Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Sytuacja gospodarcza

Irlandia jest republiką. Powierzchnia wynosi: 70,2 tys. km2. Ludność: 3.9 mln mieszkańców. Struktura wytwarzania PKB w Irlandii przedstawia się następująco: rolnictwo - 4%, przemysł - 36%, transport i komunikacja - 16,6% , usługi - 43,4%.
Wg danych irlandzkiego Ministerstwa Finansów wzrost Produktu Krajowego Brutto (PKB) wyniósł w 2007 roku 4,75%, a Produktu Narodowego Brutto (PNB) 4,25 %. Głównymi motorami wzrostu były konsumpcja prywatna oraz przemysł budowlany i rynek nieruchomości. W drugiej połowie roku amerykański „kryzys na rynku kredytów hipotecznych” odbił się niekorzystnie na gospodarce. Ceny nieruchomości – szczególnie na rynku wtórnym – straciły co najmniej 7% na wartości, a w niektórych, mniej atrakcyjnych rejonach kraju, nawet ponad 20%. Znacznie zmalała ilość budowanych nowych mieszkań. Ze statystyk CSO (Główny Urząd Statystyczny Irlandii) wynika, że do końca roku 2007 zakończono budowę 85 tysięcy domów i mieszkań, co stanowi spadek o ponad 16% w stosunku do roku 2006. Nie jest wykluczone, że ilość pozwoleń na budowę może w połowie roku 2008 minimalnie wzrosnąć ze względu na reformę w opłatach skarbowych przy kupnie i sprzedaży nieruchomości, a także ze względu na, podniesioną w budżecie 2008, ulgę podatkową przy kredycie hipotecznym.
Wg szacunku irlandzkiego Ministerstwa Finansόw w całym roku 2008 gospodarka irlandzka odnotowała ujemne tempo wzrostu w wysokości -1,6 % PKB, a wg ESRI (Economic and Social Research Institute) nawet -2,6%.
Sytuacja na rynku nieruchomości i ogόlna recesja powodują ogromne napięcia na rynku pracy. Jak wynika z danych Centralnego Biura Statystycznego (CSO) do końca grudnia 2008 r. zarejestrowało się o 121 tys. więcej osób bezrobotnych  niż w roku poprzednim, co stanowi wzrost o ponad 70% w ciągu jednego roku. Na koniec roku 2008  bez pracy pozostawało w Irlandii około 200 tys. osób, co stanowi 6,7% siły roboczej. Przewiduje się, że jeszcze w pierwszej połowie roku 2009 stopa bezrobocia może przekroczyć 10%. Najwięcej bezrobotnych pochodzi z sektora budownictwa i usług, w tym finansowych. Na sytuację na irlandzkim rynku pracy negatywnie wpływa też nasilające się zjawisko przenoszenia produkcji do innych krajόw UE/Europy czy Azji. Dotyczy nie tylko wielkich międzynarodowych korporacji (jak Dell, który zamknął fabrykę w Limerick i przeniósł produkcję do Łodzi), ale także mniejszych, lokalnych producentόw. Atrakcyjność podatku korporacyjnego (12,5%) przestaje być kluczowa przy jednych z najwyższych kosztach pracy na świecie i innych wysokich kosztach stałych występujących w Irlandii. Według szacunków Ministerstwa Finansów inflacja w Irlandii w roku 2008 (podobnie jak i w 2007 r.) kształtowała się na poziomie około 4,2 % (CPI). W 2008 roku koszty życia w Irlandii nadal należały do najwyższych w Europie. Ale coraz mniejsze potrzeby konsumpcyjne, znaczące obniżki bankowych stóp procentowych, obniżki cen żywności i ropy będą miały pozytywny wpływ na obniżenie inflacji nawet do poziomu 1,6% w roku 2009. Prognozy ministerstwa finansów potwierdza w swoich analizach również Bank Irlandii oraz ESRI. Tak jak się spodziewano, budżet Irlandii na rok 2009 jest najbardziej restrykcyjny od prawie 25 lat. Wprowadzony został podatek (1%) dla najmniej zarabiających – dotknie to około 36 tys. pracowników. Podniesiono o 1% podatek dla osób zarabiających do 100 tys. EUR i o 2% dla zarabiających powyżej 100 tys. EUR. O 0,5% do 21,5%. zostało podniesiony VAT.  Wzrósł podatek na paliwa, zdrożały papierosy i wino. Wiek 70 lat przestał być granicą do automatycznego otrzymania bezpłatnej karty uprawniającej do opieki zdrowotnej. Nie został zmieniony podatek korporacyjny i pozostaje na poziomie 12.5%. Jak zapowiedział B. Lenihan podatek ten, jest „integralną częścią” polityki gospodarczej i zagranicznej Irlandii i rząd nie bierze nawet pod uwagę, aby był on zmieniony w przewidywalnej przyszłości. Mimo swej restrykcyjności budżet przewiduje też wiele ulg dla nowych biznesów – jak trzy letnie wakacje podatkowe, a także zwiększenie odpisów podatkowych z 20% na 25% dla funduszy przeznaczonych na badania i rozwój (R&D).
Gospodarki większości partnerów handlowych Irlandii też są w recesji, która z pewnością wykroczy poza rok 2010. Z tego powodu warunki wymiany handlowej stają się coraz trudniejsze.
W latach poprzednich handel zagraniczny był jedną z podstaw irlandzkiego cudu gospodarczego.
Jak wynika z raportu Irlandzkiego Stowarzyszenia Eksporterów (The Irish Exporters Association-IEA) całkowita wartość eksportu w roku 2008 zmniejszyła się o 6 mld EUR (4%) w stosunku do roku 2007. Eksport towarów zanotował spadek o 5%, a usług o 3%. Jest to pierwszy taki wynik od ponad dwóch dekad. W roku 2009 przewiduje się dalszy spadek eksportu o co najmniej 7,5 mld EUR (5%). 
 

