Współpraca gospodarcza: Luksemburg

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Wielkie Księstwo Luksemburga (WKL) jest monarchią konstytucyjną, na czele której stoi Wielki Książę Henryk. Powoływany przezeń Rząd odpowiedzialny jest przed jednoizbowym parlamentem. Premierem jest obecnie Jean-Claude Juncker. Władza ustawodawcza należy do Wielkiego Księcia i Izby Deputowanych. Luksemburg jest członkiem Beneluxu oraz jednym z założycieli wszystkich trzech Wspólnot, w tym EWG. Powierzchnia Luksemburga wynosi 2586 km² a liczba ludności 443 tys.

Wielkie Księstwo Luksemburga, posiadające PKB na 1 mieszkańca na poziomie około 75 tys. EUR jest najbogatszym, a jednocześnie najmniejszym państwem UE. Podstawowymi sektorami są usługi finansowe (banki) i przemysł hutniczy. Dzięki preferencyjnym warunkom podatkowym na terenie WKL znalazło swą siedzibę około 100 banków i instytucji finansowych oraz 200 dużych firm kapitałowych. Wielu armatorów zarejestrowało swe statki pod banderą WKL. Koniunktura gospodarcza Luksemburga, powiązanego silnymi związkami gospodarczymi z Belgią, jest w dużym stopniu zależna od ogólnej koniunktury światowej oraz od kondycji sektora finansowego.

Sytuacja makroekonomiczna Luksemburga wyróżnia ten kraj na tle innych należących do strefy euro. Gospodarka Luksemburga rozwija się w tempie przewyższającym gospodarki krajów sąsiednich. Wzrost gospodarki WKL przewyższa 2,2-krotnie średnią UE-27. Dynamika wzrostu po 11 miesiącach 2008 roku osiągnęła 2%, przy szacowanym 1,2% wzroście strefy euro. WKL zalicza się do bogatszych krajów UE. Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca Luksemburga wynosi ok. 75 000 euro.

Sytuacja gospodarcza Luksemburga zdecydowanie pogorszyła się w 2009 roku, na skutek kryzysu sektora finansowego w czwartym kwartale 2008 roku oraz problemów strukturalnych:

• zbyt dużego uzależnienia gospodarki od sektora finansowego,
• zespołu czynników wewnętrznych i zewnętrznych powodujących stałą obniżkę konkurencyjności luksemburskich przedsiębiorstw.

Po stagnacji gospodarczej w 2008 roku (0% wzrostu), PKB spadło o 3,9% w 2009 roku. Spowodowane było to jednoczesnym spadkiem wszystkich składników popytu, poza wydatkami państwowymi. Utrzymanie wysokiego poziomu inwestycji państwowych pozwoliło zapobiec jeszcze większej recesji gospodarczej kraju.

Poziom inflacji zmalał do 0,4% (IPCN) w 2009 r., z powodu obniżki cen produktów naftowych i recesji gospodarczej, a także z powodu obniżki cen produktów żywnościowych. Mimo obniżki ogólnego poziomu inflacji, istnieje perspektywa wzrostu inflacji: efekt obniżki cen produktów naftowych w 2008 r. zanikł pod koniec 2009 roku, a ogólny wzrost gospodarczy w 2010 roku powinien kierować ceny zwyżkowo, w tym również ceny ropy.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: WE, OECD. Ambasada RP Luksemburg
*) przewidywania wg STATEC

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi z 16.04.2003 r., który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z Luksemburgiem. W stosunkach polsko-luksemburskich obowiązuje umowa międzyrządowa w sprawie zatrudnienia stażystów z 29.10.1996 r. (weszła w życie 6 września 2003 r).
Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi:

• umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Belgii i Rządem WKL w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 19.05.1987 r. (Dz.U. 2001 nr 15 poz. 153 );
• konwencja między Polską a WKL w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 14.06.1995 r. (Dz.U. 1996 nr 110 poz. 527).

3. Polsko - luksemburskie obroty towarowe (w mln EUR)

Źródło: DAP MG, CISG

Udział obrotów towarowych z Luksemburgiem w łącznej wymianie handlowej Polski jest nieznaczny i wynosi 0,11% po stronie eksportu i 0,13% po stronie importu, co stawia ten kraj odpowiednio na 37 (eksport) i 41 (import) pozycji wśród naszych partnerów handlowych.

