Współpraca gospodarcza: Niderlandy

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Królestwo Niderlandów jest monarchią konstytucyjną, na czele państwa stoi Królowa Beatrix. Mianuje ona szefa rządu. Premier kieruje polityką wewnętrzną i zagraniczną rządu. Władzę ustawodawczą stanowi dwuizbowy Parlament. Od 14.10.2010 r. funkcję Premiera pełni Mark Rutte. Niderlandy podzielone są na 12 prowincji. Powierzchnia Niderlandów wynosi 41 526 km² a liczba ludności 16,406 mln osób. Niderlandy są członkiem Beneluxu oraz jednym z założycieli wszystkich trzech Wspólnot, w tym EWG.

Gospodarka KN - w wyniku światowego kryzysu finansowego i gospodarczego - od 2008 r. znajduje się w fazie spowolnienia rozwoju gospodarczego i jest to prawdopodobnie najgłębsza recesja gospodarcza KN w historii państwa. Stopa wzrostu gospodarczego KN w 2009 r., w stosunku do 2007 r., spadła o 7,8 p.p. (+3,9% w 2007 r. i -3,9% w 2009 r.). Spadek wzrostu wartości dodanej odnotowały praktycznie wszystkie sektory gospodarki.
Od początku 2010 r. gospodarka KN odnotowuje wzrost gospodarczy, jednakże przewiduje się, że KN uzyska poziom produkcji na poziomie sprzed kryzysu dopiero w połowie 2012 r., co oznacza, ze KN straciło 4 lata wzrostu gospodarczego ze względu na kryzys finansowy. Głównymi czynnikami wzrostu gospodarczego KN są ożywienie handlu światowego oraz antykryzysowe działania KN podejmowane od 2008 r., które skupiły się przede wszystkim na wsparciu dla sektora finansowego, wzmożeniu inwestycji publicznych (gł. infrastruktura), pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz utrzymaniu wysokiego zatrudnienia (stopa bezrobocia w KN jest wciąż najniższa w UE: 5% w 2010 r.).
Polityka gospodarcza nowego rządu KN, utworzonego jesienią 2010 r., zostanie oparta na dziewięciu sektorach priorytetowych (rolnictwo, ogrodnictwo, wysokie technologie, energia, logistyka, przemysł „kreatywny”, nauki przyrodnicze, chemia, gospodarka wodna), na rozwój których w latach 2011-2015 zostanie przeznaczonych 1,5 mld euro. Ponadto rząd skoncentruje się na skutecznym wsparciu innowacyjności oraz wprowadzeniu dalszych redukcji obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców.
Pomimo niewielkiej poprawy sytuacji gospodarczej KN, znacznemu pogorszeniu uległa sytuacja budżetowa. W 2010 r. KN odnotowało deficyt budżetowy na poziomie 5,4% PKB (5,5% w 2009 r.), a na lata 2011 i 2012 przewiduje się deficyt na poziomie 3,7% i 2,2% (w okresie 2006-2008 KN posiadało nadwyżkę budżetową). Dług publiczny w 2010 r. wyniósł 62,7% PKB (60,8% w 2009 r.), a na lata 2011 i 2012 przewiduje się 65,5% i 65,9%. Głównymi przyczynami pogarszania się sytuacji budżetowej KN są finansowanie działań antykryzysowych i wzrastających kosztów wynikających z rosnącego bezrobocia lub jego przeciwdziałania oraz zmniejszone wpływy budżetowe wynikające ze spowolnienia gospodarczego.

Dynamika PKB
Średni poziom wzrostu PKB KN w okresie lat 2000-2010 wynosił 1,6%. Stopa wzrostu gospodarczego w 2010 r. wzrosła i wyniosła ok. 1,7% (-3,9% w 2009 r.). We wszystkich kwartałach 2010 r. (w stosunku do tego samego okresu roku wcześniejszego) KN odnotowuje wzrost gospodarczy (2010: 0,6%; 2,2%; 1,8%, 2,4%). Przewidywany wzrost gospodarczy KN na kolejne lata: 1,75% w 2011 r., 1,5% w 2012 r.

Inflacja
Średni poziom inflacji w KN w okresie lat 2000-2010 wynosił 2,1%. Inflacja w 2010 r. w porównaniu do 2009 r. wzrosła i wyniosła 1,3% (1,2% w 2009 r.). Przewidywany poziom inflacji na kolejne lata: 2% w 2011 r., 2% w 2012 r.