Podstawowe wskaźniki gospodarki Irlandii w latach 2005-2009

Wskaźniki	2005	2006	2007 szacunek	2008 szacunek	2009 prognoza
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	32,3	33,7	35,5	b.d.
PKB (w mld €)	161,2	164,1	173,0	b.d.
PKB (dynamika w %)	5,5	5,4	4,75	-1,6	-4,0
Nadwyżka (+)/deficyt budżetowy (-) (% PKB)	+0,3	+2,3	-1,01	-6,3	-10,2
Dług publiczny (% PKB)	27,6	25,1	23,8	41,0	52,7
Inflacja (w %)	2,2	2,7.	2,8 (HICP) 4,9 (CPI)	4,2 (CPI)	1,6
Bezrobocie (w %)	4,3	4,4	4,6	6,7	9,3
Eksport (w mld €)	89,0	93,2	97,8	0,9%	-0,5
Import (w mld €)	57,5	59,0	62,6	-2,9%	-4,5
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld €)	150,0	b.d.	b.d.	b.d.
Inwestycje bezpośrednie Irlandii za granicą (mld €)	80,0	b.d.	b.d.	b.d.

Źródło: Eurostat, Central Statistics Office, Ministerstwo Finansów Irlandii

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej.

Stosunki gospodarcze między Polską a Irlandią regulowane są m.in. przez:

• Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r,
•  Umowa o Rozwoju Współpracy Gospodarczej, Przemysłowej i Naukowo-Technicznej z 13 czerwca 1977 r. (niepublikowana),
   (pobierz plik pdf)
• Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Madrycie dnia 13 listopada 1995 r. (Dz.U. 1996 r. nr 29, poz. 129).

3. Wymiana handlowa z Polską

Irlandia jest 20 partnerem handlowym Polski w UE i mieści się w pierwszej trzydziestce partnerów Polski w ogóle. Udział w obrotach z krajami UE wynosi - 0,58%, w eksporcie - 0,46% i imporcie - 0,67%.
 

mln EUR

	2006	Dynamika 2005=100	2007	Dynamika 2006=100	2008	Dynamika 2007=100	2009 6 m-cy	Dynamika 2008=100
Obroty	858,6	125,6	1042,6	121,4	1487,71	142,7	511,39	72,43
Eksport	289,0	124,0	378,7	131,0	531,55	140,4	192,20	71,36
Import	569,6	126,5	663,9	116,6	956,16	144,0	319,18	73,08
Saldo	-280,6	*	-285,2	*	-424,61	*	-126,98

Dane: GUS, Insigos

Wg danych za 2007r. wzajemne obroty osiągnęły wartość 1 042,6 mln EUR, w tym polski eksport wyniósł 378,7 mln EUR a import z Irlandii 663,9 mln EUR. Saldo ujemne dla Polski wyniosło 285,2 mln EUR.