Po przystąpieniu Polski do UE polskie obroty z Luksemburgiem nieco wzrosły, po czym nastąpiła stagnacja spowodowana spadkiem eksportu.
Na strukturę polskich obrotów z Luksemburgiem duży wpływ wywiera obecność w Polsce zarejestrowanych w Luksemburgu inwestorów bezpośrednich.
Dwustronna współpraca gospodarcza pomiędzy Polską a Luksemburgiem od wielu lat charakteryzowała się deficytem wymiany handlowej po stronie Polski a w 2008 r. po raz pierwszy saldo było dodatnie i wyniosło ponad 69 mln EUR.

Rok 2009 nie był jednak dobrym rokiem dla wymiany handlowej między naszymi krajami: nie tylko, że polsko-luksemburska wymiana towarowa powróciła do sytuacji deficytowej dla Polski, ale ogólny poziom obrotów ogromnie spadł. Jedną z przyczyn drastycznego spadku eksportu był istotny spadek popytu na rynku wyrobów stalowych, ze względu na globalny kryzys gospodarczy, co prawie zlikwidowało zjawisko reeksportu wyrobów stalowych głównego inwestora luksemburskiego w Polsce - huty ArcelorMittal.

Dominującą pozycję eksportową Polski stanowiły mimo to reeksportowane przez Arcelor Mittal wyroby stalowe, a następnie tworzywa sztuczne, wreszcie „pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdział. urządzenia” oraz urządzenia mechaniczne i elektryczne.

W strukturze importu najważniejszą grupą towarową były również wyroby stalowe, a następnie materiały i wyroby włókiennicze oraz tworzywa sztuczne.

W 2009 r. wzajemne obroty wyniosły 250,75 mln EUR, w tym polski eksport osiągnął wartość 109,71 mln EUR (dynamika 39,1%) a import wartość 141,04 mln EUR. Saldo dla Polski było znów ujemne i wynosi 31,33 mln EUR.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP skumulowana wartość zobowiązań z tytułu inwestycji firm luksemburskich w Polsce na koniec 2008 roku wyniosła 10.019,8 mln EUR. Dało to Luksemburgowi 4 pozycję wśród zagranicznych inwestorów z udziałem 10,11%.

Najwięksi luksemburscy inwestorzy to:

• Goodyear Luxemburg S.A. (firma amerykańska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Guardian Industries Corporation (firma amerykańska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Arcelor, AVON Luksemburg Holdings,
• AP Portico Sari,
• EMPIK Centrum Investments S.A. (firma włoska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Teksid Aluminium Luksemburg S.a.r.l. S.C.A. (firma włoska zarejestrowana w Luksemburgu).

Wartość polskich inwestycji w Luksemburgu, wg danych NBP, wyniosła na koniec 2008 r. 3.360,1 mln EUR (w samym 2008 r. polskie firmy zainwestowały w Luksemburgu 309,3 mln EUR) co daje Luksemburgowi 2 miejsce wśród polskich inwestycji zagranicznych z udziałem 21,027%.

5. Dostęp do rynku

Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej. Po 1 maja 2004 r. Luksemburg utrzymał wobec obywateli nowych państw członkowskich, w tym Polski, dotychczasowe ograniczenia w dostępie do rynku pracy. W maju 2006 r. okres przejściowy został przedłużony na kolejne 3 lata. Z dniem 1 listopada 2007 r. WKL otworzył rynek pracy dla obywateli z 8 państw członkowskich - w tym z Polski.
Administracja WKL stosuje przewlekłe i złożone procedury wobec polskich przedsiębiorstw podejmujących działalność gospodarczą w tym kraju, a ponadto żąda zezwoleń na pracę dla pracowników delegowanych w ramach świadczenia usług. 

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
L-2356 Grand-Duche de Luxemburg
2 rue de Pulvermuhl
tel.: + 352 26 00 32 21
faks: + 352 26 68 75 74
e-mail: ambapol@pt.lu
strona internetowa: www.luksemburg.polemb.net

sierpień 2010 r.
Departament Spraw Europejskich