Współpraca gospodarcza: Liechtenstein

LIECHTESTEIN
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Informacje ogólne i sytuacja gospodarcza

Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna
Powierzchnia: 160 km²
Ludność: 35,4 tys. osób
Liczba zatrudnionych - 32,4 tys. osób, w tym dojeżdżający - 16,2 tys. osób

W 1924r. Księstwo Liechtenstein weszło w skład szwajcarskiego związku celnego. Liechtenstein związał się ze Szwajcarią również unią monetarną i pocztową. Siłą gospodarki Księstwa, liczącego zaledwie 34.000 mieszkańców, jest perfekcyjne wykorzystywanie nisz rynkowych. W niektórych dziedzinach, jak na przykład zamocowania budowlane czy zarządzanie majątkiem osób prywatnych, Liechtenstein zajmuje wiodące miejsce w Europie. Powstanie nowego rządu koalicyjnego na początku 2009r. utworzonego z dwóch partii o podobnym profilu, które wspólnie rządziły od 2005r. nie oznacza znaczącego przełomu w polityce Księstwa. Jednakże dla wielu obserwatorów nowy premier - K.Tschütscher jest bardziej predysponowany do przeprowadzenia niezbędnych reform w czasach kryzysu. Nowy gabinet zapowiedział wprowadzenie sporych oszczędności, celem uniknięcia spodziewanego poważnego deficytu budżetowego w najbliższych latach. Wśród celów rządów Liechtensteinu w polityce wewnętrznej wymienić można:

• skuteczne i efektywne wyjście z kryzysu gospodarczego oraz stworzenie podstaw do stabilnego rozwoju społeczno-ekonomicznego celem zachowania dobrobytu w perspektywie długookresowej,
• przejrzysty rozwój legislacji i zachowanie stabilności w celu zachowania atrakcyjności jako międzynarodowe centrum finansowe.

W przyszłości przewagą komparatywną Liechtensteinu ma być wysoka jakość usług i atrakcyjne warunki ramowe (polityczna stabilność, przejrzysta legislacja, niskie i nieskomplikowane podatki, minimalna biurokracja, ochrona prywatności, wykształcona siła robocza. Kierując się tym myśleniem Liechtenstein zgodził się stosować standardy OECD w sprawach podatkowych.

W polityce podatkowej strategia Liechtensteinu bazuje na trzech filarach:

• współpracy międzynarodowej,
• konkurencyjnym prawodawstwie podatkowym,
• wysokiej jakości usług w doradztwie oraz administracji.

Liechtenstein znany był dotychczas w świecie z bardzo rygorystycznego przestrzegania tajemnicy bankowej. Wiąże się to z ochroną sfery prywatnej wszystkich osób fizycznych i prawnych, obejmującej także sprawy ekonomiczne. Ochronę sfery prywatnej dodatkowo wzmacniają przepisy dotyczące ochrony danych osobowych klientów. Należy podkreślić, iż w ustawodawstwie Liechtensteinu zachodzą w tej mierze zmiany, generalnie związane z przestrzeganiem międzynarodowych standardów w zakresie przeciwdziałania i zwalczania prania brudnych pieniędzy, finansowania terroryzmu, korupcji i przestępczości finansowej. Przy niewielkich rozmiarach Księstwa jego gospodarka nie jest komplementarna, ale też nie ma tutaj schyłkowych branż wymagających kosztownej restrukturyzacji. Koszty administracji są niskie, decyzje podejmowane szybko, kraj nie prowadzi własnej polityki walutowej, nie ma wydatków na obronę.

Przedstawione poniżej podstawowe dane liczbowe o księstwie Liechtenstein świadczą o jego niedużym potencjale i znaczeniu dla międzynarodowej gospodarki i handlu. Biorąc jednak pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię należałoby z respektem spojrzeć na dokonania tego niewielkiego księstwa.

Główne wskaźniki makroekonomiczne w latach 2007- 2008 (w %, euro i CHF)

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004 r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o rozszerzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Gospodarka Liechtensteinu jest w pełni zintegrowana ze szwajcarskim systemem ekonomicznym, prawnym i monetarnym. W odróżnieniu od Szwajcarii Liechtenstein nie ma dwustronnych porozumień gospodarczych z UE. Po wejściu Polski do EOG skutkuje klauzula wzajemności w traktowaniu podmiotów gospodarczych. Oznacza to możliwość zakładania oddziałów  polskich spółek w Liechtensteinie bez odrębnej zgody administracji oraz automatyczne wpisywanie ich do rejestru przedsiębiorstw.