Główne pozycje towarowe w eksporcie do Irlandii w 2007 r.  stanowiły:

• maszyny i urządzenia mechaniczne (wartośc 60,4 mln euro, udział 15,95%)
• gotowe artykuły spożywcze    (wartość 47,2 mln euro, udział 12,46%)
• produkty mineralne (wartość 45,8 mln euro, udział 12,09%)
• pojazdy mechaniczne (wartość 41,7 mln euro, udział 11,07%)
• wyroby z metali nieszlachetnych (wartość 33,5 mln euro, udział 8,85%)
• wyroby różne (zabawki, meble)    (wartość 27,0 mln euro, udział 7,14%)

Głównymi pozycjami w imporcie polskim z Irlandii w 2007 r. były:

• maszyny i urządzenia     (wartość 314,4 mln euro, udział 47,35%)
• produkty przemysłu chemicznego    (wartość 209,3 mln euro, udział 31,53%)

W 2008 r. wzajemne obroty wyniosły 1487,70 mln EUR, w tym polski eksport osiągnął wartość 531,55 mln EUR, a import wartość 956,16 mln EUR. Saldo ujemne dla Polski wyniosło 424,61 mln EUR.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP wartość zobowiązań z tytułu inwestycji firm irlandzkich na koniec 2007 r. wyniosła 2.208,9 mln EUR (14 miejsce). Szacuje się że łączna ilość irlandzkich inwestorów w Polsce to ponad 40 firm.

Do największych inwestorów irlandzkich w Polsce należą: Allied Irish Bank (AIB) - z większościowym udziałem w Banku Zachodnim WBK, B. International – producent urządzeń maszynowych (firma Oasis East – Gliwice), Cement Roadstone Holding (CRH) - udziały w cementowni Ożarów, Olsztyńskich Kopalniach Surowców Mineralnych, Zakładach Przemysłu Wapienniczego Trzuskawica i inne. Herisson Ltd. – produkcja artykułów spożywczych (Zakłady w Kobyłce). JFC Manufacturing Ltd - producent wyrobów z plastiku (Radzymin). Kingspan Holding Netherlands BV – produkcja wyrobów plastikowych (Zakłady w Lipsku).
W 2006 r. dużym sukcesem było pozyskanie inwestycji amerykańskiej firmy DELL dot. budowy fabryki komputerów w Łodzi, która realizowana jest przez europejski oddział tej firmy w Irlandii, w oparciu o technologię i kadrę zarządzają zakładów Della w Limerick. Oznacza to bezpośrednie inwestycje w wysokości ok. 200 mln euro i ponad 50 mln euro w inwestycjach towarzyszących. Fabryka Della ma zostać otwarta na jesieni 2007r., a bezpośrednio w zakładzie w Łodzi zatrudnienie znajdzie 1000 osόb. Dalsze zatrudnienie w firmach obsługujących i wspόłpracujących z fabryką Della w Łodzi ocenia się na 5–7 tysięcy osόb.

W Irlandii pojawia się coraz więcej firm utworzonych przez polskie podmioty gospodarcze. Skala kapitałowego zaangażowania jest tutaj jeszcze bardzo niewielka i wartość polskich inwestycji w Irlandii na koniec 2007 r. (wg danych NBP) wyniosła 33,7 mln EUR.

5. Dostęp do rynku

Irlandia z dniem 1 maja 2004r. otworzyła swój rynek pracy, co ułatwiło podejmowanie przez polskie podmioty oraz obywateli działalności gospodarczej na rynku irlandzkim, jak również wykonywanie kontraktów usługowych. Nie istnieją żadne trudności ani bariery we współpracy gospodarczej.

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Tel: (00353 1) 2691370
Faks: (00353 1) 2697662
4 The Vicarage, St John's Road, Dublin 4, Ireland
E-mail: dublin@trade.gov.pl  
http://dublin.trade.gov.pl/

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
5, Ailesbury Road, Ballsbridge, Dublin 4, Ireland
Tel. (003531) 2830-855;
Faks: (003531) 2698-309
E-mail: economic@dublin.polemb.net; info@dublin.polemb.net
http://www.dublin.polemb.net/

październik 2009 r.
Departament Spraw Europejskich