Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

I. Informacje ogólne

powierzchnia:	504 782 km2
liczba regionów	17 i 2 miasta autonomiczne
ludność:	44,1 milionów
głowa państwa:	Król JUAN CARLOS I od 1975 roku
premier	José L. Rodríguez ZAPATERO od 14.04.2008
minister gospodarki i finansów	Pedro SOLBES MIRA	od 14.04.2008
minister przemysłu i handlu	Miguel Sebastian GASCON	od 14.04.2008
najbliższe wybory parlamentarne	marzec 2012
przynależność do Unii Europejskiej	od 1986 roku
ambasador RP w Madrycie: Ryszard Schnepf od 2.12.2008 r.
ambasador Hiszpanii w Warszawie: Francisco Fernandez Fabregas od 28.10.2008 r.

Królestwo Hiszpanii jest monarchią konstytucyjną. Głową państwa jest król Juan Carlos I, który wstąpił na tron w roku 1975, po śmierci generała F. Franco. Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament (Kortezy), złożony z izby poselskiej (Kongres) i Senatu. W ostatnich dziesięcioleciach ukształtował się w Hiszpanii system wielopartyjny, zdominowany przez dwa duże ugrupowania (socjaldemokraci, centroprawica), których przewaga nad pozostałymi jest znaczna. Państwo ma charakter federalny. Mieszkańcy niektórych regionów używają języków innych niż hiszpański, posiadają rozbudowane poczucie własnej tożsamości,  z czym wiążą się silne tendencje  seperatystyczne  w Kraju Basków i Katalonii.

II. Gospodarka - integracja europejska

1. Wzrost gospodarczy

Po 15 latach koniunktury gospodarka hiszpańska weszła w II półroczu 2008 roku w fazę recesji, pogłębiającej się w ciągu pierwszych miesięcy 2009r.  Do najbardziej negatywnych zjawisk należy gwałtowny wzrost bezrobocia jako rezultat spadku popytu wewnętrznego, zapaści w sektorze budownictwa oraz na rynku nieruchomości. Liczba bezrobotnych przekroczyła w maju br. poziom 4 mln osób, a wskaźnik bezrobocia jest najwyższy w UE. Recesji towarzyszy silny spadek inwestycji (-20%), importu (-14,6%) i konsumpcji prywatnej (-3,1%). W rezultacie spadającego zapotrzebowania na mieszkania i załamania się rynku hipotecznego, ceny domów spadły o 30%, szereg firm budowlanych zbankrutowało. Wysokie ujemne saldo bilansu handlowego, jakkolwiek amortyzowane dochodami z turystyki i importem kapitału, stało się strukturalnym obciążeniem gospodarki Hiszpanii. Pogorszył się stan finansów kraju, nadwyżka budżetowa występująca jeszcze w 2007r., zamieniła się na deficyt przekraczający kryteria unii monetarnej. Szacuje się, że tegoroczne zadłużenie publiczne, także w wyniku kosztownego programu antykryzysowego, przekroczy 60%. Z drugiej strony ostatnie lata przyniosły widoczny awans Hiszpanii jako ośrodka ponadregionalnych usług finansowych, a banki hiszpańskie weszły do czołówki europejskiej. Punkt ciężkości międzynarodowej konkurencyjności gospodarki hiszpańskiej przesuwa się ze sfery wytwórczości na sferę usług.

 2. Polityka gospodarcza

Głównym celem rządu hiszpańskiego jest minimalizowanie efektów kryzysu gospodarczego i stworzenie warunków do powrotu na ścieżkę wzrostu w latach 2010-2011. Kluczowe znaczenie ma  recesyjna sytuacja w budownictwie, którego udział w tworzeniu PKB wynosi ponad 15%. Spadek popytu dotkliwie odczuwają producenci materiałów budowlanych, wyposażenia, sprzętu AGD, mebli i firmy transportowe. Rząd podjął kosztowny program antykryzysowy, kwotą 25 miliardów Euro będzie zasilony fundusz Finansowania Zrównoważonej Gospodarki, przeznaczony na inwestycje w infrastrukturze, ochronie środowiska i technologii. Receptą na poprawę koniunktury w budownictwie ma być powszechna ulga podatkowa w wysokości 400 Euro dla osób fizycznych, zmniejszenie obciążeń podatkowych dla remontujących mieszkania, wydłużenie spłaty kredytów hipotecznych i przyśpieszenie procedur przetargowych, zniesienie podatku majatkowego. Rząd premiera Zapatero wprowadził obniżki podatkowe zarówno dla przedsiębiorstw jak i osób fizycznych, wspieranie zakupu nowych samochodów oraz kosztów edukacji. Jak  na razie nie przynoszą one pozytywnych efektów. Aktualnie przygotowywany jest plan o „zrównoważonej gospodarce”, którego celem jest zmniejszenie zależności kraju od sektora budowlanego i samochodowego i uodpornienie go na zmiany koniunktury na świecie. Opozycja obawia się, że masowe powiększanie wydatków państwa może zakończyć się nawet 10% deficytem budżetu państwa.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Wyszczególnienie	2006	2007	2008	2009 prognoza Komisji Europejskiej
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	20,8	21,6	21,7	*
PKB (w mld €)	972,9	1010,0	1022,0	*
PKB (dynamika w %)	3,9	3,7	1,2	-3,2
Deficyt budżetowy (% PKB)	1,8	1,8	-3,8	-4,6
Dług publiczny (% PKB)	39,7	36,6	39,4	46,9
Inflacja (w %)	3,5	2,5	4,1	0,6
Bezrobocie (w %)	8,5	8,1	11,3	17,3
Eksport (w mld €)	166,0	172,6	178,9	-2,7%
Import (w mld €)	241,0	250,6	252,0	-14,5%

