Ministerstwo Gospodarki > Współpraca z zagranicą > Współpraca gospodarc...

Notatka informacyjna o RFN i współpracy gospodarczej z Polską

1. Informacje ogólne

Republika Federalna Niemiec składa się z 16 krajów związkowych (landów). Każdy z landów posiada własną konstytucję, parlament i rząd, a na płaszczyźnie federalnej jest reprezentowany w Izbie Wyższej (Bundesrat). Parlament (Bundestag) składa się z 614 posłów. Niemcy liczą 82,3 mln ludności i tym samym są w UE krajem o największej liczbie mieszkańców, z czego 1,8 mln to Turcy a reszta 5,5 mln to inni cudzoziemcy. Jest to najgęściej zaludniony kraj w Europie, gdyż na 1 km kwadratowy przypada 231 mieszkańców (dla porównania gęstość zaludnienia w Polsce wynosi 124 osoby/km2).

2. Sytuacja gospodarcza

Niemcy należą do najbardziej rozwiniętych krajów przemysłowych świata, a ich gospodarka jest trzecią co do wielkości gospodarka po USA i Japonii. W 2007 roku wielkość produktu krajowego brutto (PKB) wyniosła 2423 mld EUR, co w przeliczeniu na głowę mieszkańca stanowi 29 455 EUR. W 2007 roku PKB Niemiec wzrósł o 2,5% (w 2006 o 2,9%). Rozwój gospodarki niemieckiej jest zależny przede wszystkim od produkcji przemysłowej, inwestycji i rosnącego wciąż eksportu, w mniejszym stopniu od konsumpcji. PKB Niemiec to 27% całego PKB Unii Europejskiej. Stopa bezrobocia uległa dalszemu wyraźnemu zmniejszeniu do 8,3% (10,8% w 2006 r. i 11,7% w 2005 r.). Ilość bezrobotnych wyniosła 3,78 mln osób.
Stopa inflacji osiągnęła poziom 2,2% (1,7% w 2006 r., 2,0% w 2005 r., a w 1999 r. tylko 0,6%). Deficyt budżetowy w 2007 r. został zrównoważony, w dalszych latach ma być w zasadzie wyrównany. Dług publiczny osiągnął w 2007 r. poziom 65,3% PKB ( prognoza: 63% w 2008 i 61,5% w 2009).
Niemcy są największym na świecie eksporterem towarów. Ponad jedna trzecia produktu krajowego brutto to wartość eksportu (969 mld EUR w 2007 roku). W stosunku do 2006 r. eksport wzrósł o 8,5 %, zaś import o 5,0% (do poziomu 770 mld EUR). Ponad 60% wartości wymiany handlowej ukierunkowane jest na kraje UE. Od 1 maja 2004 r. następuje szybki wzrost wymiany handlowej z nowymi krajami członkowskimi w tym z Polską. Coraz większego znaczenia nabierają stosunki handlowe i gospodarcze z tzw. wschodzącymi rynkami w Azji, jak Chiny i Indie.
W 2008 roku rząd niemiecki zakłada niewielkie obniżenie wzrostu PKB do ok. 2,0% z  2,5% w 2007 r. W latach 2008 – 2009 przewiduje się wzrost eksportu odpowiednio o 7,6% i 6,9%, jak i dalszy niewielki spadek bezrobocia, odpowiednio 8,2% i 7,9%. W 2008 r. inflacja zakładana jest na poziomie 1,7%, w 2009 roku odpowiednio 1,3%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

3. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z  RFN. Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi:
Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania podatków od dochodu i od majątku  (Dz.U. 2005 nr 12 poz. 90) ;
Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (Dz.U. 1991 nr 27 poz. 116);
Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991 r., który zawiera część gospodarczą odnoszącą się do współpracy Polski i RFN zarówno o charakterze ściśle dwustronnym, jak też wielostronnym (Dz.U. 1992 nr 14 poz. 54).

