Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Łotwa jest republiką parlamentarną. Na czele państwa stoi prezydent. Jest to kraj o powierzchni 64 589km2, z czego prawie 45% to obszary leśne, który zamieszkuje 2,28 mln osób. 67,8% ludności to mieszkańcy miast. Pozostaje poza strefą wspólnej waluty europejskiej. 1 stycznia 2005 r. został ustał ustalony kurs wymiany lata do euro i wynosi 0,7028 LVL/EUR. Łotwa zamierzała przyłączyć się do strefy euro w 2010 r., z powodu wzrastającej inflacji termin ten przesunięto na 1 stycznia 2012 r.

Po kilkuletnim okresie dynamicznego rozwoju gospodarki, w 2007 r. pojawiły się sygnały o zagrożeniach, w tym rosnąca inflacja, stosunkowo wysoki deficyt na rachunku bieżącym bilansu płatniczego (około 18,5% PKB), niższa od planowanej wartość i dynamika eksportu, wzrost ujemnego salda bilansu handlu zagranicznego.

Eksport Łotwy w 2008 r. wzrósł o zaledwie 1,5 %, a import spadł o 8,6% i prognozuje się dalszy jego spadek w roku 2009. Według wstępnych danych Centralnego Urzędu Statystycznego RŁ spadek obrotów w handlu zagranicznym na Łotwie wyniósł na koniec czerwca 2009 r. 25,9% w ujęciu rocznym.

Inflacja wzrasta znacząco w kwietniu 2008 r. osiągnęła poziom 17,5%. Główną przyczyną ostatniego wzrostu cen było wprowadzenie przez największą kompanię energetyczną Latvenergo nowych, wyższych o 40% taryf na energię elektryczną. W II kwartale 2008 r. na skutek międzynarodowego kryzysu i jego oddziaływania na gospodarkę Łotwy, wzrost gospodarczy z dotychczas dwucyfrowego poziomu spadł do ok. 0,1%, a w I kwartale 2009 r. gospodarka łotewska skurczyła się o 18,3%. Prognozy przewidują, że w najbliższych latach może dojść nawet do spadku PKB  powyżej 2)%. Niepokojące są prognozy dotyczące także wzrostu deficytu budżetowego.
Poziom bezrobocia na koniec czerwca 2009 r. podwoił się względem poziomu z lat poprzednich i wyniósł 11,5%.

Gospodarkę łotewską charakteryzuje wysoka emigracja zarobkowa (szacuje się nieoficjalnie, że od momentu przystąpienia Łotwy do UE wyemigrowało ok. 80-100 tys. osób, co stanowi 7-9% ogółu osób zatrudnionych, oraz znaczący wzrost wynagrodzeń (w I kw. 2008 r. przekraczający 28%).

Łotwa eksportuje się głównie drewno, maszyny, żyto, jęczmień, natomiast importuje gaz ziemny, smary, materiały pędne, surówkę miedzi. Największymi partnerami handlowymi są: Litwa, Estonia, Niemcy i Rosja. Polska jest 5 partnerem importowym Łotwy z udziałem w jej imporcie ok. 7%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Wskaźniki	2006	2007	2008
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	7,0	8,7	10,1
PKB (w mld €)	16,03	21,0	23,0
PKB (wzrost w %)	11,0	10,3	-2,3*
Deficyt budżetowy/nadwyżka (% PKB)	-1,5	+0,67	-3,2
Dług publiczny (% PKB)	10,6	7,33	19,4
Inflacja (w %)	6,5	13,4	15,3
Bezrobocie (w %)	6,8	6,0	6,5*
Eksport towarów (w mld €)	4,69	5,73	6,25
Import towarów (w mld €)	9,08	10,99	10,61
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld €).	4,00	5,15	5,67
Inwestycje bezpośrednie Łotwy za granicą (mld €).	0,36	0,61	0,75

Źródło: Główny Urząd Statystyczny Łotwy, Ministerstwo Finansów Łotwy, Bank Łotwy
* dane wstępne wg EUROSTAT

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Polsko-łotewskie stosunki gospodarcze regulują postanowienia dorobku prawnego Unii Europejskiej na podstawie podpisanego 16 kwietnia 2003 r. w Atenach i obowiązującego od 1 maja 2004 roku Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski i 9 innych krajów do Unii Europejskiej (Dz.U. 2004 nr 90 poz. 864).

• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku z 1993 r. (Dz.U. 1995 nr 53 poz. 285).
• Umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji z 1993 r. (Dz.U. 1993 nr 122 poz. 549), z 26 kwietnia 1993 r., obowiązująca od 16 grudnia 1993 r.

