Ministerstwo Gospodarki > Współpraca z zagranicą > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Republika Islandii jest krajem demokratycznym o parlamentarno-gabinetowym systemie rządów.
Powierzchnia – 103 125 km².
Liczba ludności – 300 tys.

Gospodarka Islandii jest wydajna i elastyczna, a jej silnymi punktami są stabilne instytucje polityczne, bardzo wysoki dochód per capita (ok. 40 000 USD w 2007r.) oraz długoterminowa perspektywa wzrostu. Do słabych punktów należy zaliczyć przede wszystkim nieadekwatną politykę fiskalną i monetarną oraz narastający brak równowagi makroekonomicznej. Wzrost gospodarczy w 2007r. pozostał dość wysoki, co jest wynikiem znacznych inwestycji, działalności kredytowej i boomu na rynku nieruchomości. Z danych Islandzkiego Biura Statystycznego (Statistics Iceland) wynika, że poziom wzrostu PKB wyniósł 4,3%. Prawdopodobnie od 2008r. gospodarka Islandii wejdzie w fazę spowolnienia cyklu gospodarczego. Obniżają się perspektywy rozwoju gospodarczego, przewidywane jest zakończenie boomu w sektorze nieruchomości. Prognozowany poziom wzrostu PKB na lata 2008-2009 wynosi 1%. 

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki w latach 2005-2007 (zmiana procentowa w stosunku do roku poprzedniego, jeżeli nie zaznaczono inaczej)

Wyszczególnienie	2005	2006	2007
Produkt Krajowy Brutto	7,5	4,2	4,3
Eksport, fob (mld ISK)	200,8	213,0	269,3
Import, fob (mld ISK))	288,8	335,6	353,4
Deficyt obrotów handlowych (mld ISK)	-94,5	-122,6	-84,1
Deficyt na rachunku bieżącym (mld ISK)	-103,1	-207,2	-110,5
Stopa bezrobocia (% LFS)	2,6	1,5	2,1
Średnia płaca (wzrost w %)	8,1	11,0	8,3
Konsumpcja prywatna	11,9	12,6	3,4
Konsumpcja publiczna	3,2	3,8	2,9
Inflacja (CPI)	4,4	7,6	5,9

Źródło: Central Bank of Iceland, Statistics Iceland, Kaupthing Bank, Glitnir Research, Standard and Poors, OECD, IV kwartał 2007r.

2. Ramy prawno – traktatowe

Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004 r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005r.). Z dniem 1 maja 2006 r. Islandia zniosła wszelkie ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla obywateli nowych państw członkowskich UE, w tym Polski.

Nie straciły ważności bilateralne umowy  między Polską a Islandią, których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym: Umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 19.06.1998 r. (Dz.U. 1999 r. nr 79, poz. 890).

3. Wymiana handlowa z Polską

	2005	2006	Dynamika 2005=100	2007	Dynamika 2006=100	2008 (6 miesięcy)
Obroty	161,3	179,1	111,0	180,0	100,5	117,9
Eksport	118,3	98,4	83,1	125,2	127,2	84,3
Import	43,0	80,7	189,8	54,8	67,9	33,6
Saldo	+75,3	+17,6	*	70,3	*	50,7

(2004 – GUS, 2005-2008 – dane Dep. Analiz i Prognoz MG)
         
Według danych za 2005r. polsko-islandzkie obroty handlowe osiągnęły wartość 161,3 mln USD (prawie 100% wzrost w porównaniu z 2004r.), w tym polski eksport – 118,3 mln USD (wzrost o 205,7%), a islandzki eksport do Polski – 43 mln USD (wzrost o ok. 2%). Tak dobry wynik polskiego eksportu wypracowały przedsiębiorstwa działające w sektorze gospodarki morskiej.

Dane statystyczne za 2006r. wskazują wzrost obrotów handlowych w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. Spadek wielkości polskiego eksportu spowodowany jest zmniejszeniem realizacji islandzkich zleceń remontowych przez polskie stoczni, w których remontowane są m.in. islandzkie statki rybackie (remontowane islandzkie statki odstawiane są po remoncie islandzkim właścicielom i traktowane jako polski eksport). Zwraca uwagę silny wzrost eksportu koksu i drutów izolowanych.
Polski import z Islandii wykazał ok. 90% wzrost. Poza tradycyjnie importowanymi jednostkami pływającymi (dane wskazują na spadek zleceń remontowych w polskich stoczniach) na polski import składają się przede wszystkim filety rybne wraz z pozostałymi produktami morza.
W porównaniu z 2005 r. Polska zakupiła znacznie większe ilości aluminium i leków.

Rok 2007 dla wymiany handlowej między Polską i Islandią był rokiem silnego wzrostu polskiego eksportu. Dynamika wzrostu eksportu wyniosła 127,2%. Polski import w tym czasie zmniejszył się wyraźnie i stanowił 67,9% importu za ten sam okres w roku 2006. Znacznej zmianie uległa też struktura polskiego eksportu. Cały wzrost polskiego eksportu w 2007r. uzyskany został dzięki eksportowi olejów ropy naftowej. Ważną zmianą do zaobserwowania jest spadek wartości polskiego eksportu statków rybackich i statków-przetwórni. Polski import z Islandii obejmuje głównie ryby i surowiec rybny.