4. Wymiana handlowa z Polską

W całym minionym 17-leciu RFN pozostawała pierwszym partnerem handlowym Polski, a wzajemne obroty handlowe wzrosły w tym okresie ponad 5-krotnie – do  47,6 mld EUR w 2006 r., w tym 23,8 mld EUR polskiego eksportu.  Również i w 2007 roku  odnotowano dalszy, dynamiczny wzrost wzajemnych obrotów handlowych, które przekroczyły po raz pierwszy poziom 50 mld EUR i wyniosły  54,5 mld EUR, w tym 26,1 mld EUR polskiego eksportu. Udział Niemiec w polskim eksporcie ogółem sięga 25,8 % i  w imporcie 23,9%. Wyniki polsko-niemieckiej wymiany handlowej w latach 2004-2007 r. wg statystyk polskich, obrazuje poniższe zestawienie:

Polska dla RFN jest 13. partnerem handlowym jako ich importer (2,81%) i 10. jako kraj, do którego Niemcy eksportują swoje towary (3,22%).
· W strukturze towarowej polskiego eksportu na rynek niemiecki dominują części i akcesoria do pojazdów samochodowych, meble, silniki spalinowe, pojazdy samochodowe, miedź rafinowana, druty, aparatura odbiorcza dla telewizji, konstrukcje do budowy mostów, statki i łodzie. Największy udział w eksporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny (22%), metale nieszlachetne (17%) oraz pojazdy (15%).
· W polskim imporcie przeważają: części i akcesoria do pojazdów samochodowych, pojazdy samochodowe, oleje ropy naftowej, części do silników, leki, wyroby walcowane i artykuły z żeliwa lub ze stali, artykuły z tworzyw sztucznych, okucia, maszyny i urządzenia mechaniczne. Największy udział w imporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne (25%), metale nieszlachetne (16%), pojazdy i statki (14%) oraz tworzywa sztuczne i wyroby z kauczuku (12%).

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

· Niemcy są na 2. miejscu (po Niderlandach) wśród najważniejszych inwestorów zagranicznych w Polsce. Wg danych NBP skumulowana wartość niemieckich inwestycji na koniec 2006 r. wynosi 15,5 mld EUR, co daje 16,4% udział w inwestycjach zagranicznych ogółem.
· W 2007 roku inwestorzy niemieccy zainwestowali ok. 1,5 mld euro. Szacuje się, że łączna wartość zainwestowanego przez firmy RFN kapitału wyniosła na koniec 2007 roku 17,0 mld euro.
· Polskie inwestycje w Niemczech wg danych NBP wyniosły na koniec 2006 r.     322 mln EUR. Wśród największych inwestorów znajdują się m.in. PKN Orlen S.A. (zakup 494 stacji benzynowych BP w północnej części Niemiec).

6. Dostęp do rynku

Z dniem 1 maja 2004 r. została wprowadzona unia celna i tym samym usunięte w obrocie handlowym miedzy Polską i Niemcami wszelkie ograniczenia ilościowe i środki pozataryfowe. Rozbudowany system przepisów administracyjnych sam w sobie może stanowić barierę dla polskich firm, niemniej nie można mówić o stosowaniu barier o charakterze administracyjnym. Znacznym utrudnieniem jest natomiast literalne przestrzeganie przez miejscowe organy administracji obowiązujących przepisów, celem zmniejszenia konkurencyjności obcych, w tym polskich, firm. Barierą o charakterze administracyjnym w zakresie dostępu do rynku pracy i usług są natomiast okresy przejściowe. Obejmują one świadczenie usług przez delegowanych pracowników w sektorze usług budowlanych i pokrewnych, sprzątaniu budynków, inwentarza i środków transportu oraz dekoratorstwie wnętrz. Świadczenie usług w tym zakresie odbywa się nadal na podstawie Umowy z dnia 31 stycznia 1990 r. o oddelegowaniu pracowników polskich przedsiębiorstw do realizacji umów o dzieło w RFN (kontyngent). Ograniczenia wynikające z okresów przejściowych nie obejmują usługodawców samodzielnie prowadzących działalność na własny rachunek w Polsce i świadczących usługi transgraniczne w RFN.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe w RFN

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Ambasady RP w Berlinie
Botschaft der Republik Polen
Abteilung für Handel und Investitionen
Leipziger Platz 2
D-1C117 Berlin
Tel:(0-04930)206-226-710;
Fax: 206-226-730
e-mail: info@wirtschaft-polen.de
web: http://www.wirtschaft-polen.de/

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Konsulatu Generalnego RP w KOLONII
Abteilung für Handel und Investitionen
Generalkonsulat der Republik Polen
An der Alteburger Mühle 6
D - 50968  KÖLN
Bundesrepublik  Deutschland
Tel:0049221/34-99-11
Fax: 34-99-10
e-mail: info.koeln@wirtschaft-polen.de
web: http://www.wirtschaft-polen.de/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Berlinie
Botschaft der Republik Polen
Lassenstr. 39, 14193 Berlin
Tel: (+49 30) 26343000
Faks: (+49 30) 263430011
 www.berlin.polemb.net
Warszawa, kwiecień 2008 r.