Współpraca gospodarcza: Luksemburg

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Wielkie Księstwo Luksemburga (WKL) jest monarchią konstytucyjną, na czele której stoi Wielki Książę Henryk. Powoływany przezeń Rząd odpowiedzialny jest przed jednoizbowym parlamentem. Premierem jest obecnie Jean-Claude Juncker. Władza ustawodawcza należy do Wielkiego Księcia i Izby Deputowanych. Luksemburg jest członkiem Beneluxu oraz jednym z założycieli wszystkich trzech Wspólnot, w tym EWG. Powierzchnia Luksemburga wynosi 2586 km² a liczba ludności 443 tys.

Wielkie Księstwo Luksemburga, posiadające PKB na 1 mieszkańca na poziomie około 75 tys. EUR jest najbogatszym, a jednocześnie najmniejszym państwem UE. Podstawowymi sektorami są usługi finansowe (banki) i przemysł hutniczy. Dzięki preferencyjnym warunkom podatkowym na terenie WKL znalazło swą siedzibę około 100 banków i instytucji finansowych oraz 200 dużych firm kapitałowych. Wielu armatorów zarejestrowało swe statki pod banderą WKL. Koniunktura gospodarcza Luksemburga, powiązanego silnymi związkami gospodarczymi z Belgią, jest w dużym stopniu zależna od ogólnej koniunktury światowej oraz od kondycji sektora finansowego.

Sytuacja makroekonomiczna Luksemburga wyróżnia ten kraj na tle innych należących do strefy euro. Gospodarka Luksemburga rozwija się w tempie przewyższającym gospodarki krajów sąsiednich. Wzrost gospodarki WKL przewyższa 2,2-krotnie średnią UE-27. Dynamika wzrostu po 11 miesiącach 2008 roku osiągnęła 2%, przy szacowanym 1,2% wzroście strefy euro. WKL zalicza się do bogatszych krajów UE. Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca Luksemburga wynosi ok. 75 000 euro.
Sytuacja gospodarcza Luksemburga w ostatnich dwóch latach była funkcją zarówno czynników strukturalnych, o charakterze długookresowym, jak i koniunkturalnych, krótko- i średniookresowych. Te pierwsze najpełniej znajdują wyraz w periodycznie opracowywanych   przez różne instytucje naukowo-badawcze rankingach. Jednym z najbardziej znanych w świecie jest corocznie tworzony przez Światowe Forum Ekonomiczne z Davos ranking dot. konkurencyjności w skali globalnej. Wg najnowszego z 2011 r., Luksemburg plasuje się na relatywnie wysokiej pozycji, a mianowicie na 20. W 9. edycji opracowania Komisji Europejskiej z 2010 r., w którym dokonano analizy zagadnienia innowacji w 33 europejskich krajach Luksemburg uplasował się na 8 pozycji. W obu powyższych przypadkach Wielkie Księstwo (WK) przesunęło się o jedną pozycję wyżej w stosunku do rankingu z 2009 r. Kolejnym przykładem wysokiego miejsca Luksemburga w rozważanym tu kontekście jest opracowywana przez organizację International Living lista państw pod kątem jakości życia (na podstawie wskaźników dot. koszt utrzymania, kultury, gospodarki, środowiska, swobód, zdrowia, infrastruktury, bezpieczeństwa i klimatu). Wśród 194 analizowanych państw WK zajęło bardzo wysokie, 6. miejsce.
Jednym z ważnych elementów środowiska ekonomicznego, przyjaznego dla zakładania i rozwijania businessu w Luksemburgu, jest bezsprzecznie przejrzysty i konkurencyjny w stosunku do zewnętrznego otoczenia system podatkowy. Podatek od zysków przedsiębiorstw (CIT) na terenie WK wynosi obecnie 28,59 % i ma w niedługim czasie zostać obniżony do poziomu 25,5% (dla porównania w Belgii wynosi on  33,9%, zaś we Francji 37,3%). Podatek od wartości dodanej (TVA) ustalono na najwyższym tu poziomie 15%, natomiast na najniższym 3%  (inne stawki TVA w WK, w zależności od rodzaju towarów, to 6 i 12%). Dla przykładu stawka TVA we Francji wynosi 19,6%.
Rozszerzana i pogłębiana za pomocą określonych działań rządu WK i dalej wzmacniana przez efekty zwrotne internacjonalizacja gospodarki Luksemburga spowodowała, iż obecnie 80% dóbr i usług wytwarzanych w tym kraju wiąże się z obrotem zagranicznym.
W kontekście czynników o charakterze koniunkturalnym, determinujących w ostatnim czasie poziom i jakość życia w Luksemburgu, należy przede wszystkim wymienić kryzys finansowo-gospodarczy, któremu nie oparły się praktycznie żadne sfery aktywności ekonomicznej tego kraju. Z zamieszczonej poniżej tabeli wynika, iż PKB WK obniżyło się w 2009 r. o 3,6%, ( w 2010r. wzrosło o 3,5%) w wyniku spadku m.in. popytu zarówno zagranicy na luksemburskie dobra i usługi, jak i krajowego. W rezultacie wzrosła stopa bezrobocia w tym roku do poziomu 5,1%, przy czym ma ona tendencje do dalszego wzrostu. Oznacza to, iż bezrobocie w Luksemburgu ma nie tylko charakter frykcyjny, o charakterze koniunkturalnym, lecz jest również uwarunkowane innymi czynnikami, mającymi wymiar strukturalny.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: European Economic Forecast, spring 2011