3. Obroty towarowe Polska - Lichtenstein (w mln USD)

(2005-2008 – dane Dep. Analiz i Prognoz MG)

W 2008 r. obroty towarowe między Polską a Liechtensteinem wyniosły 45,3 mln USD., przy czym polski eksport wyniósł 17,7 mln USD, a import 27,6 mln USD. Obserwujemy wysoką dynamikę eksportu (114%), szczególnie wyraźną w eksporcie wyrobów przemysłu chemicznego i artykułów rolno-spożywczych.

Największą pozycję w naszym imporcie z Liechtensteinu zajmują wyroby przemysłu elektromaszynowego. W tej grupie zaś ponad 75% stanowią maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i części do nich. W polskim eksporcie do Liechtensteinu dominują wyroby przemysłu elektromaszynowego (maszyny, urządzenia mechaniczne i części stanowią ponad 90% tej pozycji).

Wstępne dane statystyczne za 2009 r. pokazują wyhamowanie dynamiki wzrostu, zarówno po stronie eksportu jak i importu. Łącznie obroty w 2009r. spadły o 24% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego i wyniosły 35 mln USD, przy czym eksport wyniósł 16,6 mln USD (spadek o 6% w porównaniu z analogicznym okresem 2008 r., a import 18,4 mln USD (spadek o 36% w porównaniu z analogicznym okresem 2008 r.).

Jeśli chodzi o strukturę towarową wymiany handlowej Polski z Liechtensteinem - największą pozycję w naszym imporcie z Liechtensteinu zajmują wyroby przemysłu elektromaszynowego. W tej grupie ponad 75% stanowią maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i części do nich. W polskim eksporcie do Liechtensteinu dominują wyroby przemysłu elektromaszynowego (maszyny, urządzenia mechaniczne i części do nich stanowią ponad 90% tej pozycji).

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Liechtenstein zajmuje 34 miejsce jako inwestor zagraniczny w Polsce. Skumulowane inwestycje wynoszą 16,9 mln USD, dalsze 34 mln USD to inwestycje zadeklarowane, głównie w branży materiałów budowlanych, dystrybucji towarów, przemyśle spożywczym i tekstylnym. Największym inwestorem jest koncern Hilti AG dysponujący w Polsce 46 oddziałami handlowymi(dystrybucja zamocowań budowlanych i narzędzi), następnie IMS Bendern (Zakłady Meblarskie w Bydgoszczy), Inter Paper Holding  (Intercell w Ostrołęce) i Terravita (słodycze, czekolada).

Najwięksi inwestorzy z Liechtensteinu w Polsce to:
Adrenatio - wyroby plastyczne
Europar - Ven Company Establishment - art. żywnościowe
GUALFIN - wyroby tekstylne
Industry Service Marketing Corp. (ISM) - art. ceramiczne
Lima Industrie Anstalt - wyroby tekstylne
Terravita Holding Establishment - art. żywnościowe.

Obywatele polscy zainwestowali w Liechtensteinie w 2008 r. 15,7 mln euro.

5. Dostęp do rynku

Niskie podatki, stabilizacja prawna i polityczna, zrównoważone finanse, swoboda dostępu do rynku UE, przekształciły księstwo w swojego rodzaju specjalną strefę ekonomiczną. Codziennie przybywa z Austrii i Szwajcarii ponad 13.000 osób, co stanowi 46% ogółu zatrudnionych. Elementy rzutujące negatywnie na rozwój gospodarczy to niewielkie zasoby pracy, wysokie ceny nieruchomości, wysokie uzależnienie od popytu zagranicznego. Obserwuje się rosnące zainteresowanie rynkiem finansowym Księstwa i wykorzystaniem jego liberalnych przepisów przez podmioty polskie. Opodatkowanie holdingów mających tutaj tylko siedzibę jest atrakcyjne, a dochody od kapitału są nie opodatkowane.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Bernie
P.O Box 198 Elfenstrasse 9
CH-300 Bern 16, Schweiz
tel.: (0-04131) 350 82 82
faks: (0-04131) 351 34 57
e-mail: postmaster@weh-pl-bern.ch
strona internetowa http://www.berno.trade.gov.pl/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Bernie
Elfenstrasse 20a
CH-3000 Bern 15
tel.: +41 (31) 358 0204
faks: +41 (31) 358 02 16
e-mail: we@greenmail.ch

luty 2010 r.
Departament Spraw Europejskich