Źródło: WPHI, Banco de Espada; *dane wstępne

3. Sprawy Unii Europejskiej

Hiszpania opowiada się za kontynuacją polityki spójności i realizacją Strategii Lizbońskiej oraz otwierania się na kraje śródziemnomorskie. Popiera działania KE w zakresie redukcji obciążeń konkurencyjnych, lepszych uregulowań prawnych i ostrożnej harmonizacji wybranych aspektów podatkowych. Należy jednak do krajów mających problemy z implementacją prawa w zakresie rynku wewnętrznego.  Jednocześnie prezentuje najwyższy stopień wykorzystania środków z funduszów spójności. Hiszpania poparła unijny pakiet klimatyczno-energetyczny, pułapy redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz wzrostu wskaźnika wykorzystania energii odnawialnej. Chroni swój rynek energetyczny przed penetracją kapitału zagranicznego, co prowadzi do konfliktów z instytucjami wspólnotowymi. Jest  przeciwna zmianom w obecnym modelu wspólnej polityki rolnej, w tym ograniczania budżetu, liberalizacji rynku rolnego i wprowadzeniu jednolitej płatności obszarowej.

III. Współpraca dwustronna

1. Ramy prawno traktatowe.
Centralne znaczenie mają zapisy Traktatu Akcesyjnego z 2004 roku i regulacje unijne w zakresie funkcjonowania jednolitego rynku europejskiego. Część spraw związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy uzupełniające postanowienia Traktatu:

• Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z 30.07.1992 r.
• Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z 15.12.1979 r
• Traktat o Przyjaźni i Współpracy między Polską a Królestwem Hiszpanii z 1994 r. zawierający część gospodarczą odnoszącą się do współpracy w zakresie dwustronnym.
  

2. Handel i inwestycje

Obroty handlowe Polska - Hiszpania

mln Euro	2006	2007	2008 dane wstępne	Dynamika 2008	I – VII 2009	I – VII 2009 I –VII 2008
Obroty	4176,0	5.437,3	5.896,7	108,4	2.657,4	71,2
Eksport	2187,9	2.943,3	2.907,1	98,8	1.354,5	72,7
Import	1988,1	2.568,6	2.989,6	116,4	1.302,9	69,8
Saldo	199,8	374,7	-82,5	x	51,6	x

Hiszpania zajmuje 12  miejsce jako partner handlowy Polski. Od wstąpienia Polski do UE obroty wzrosły o ponad 60% i  zbliżyły się do granicy 6 miliardów Euro. Hiszpania była w 2008 roku jedynym krajem UE, z którym Polska zanotowała spadek eksportu, przy nadal silnie rosnącym imporcie z tego kraju. W rezultacie obroty handlowe zamknęły się ujemnym dla Polski saldem, głownie z uwagi na silne ograniczenie popytu konsumpcyjnego w Hiszpanii i spadek dostaw dla przeżywającego problemy przemysłu samochodowego i metalowego. W okresie I-VII 2009r. obroty nadal spadały i były niższe o blisko 30%.

Dominującymi towarami w polskim eksporcie do Hiszpanii pozostają nadal  wyroby przemysłu samochodowego, komponenty, silniki samochodowe, elektronika oraz produkty pochodzenia zwierzęcego. Wyroby wysoko przetworzone stanowią ponad 80% polskiego eksportu. Głównymi  towarami w polskim imporcie są pojazdy, samoloty, części i komponenty, maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, produkty pochodzenia roślinnego, metale nieszlachetne i produkty przemysłu chemicznego.

Wartość inwestycji hiszpańskich na koniec 2007 r. wg danych NBP wyniosła 3,5 miliardów Euro (11 pozycja). Największym zainteresowaniem hiszpańskich inwestorów cieszy się sektor budowlany oraz energetyczny, a także bankowy i spożywczy. Firmy hiszpańskie posiadają znaczny udział na rynku deweloperskim w Polsce, zwłaszcza w Warszawie, uczestniczą w przetargach drogowych, budowie obiektów infrastrukturalnych i związanych z organizacją EURO 2012. Polskie inwestycje kapitałowe w Hiszpanii są niewielkie i wyniosły wg NBP 20 mln Euro na koniec 2007 roku, głównie w dystrybucji i usługach.

3. Dostęp do rynku

Funkcjonowanie obu krajów w ramach jednolitego rynku UE, a także zniesienie z dniem 1 maja 2006 r. ograniczeń w przepływie polskich pracowników do Hiszpanii, sprawia, że nie występują istotne bariery w dostępie do rynku. Główne hamulce w rozwoju polskiego eksportu do Hiszpanii leżą w barierach komunikacyjnych oraz niedostatecznej aktywności promocyjnej polskich przedsiębiorstw i regionów. Mankamentem w nawiązywaniu kontaktów handlowych  jest, zdaniem polskich przedsiębiorców, niewystarczająca znajomość języka angielskiego w małych firmach hiszpańskich.. Wąskim gardłem po stronie polskiej jest z kolei niewystarczająca oferta handlowa kierowana na geograficznie odległy rynek hiszpański i wiążący się z tym niewielki udział w tamtejszych targach i wystawach.

IV. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Avenida del Doctor Arce 25,
28002 Madrid
Tel. +34 915 901 280,
Faks: +32 915 615 108,
E-mail: comercial@polonia.es,
Strona internetowa: http://www.polonia.es/

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
C/Guisando, 23-bis,
28035 Madrid,
Tel.: +34 913 736 605, +34 913 161 365,
Faks: +34 913 736 624,
E-mail: embajada@polonia.es
Strona internetowa:  www.polonia.es

wrzesień 2009 r.
Departament Spraw Europejskich