W polskim eksporcie do Islandii dominują:

• produkty mineralne
• wyroby przemysłu elektromaszynowego
• wyroby metalurgiczne
• artykuły rolno-spożywcze
• wyroby przemysłu chemicznego

W polskim imporcie z Islandii dominują:

• artykuły rolno-spożywcze
• wyroby metalurgiczne
• wyroby przemysłu chemicznego
• leki

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Inwestycje islandzkie w Polsce praktycznie nie istnieją, jeśli nie liczyć inwestora firmy Bakkavor, która uruchomiła w Polsce własny zakład przetwórstwa ryb i firmy Lysi, która ma swoje przedstawicielstwo w Polsce sprzedające tran leczniczy. Wartość skumulowana kapitału islandzkiego w Polsce w roku 2006r. wynosiła 4 mln EUR.

5. Dostęp do rynku

Wzajemny handel pomiędzy Polską a Islandią po naszej akcesji do UE opiera się na Umowie o Europejskim Obszarze Gospodarczym wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących. Umowa wraz z poprawkami jest stosowana prowizorycznie od 1 maja 2004r. (weszła w życie 6 grudnia 2005r.).

W związku ze zmianą reżimu handlowego w handlu z Islandią, wynikającą z akcesji Polski do UE:

• w odniesieniu do handlu artykułami przemysłowymi z Islandią, to jego zasady zostały w ramach Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA wynegocjowane na wzór umów o wolnym handlu jakie Unia Europejska zawarła z państwami EFTA (w przypadku Islandii na wzór Umowy o EOG), tzn. bezcłowy dostęp do wzajemnych rynków. Dzięki temu Polska stając się członkiem Unii Europejskiej zachowała taki sam reżim handlowy z Islandią, jaki obowiązywał przed akcesją, czyli pełną liberalizację wzajemnego handlu artykułami przemysłowymi. W tym zakresie nie wystąpił problem przenoszenia koncesji.
  
• w odniesieniu do handlu artykułami rolnymi strona polska w ramach negocjacji w sprawie rozszerzenia Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła warunki handlu artykułami rolnymi przetworzonymi określone w Protokole 2 i Protokole 3 Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Są one zbliżone do warunków określonych Protokołem A do Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA.
  
• w odniesieniu do handlu artykułami rybnymi wzajemny handel UE - Islandia został rozszerzony o kontyngent wynegocjowany w ramach rozszerzenia EOG. Dodatkowy kontyngent przyznany jest jednak wszystkim członkom UE.

Z dniem 1 maja 2006 r. Islandia zniosła wszelkie ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla obywateli nowych państw członkowskich UE, w tym Polski.

Jednym z elementów Układu o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest przyznanie Polsce, podobnie jak i innym nowym krajom UE, środków finansowych w ramach tzw. Mechanizmu Finansowego EOG. Środki przyznane Polsce w latach 2004–2009 w ramach Finansowego Mechanizmu EOG wynoszą 280,8 mln euro.

Bardzo dobra atmosfera polityczna i doskonała dotąd współpraca gospodarcza stanowią dobrą podstawę do dalszego wzrostu wzajemnej wymiany handlowej, aczkolwiek po stronie islandzkiej występują naturalne bariery ograniczające w postaci niewielkiego z natury popytu wewnętrznego i mało zróżnicowanej podaży na eksport oraz relatywnie dużych kosztów transportu.
Ograniczony zakres  asortymentowy produkcji islandzkiego przemysłu powoduje, że znaczna część małych ilościowo potrzeb konsumpcyjnych i inwestycyjnych społeczeństwa zaspokajane jest w drodze importu. Jest to szeroka asortymentowo gama produktów, ale o ograniczonej liczbą ludności wielkości popytu . Stwarza to konieczność organizacji łączonych dostaw szeregu artykułów konsumpcyjnych (codziennego  i trwałego użytku)  w ramach jednej wysyłki. Realna jest partycypacja polskich firm, jako podwykonawców w finalizowanym projekcie budowy w Islandii nowej dużej huty aluminium oraz elektrowni wodnej, wraz z niezbędną infrastrukturą.

6. Polskie placówki  ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Oslo
Uranienborg Terrasse 11
0351 Oslo 3 Norway
Tel.: (00 472-2) 60 24 48, 60 24 49
Faks: (00 472-2) 56 53 81
E-mail: tradepol@broadpark.no
Strona internetowa: http://www.oslo.trade.gov.pl/

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Oslo

OLAV KYRRES PLASS 1
0244 Oslo Norway
Tel.: (0047) 24 110 850/851/852/870
Faks: (0047) 22 444 839
E-mail: economic@oslo.polemb.net