Bezrobocie
Średni poziom bezrobocia w KN w okresie lat 2003 - 2010 wynosił 5,3%. Stopa bezrobocia w 2010 r. w porównaniu do roku 2009 wzrosła i osiągnęła poziom 5,4% (4,8% w 2009 r.). Przewidywany poziom bezrobocia na kolejne lata: 4,25% w 2011 r., 4% w 2012 r.
Średni wskaźnik zatrudnienia brutto w KN w okresie lat 2003 - 2010 wynosił 69,4%. Wskaźnik zatrudnienia brutto w 2010 r. spadł i wynosił 71% (71,2% w 2009 r.).

Inwestycje
Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) ulokowanych w KN (flow inward) w 3 kw. 2010 r. wyniosła - 1 569 mln euro i stanowiła 1,1% PKB KN. Wartość niderlandzkich BIZ za granicą (flow outward) w 3 kw. 2010 r. wyniosła - 6 232 mln euro i stanowiła 4,4% PKB KN.
Skumulowana wartość BIZ ulokowanych w KN (stocks inward) na koniec 2009 r. wyniosła 452 209 mln euro (494 128 mln euro w 2008 r.) i stanowiła 79% PKB KN. Skumulowana wartość niderlandzkich BIZ za granicą (stocks outward) na koniec 2009 r. wyniosła 660 258 mln euro (625 188 mln euro w 2008 r.) i stanowiła 115,4% PKB KN.
Według rankingu Central Intelligence Agency (CIA) w 2010 r. KN było 5 krajem inwestorem BIZ (stocks outward) i 7 krajem przyjmującym BIZ (stocks inward) na świecie. W KN swoją siedzibę posiada 5 wiodących korporacji transnarodowych: Philips, Unilever, Royal Dutch / Shell Group, DSM NV i Akzo Nobel.
Do najważniejszych zagranicznych inwestorów w KN należą firmy amerykańskie, brytyjskie, belgijskie, niemieckie i japońskie. Inwestycje napływają głównie do sektorów wydobywczego, petrochemicznego i przemysłu spożywczego. Zainteresowanie rynkiem KN wzrasta w Korei Południowej, Chinach oraz Indiach (głównie w sektor IT). Na podkreślenie zasługuje szczególnie dynamicznie rosnąca liczba projektów badawczych realizowanych z zaangażowaniem zagranicznego kapitału.
Firmy niderlandzkie inwestują głównie w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Belgii i Szwajcarii. Jedną czwartą całkowitej sumy niderlandzkich inwestycji zagranicznych stanowią inwestycje w przemysł wydobywczy i petrochemiczny. Ważną rolę odgrywają także zagraniczne inwestycje w bankowości i ubezpieczeniach.

Handel zagraniczny
Według danych Światowej Organizacji Handlu (WTO), w rankingu handlu światowego w 2009 r. Niderlandy zajmowały 5 pozycję w eksporcie towarów [4,0% udziału w eksporcie światowym] (5 pozycja w 2008r.) i 7 pozycję w imporcie towarów [3,5%] (7 pozycja w 2009 r.) oraz 10 pozycję w eksporcie usług komercyjnych [2,7%] (9 pozycja w 2008 r.) i 10 pozycję w imporcie usług komercyjnych [2,7%] (10 pozycja w 2008 r.).
Głównymi partnerami według wartości obrotów są: Niemcy (25,54%), Belgia (12,49%), Francja (9,27%), Wlk. Brytania (8,17%) i Włochy (5,07%). Zarówno w eksporcie jak i imporcie KN dominuje handel maszynami, urządzeniami transportowymi, wyrobami chemicznymi, paliwami i olejami oraz żywnością.
Handel zagraniczny KN w 2010 r. odnotował wzrost wartości. Wzrost wartości eksportu wyniósł ok. 19,8% (-16,5% w 2009 r.), wzrost wartości importu wyniósł ok. 21,2% (-18,4% w 2009 r.). Około 50% towarów importowanych do KN, po niewielkim przetworzeniu, jest re-eksportowanych. W 2010 r. re-eksport importowanych do KN towarów wzrósł o ok. 18%, natomiast eksport towarów narodowych wzrósł o 7%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki w latach 2008-2012
(% zmiana w skali roku)

Źródło: WE, CBP, CBS, DNB, Eurostat

 2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi z 16.04.2003 r., który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z Królestwem Niderlandów.
Szereg kwestii związanych z polsko-holenderską współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe. Najważniejsze z nich, to:

• Konwencja między Rzeczypospolitą Polską a Królestwem Niderlandów o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu sie od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów, podpisana w dn.13.02.2002 r.; weszła w życie w dn.18.03.2003 r.; obowiązuje od 1.01.2004 r. (Dz.U. 2003 nr 216 poz. 2120) www.msz.gov.pl/bpt/documents/6637.pdf
• umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Niderlandów w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 7.09.1992 r. (Dz.U. 1994 nr 57 poz. 235).