Łotwa jest sygnatariuszem Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, z 11 kwietnia 1980 r., do której także przystąpiła Polska (Dz.U. 1997 nr 45 poz. 286). Łotwa – podobnie jak Litwa – zastrzegła, że zgodnie z artykułami 12 i 96 Konwencji, postanowienia artykułów 1 i 29 lub zawarte w Części II Konwencji, pozwalające na zawieranie umów sprzedaży bądź ich modyfikację lub zakończenie, jak również wyrażenie intencji, w formie innej niż pisemna nie będą miały zastosowania na terytorium tego kraju.

3. Wymiana handlowa z Polską

mln EUR

	2005	2006	2007	Dynamika 2007=100	2008*	Dynamika 2007=100
Obroty	667,7	723,5	973,9	130,0	997,5	102,4
Eksport	457,1	628,2	791,4	123,9	816,1	103,1
Import	210,6	95,2	182,5	151,6	181,4	99,4
Saldo	+246,5	533,0	608,9		634,57

Źródło: Główny Urząd Statystyczny ,* dane wstępne 

Łotwa jest 21 partnerem Polski na świecie pod względem wielkości polskiego eksportu – z udziałem 0,78%, oraz 47 pod względem importu z tego kraju z udziałem zaledwie 0,1%. Polska jest ważnym partnerem Łotwy, zajmuje 8 miejsce z udziałem 5,5% w jej obrotach. Wymiana handlowa z Łotwą charakteryzuje się znaczną nadwyżką dla Polski.

W ostatnim okresie odnotowuje się spadek importu do Polski produktów łotewskich, w szczególności wyrobów metalurgicznych stanowiących dotychczas największą pozycję w imporcie Łotwy z Polski. Nadwyżka w handlu z Łotwą przekracza obecnie 60%. Import, po okresie dynamicznego wzrostu w początkowym okresie po akcesji do UE, już w roku 2006 spadł prawie o połowę. Spadek importu spowodowany był zaprzestaniem zakupów z Łotwy olejów ropy naftowej, które w roku 2005 stanowiły ponad 68% importu z tego kraju. W pierwszym półroczu 2007 import ponownie wzrósł – prawie dwukrotnie – przy czym główną pozycją importową stały się wyroby metalurgiczne. Na skutek światowego kryzysu gospodarczego ostatnie miesiące roku 2008 przyniosły poważną redukcję wzajemnych obrotów, zarówno eksportu jak i importu. Tendencja pogłębiła się na początku roku 2009 i w pierwszej połowie 2009 roku poziom wzajemnych obrotów wynosił ok. 65% obrotów analogicznego okresu roku poprzedniego, przy czym spadek importu był o ok. 2% głębszy niż eksportu.

W strukturze polskiego eksportu pojawiają się towary, które do tej pory nie były przedmiotem wywozu z Polski. W eksporcie Polski dominują wyroby wysoko przetworzone: maszyny i urządzenia mechaniczne – ok. 27% udziału, produkty spożywcze (16,5%), wyroby metalurgiczne – ok. 12,5%, produkty przemysłu chemicznego – ok. 11% udziału, pojazdy – ok. 10%, tworzywa sztuczne – ok. 8%, wyroby różne, w tym meble – ok. 6,5%. Natomiast w imporcie dominującą rolę odgrywają produkty metalurgiczne – ponad 61% importu, ponadto drewno i wyroby z niego – ok. 14%,  oraz wyroby przemyslu maszynowego ok. 7%.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Znaczenie wzajemnych inwestycji bezpośrednich jest niewielkie, choć odnotowuje się zainteresowanie kapitału po obu stronach. Wg informacji NBP wielkość zainwestowanego kapitału łotewskiego w Polsce na koniec grudnia 2006 r. wyniosła 7,4 mln EUR. Wg Banku Łotwy wartość inwestycji łotewskich w Polsce pod koniec 2007 r. wynosiła 1,4 mln EUR. Na początku roku 2008 zaobserwowano znaczny napływ inwestycji, które wg danych łotewskich osiągnęły pod koniec marca 18 mln EUR.
Wg Banku Łotwy wartość polskich bezpośrednich inwestycji na Łotwie pod koniec 2007 r. wyniosła 8,7 mln EUR. Większość inwestycji polskich koncentruje się na handlu hurtowym i detalicznym oraz nieruchomościach, reszta w niewielkim przemyśle przetwórczym. NBP podaje skumulowaną wartość inwestycji polskich na Łotwie w 2006 r. wysokości 15,4 mln EUR.

5. Dostęp do rynku

Z dniem 1 maja 2006 r. Łotwa otworzyła swój rynek pracy dla obywateli polskich. Istniejąca pomiędzy Polską i Łotwą infrastruktura prawna nie stwarza żadnych barier formalnych dla rozwoju współpracy gospodarczej.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
6b Mednieku Str
Riga LV-1010,
Latvia
Tel.: + 371 703 15 00, 703 15 07
Fax: +371 703 15 49
E-mail: weh@poltrade.lv
Strona internetowa : http://www.poltrade.lv/

wrzesień 2009 r.
Departament Spraw Europejskich