcje do budowy mostów, statki i łodzie. Największy udział w eksporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny (22%), metale nieszlachetne (17%) oraz pojazdy (15%).

W polskim imporcie przeważają: części i akcesoria do pojazdów samochodowych, pojazdy samochodowe, oleje ropy naftowej, części do silników, leki, wyroby walcowane i artykuły z żeliwa lub ze stali, artykuły z tworzyw sztucznych, okucia, maszyny i urządzenia mechaniczne. Największy udział w imporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne (25%), metale nieszlachetne (16%), pojazdy i statki (14%) oraz tworzywa sztuczne i wyroby z kauczuku (12%).

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Niemcy są na 2. miejscu (po Niderlandach) wśród najważniejszych inwestorów zagranicznych w Polsce. Wg danych NBP skumulowana wartość niemieckich inwestycji na koniec 2007 r. wynosi 19,1 mld EUR, co daje 16% udział w inwestycjach zagranicznych ogółem.

W 2008 roku inwestorzy niemieccy zainwestowali ok. 1,5 mld EUR. Szacuje się, że łączna wartość zainwestowanego przez firmy RFN kapitału wyniosła na koniec 2008 roku ponad 20,0 mld EUR.

Polskie inwestycje w Niemczech wg szacunków Ambasady RP w Berlinie wynosza ok. 650 mln EUR. Wśród największych inwestorów znajdują się m.in. PKN Orlen S.A. (zakup 494 stacji benzynowych BP w północnej części Niemiec) oraz Grupa Ciech (przejęcie w 2007 r. za 75 mln EUR fabryki sody kalcynowanej w Stassfurcie w Dolnej Saksonii).

6. Dostęp do rynku

Z dniem 1 maja 2004 r. została wprowadzona unia celna i tym samym usunięte w obrocie handlowym miedzy Polską i Niemcami wszelkie ograniczenia ilościowe i środki pozataryfowe. Rozbudowany system przepisów administracyjnych sam w sobie może stanowić barierę dla polskich firm, niemniej nie można mówić o stosowaniu barier o charakterze administracyjnym. Znacznym utrudnieniem jest natomiast literalne przestrzeganie przez miejscowe organy administracji obowiązujących przepisów, celem zmniejszenia konkurencyjności obcych, w tym polskich, firm. Barierą o charakterze administracyjnym w zakresie dostępu do rynku pracy i usług są natomiast okresy przejściowe. Obejmują one świadczenie usług przez delegowanych pracowników w sektorze usług budowlanych i pokrewnych, sprzątaniu budynków, inwentarza i środków transportu oraz dekoratorstwie wnętrz. Świadczenie usług w tym zakresie odbywa się nadal na podstawie Umowy z dnia 31 stycznia 1990 r. o oddelegowaniu pracowników polskich przedsiębiorstw do realizacji umów o dzieło w RFN (kontyngent). Ograniczenia wynikające z okresów przejściowych nie obejmują usługodawców samodzielnie prowadzących działalność na własny rachunek w Polsce i świadczących usługi transgraniczne w RFN.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe w RFN

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Ambasady RP w Berlinie
Botschaft der Republik Polen
Abteilung für Handel und Investitionen
Leipziger Platz 2
D-1C117 Berlin
Tel:(0-04930)206-226-710;
Fax: 206-226-730
e-mail: info@wirtschaft-polen.de
web: http://www.wirtschaft-polen.de/

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Konsulatu Generalnego RP w KOLONII
Abteilung für Handel und Investitionen
Generalkonsulat der Republik Polen
An der Alteburger Mühle 6
D - 50968  KÖLN
Bundesrepublik  Deutschland
Tel:0049221/34-99-11
Fax: 34-99-10
e-mail: info.koeln@wirtschaft-polen.de
web: http://www.wirtschaft-polen.de/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Berlinie
Botschaft der Republik Polen
Lassenstr. 39, 14193 Berlin
Tel: (+49 30) 26343000
Faks: (+49 30) 263430011
www.berlin.polemb.net

październik 2009 r.
Departament Spraw Europejskich