W dniu 3 grudnia 1997 r. zostało zawarte porozumienie o współpracy pomiędzy Ministrem Gospodarki RP oraz Ministrem Spraw Ekonomicznych Holandii. Porozumienie miało na celu ustanowienie więzi między urzędami w związku z przygotowaniami do akcesji Polski do UE.

3. Polsko - niderlandzkie obroty towarowe

Wyniki obrotów towarowych między Polską a Królestwem Niderlandów w latach 2008-2011 obrazuje poniższe zestawienie (w mln EUR):

Źródło: MG-DAiP/CISG-GUS

Wymiana handlowa między Polską a KN rozwija się dynamicznie. Polska w KN postrzegana jest jako najważniejszy, spośród państw Europy Centralnej, partner w zakresie wymiany handlowej oraz współpracy gospodarczej. Według polskich danych statystycznych za 2010 r., KN było ósmym partnerem handlowym Polski pod względem wartości obrotów. Według wstępnych danych szacunkowych otrzymanych z Ministerstwa Gospodarki wzajemne obroty pomiędzy Polską a KN osiągnęły w roku 2010 wartość10,256 mld Euro, co stanowiło ok. 4.03% całości międzynarodowej wymiany towarowej Polski. Dodatnie saldo wymiany w 2010 r. wyniosło 300,85 mln Euro.
Wynik ten wskazuje na duży potencjał eksportowy, związany w dużej mierze z działalnością firm z kapitałem zagranicznym, głównie niderlandzkim, które produkuje towary w oparciu o nowoczesne technologie. Wzrost poziomu obrotów handlowych świadczy również o dużej operatywności i elastyczności polskich firm nastawionych na eksport towarów i usług. Saldo tej wymiany jest dodatnie dla Polski i wynosi 300,85 mln Euro. Dominującymi grupami towarowymi w eksporcie z Polski do Królestwa Niderlandów w 2010 r. były: urządzenia mechaniczne i elektryczne (35,02% udziału główny towar eksportowany z Polski). Kolejnymi znaczącymi towarami według wartości są pojazdy i jednostki pływające, wyroby z metali nieszlachetnych, wyroby różne (w tym meble, artykuły rynkowe, materace itp.), produkty pochodzenia zwierzęcego i zwierzęta żywe, gotowe artykuły spożywcze i napoje, materiały i wyroby włókiennicze oraz produkty przemysłu chemicznego. Urządzenia mechaniczne i elektryczne są również grupą dominującą wśród towarów importowanych z KN do Polski (25,94% w 2010r.). Kolejnymi według wartości grupami towarowymi importowanymi z KN były produkty przemysłu chemicznego, tworzywa sztuczne i wyroby z nich, produkty pochodzenia roślinnego, pojazdy i jednostki pływające, wyroby z metali nieszlachetnych, gotowe artykuły spożywcze i napoje oraz zwierzęta żywe oraz produkty pochodzenia zwierzęcego.