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi z 16.04.2003 r., który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z Luksemburgiem. W stosunkach polsko-luksemburskich obowiązuje umowa międzyrządowa w sprawie zatrudnienia stażystów z 29.10.1996 r. (weszła w życie 6 września 2003 r).
Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi:

• umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Belgii i Rządem WKL w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 19.05.1987 r. (Dz.U. 2001 nr 15 poz. 153 );
• konwencja między Polską a WKL w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 14.06.1995 r. (Dz.U. 1996 nr 110 poz. 527).

3. Polsko - luksemburskie obroty towarowe (w mln EUR)

Źródło: DAP MG, CISG

Udział obrotów towarowych z Luksemburgiem w łącznej wymianie handlowej Polski jest nieznaczny i wynosi 0,11% po stronie eksportu i 0,14% po stronie importu, co stawia ten kraj odpowiednio na 37 (eksport) i 41 (import) pozycji wśród naszych partnerów handlowych.
Po przystąpieniu Polski do UE polskie obroty z Luksemburgiem nieco wzrosły, po czym nastąpiła stagnacja spowodowana spadkiem eksportu.
Na strukturę polskich obrotów z Luksemburgiem duży wpływ wywiera obecność w Polsce zarejestrowanych w Luksemburgu inwestorów bezpośrednich.
Analiza struktury towarowej polsko-luksemburskiej wymiany handlowej w latach 2009 i 2010 oraz w I kw. 2011 r. wskazuje, iż w naszym eksporcie do Luksemburga dominują pozycje o relatywnie niskim stopniu przetworzenia (ponad 50%). Są to wyroby przemysłu chemicznego i metalurgicznego (vide tab. nr 2). Około 1/3 naszego wywozu stanowią dobra wyżej przetworzone z pewną tendencją wzrostową. W imporcie Polski z Luksemburga dominują z kolei wyroby metalurgiczne, sięgające w 2010 r. nawet 75% przywozu z tego kierunku. Dobra wyżej przetworzone w strukturze towarowej importu z Luksemburga zajmują podobną pozycję  jak w przypadku eksportu z Polski do tego kraju.
Poziom, dynamika i struktura towarowa wymiany handlowej pomiędzy Polską a Luksemburgiem są odbiciem tego wzoru handlu międzynarodowego, który w świetle obecnych przeobrażeń w gospodarce światowej ma charakter historyczny. Jest to wymiana o charakterze międzygałęziowym, z przewagą wyrobów niskoprzetworzonych, o relatywnie niskiej zawartości R&D i wartości dodanej. Potencjał gospodarczy obu stron wskazuje niezbicie, iż należy uczynić znaczący wysiłek, aby tę sytuację radykalnie zmienić.

oraz tworzywa sztuczne.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP skumulowana wartość zobowiązań z tytułu inwestycji firm luksemburskich w Polsce na koniec 2009 roku wyniosła 11.121,7 mln EUR. Dało to Luksemburgowi 4 pozycję wśród zagranicznych inwestorów z udziałem 10,11%.

Najwięksi luksemburscy inwestorzy to:

• Goodyear Luxemburg S.A. (firma amerykańska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Guardian Industries Corporation (firma amerykańska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Arcelor, AVON Luksemburg Holdings,
• AP Portico Sari,
• EMPIK Centrum Investments S.A. (firma włoska zarejestrowana w Luksemburgu),
• Teksid Aluminium Luksemburg S.a.r.l. S.C.A. (firma włoska zarejestrowana w Luksemburgu).

Wartość polskich inwestycji w Luksemburgu, wg danych NBP, wyniosła na koniec 2009 r. 4.078,3 mln EUR (w samym 2009 r. polskie firmy zainwestowały w Luksemburgu 927,1 mln EUR), co daje Luksemburgowi 2 miejsce wśród polskich inwestycji zagranicznych z udziałem 21,027%.

5. Dostęp do rynku

Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej. Po 1 maja 2004 r. Luksemburg utrzymał wobec obywateli nowych państw członkowskich, w tym Polski, dotychczasowe ograniczenia w dostępie do rynku pracy. W maju 2006 r. okres przejściowy został przedłużony na kolejne 3 lata. Z dniem 1 listopada 2007 r. WKL otworzył rynek pracy dla obywateli z 8 państw członkowskich - w tym z Polski.
Administracja WKL stosuje przewlekłe i złożone procedury wobec polskich przedsiębiorstw podejmujących działalność gospodarczą w tym kraju, a ponadto żąda zezwoleń na pracę dla pracowników delegowanych w ramach świadczenia usług. 

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
L-2356 Grand-Duche de Luxemburg
2 rue de Pulvermuhl
tel.: + 352 26 00 32 21
faks: + 352 26 68 75 74
e-mail: ambapol@pt.lu
strona internetowa: www.luksemburg.polemb.net

sierpień 2011 r.
Departament Spraw Europejskich