4. Współpraca inwestycyjno - kapitałowa

Skumulowana wartość zobowiązań z tytułu zagranicznych inwestycji w Polsce osiągnęła wg danych NBP na koniec 2008 r. poziom 115,709 mld EUR. W roku 2006 do Polski napłynęły inwestycje o wartości ok. 15,5 mld EUR, w 2007 r. o wartości 17,196 mld EUR a w 2008 r. ok. 9,972 mld EUR.
Wartość skumulowana zobowiązań z tytułu niderlandzkich inwestycji w Polsce przekroczyła na koniec 2006 r. ponad 18,835 mld EUR, na koniec 2007 r. wartość 22,708 mld EUR, na koniec 2008 r. wartość 22,048 3 mld EUR a na koniec 2009 r. wartość 22,900 8 mld EUR. Królestwo Niderlandów zajmuje pierwszą pozycję na liście krajów – największych zagranicznych inwestorów w Polsce (przed Niemcami, Francją, Luksemburgiem i USA).
Do największych inwestorów zagranicznych w Polsce zarejestrowanych w Holandii należą takie firmy, jak: United Pan-Europe Communications (UPC) – usługi internetowe i TV kablowa, Grupa ING - bankowość i finanse, nieruchomości, BP International B.V. (firma brytyjska zarejestrowana w Holandii) - handel detaliczny paliwami, Heineken Internatiomnal B.V. - browary Haineken Sp. z o.o. i 61,7% akcji Grupy Żywiec S.A., CBR Baltic B.V. - produkcja cementu i gipsu, Eureko B.V. - ubezpieczenia (20,9% akcji PZU S.A.), Fiat-GM Powertrain B.V. - produkcja silników wysokoprężnych (spółka włoskiego Fiata i amerykańskiego GM), Royal Philips Electronics N.V. - sprzęt oświetleniowy, LNM Holdings B.V. (spółka indyjska zarejestrowana w Holandii) - przemysł stalowy, Philip Morris Holland B.V. - wyroby tytoniowe, ITI Media Group B.V. - spółka medialna (telewizja TVN, produkcja filmowa, usługi internetowei itp.), Harbin B.V. - browarnictwo, właściciel 30,8% akcji Grupy Żywiec S.A., Marga B.V. - produkcja środków piorących i czyszczących (Unilever Polska, Pollena Bydgoszcz), przetwórstwo ryb (Centrala Rybna Bydgoszcz) oraz produkcja tłuszczów roślinnych. Oprócz firm czysto holenderskich, kapitał holenderski uczestniczy w inwestycjach dużych koncernów międzynarodowych i grup kapitałowych takich, jak: LNM, BP, Unilever, Procter & Gamble, Eureko.
Wg danych NBP na koniec 2009r ., polskie inwestycje w Niderlandach osiągnęły wartość 1585,3 mln EUR, co stawia Niderlandy na trzecim miejscu wśród polskich inwestycji za granicą.

5. Dostęp do rynku

Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej.
Od 1 maja 2007 r. Niderlandy otworzyły swój rynek pracy i usług dla obywateli polskich i firm polskich. Od tego dnia firmy delegujące do Królestwa Niderlandów (KN) pracowników polskich (oraz innych z państw UE/EOG i Szwajcarii, z wyjątkiem Bułgarii i Rumunii) w ramach trans-granicznego świadczenia usług nie podlegają obowiązkowi notyfikowania zamiaru świadczenia usług na terytorium KN.
W związku z otwarciem z dniem 1 maja 2007 r. rynku pracy KN dla obywateli Polski (oraz innych państw, które w maju 2004 r. przystąpiły do UE), przepisy wprowadzające ww. obowiązek notyfikowania usług trasgranicznych nie dotyczą pracowników polskich oraz pozostałych państw, które posiadają prawo do swobodnego świadczenia pracy w KN. Obowiązek składania powyższych notyfikacji dotyczy firm, które zostały założone w państwach członkowskich UE/EOG lub Szwajcarii, które posiadają prawo do swobodnego świadczenia usług w KN, ale delegują pracowników z państw, które nie posiadają prawa do swobodnego świadczenia pracy w KN, tj. Bułgaria, Rumunia oraz państwa spoza EOG i Szwajcarii. Oznacza to, że firmy polskie (i inne z EOG lub Szwajcarii), które zamierzają świadczyć usługi w KN z wykorzystaniem pracowników pochodzących z Bułgarii, Rumunii lub z państwa spoza EOG i Szwajcarii, w dalszym ciągu zobowiązane są do notyfikowania zamiaru świadczenia usług na terytorium KN.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej
van Lennepweg 51
2597 LG Den Haag, The Netherlands
tel.: +  31 70 306 99 44; fax: + 31 70 354 39 66
e-mail: Haga@trade.gov.pl
strona internetowa: http://www.haga.trade.gov.pl/

Wydział Polityczno-Ekonomiczny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej
van Lennepweg 51
2597 LG Den Haag, The Netherlands
tel.: + 31 70 799 01 11; 799 01 39
fax: + 31 70 799 01 37
e-mail: we@polamb.nl

Alexanderstraat 25
2514 JM Den Haag, The Netherlands
tel.: + 31 70 799 01 00
fax: + 31 70 799 01 37
e-mail: Haga.amb.sekretariat@msz.gov.pl
strona internetowa: http://www.haga.polemb.net/

sierpień 2011 r.
Departament Spraw Europejskich