Współpraca gospodarcza: Francja

FRANCJA
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1. Informacje ogólne

Francja jest republiką parlamentarną, głową państwa jest prezydent sprawujący realną władzę wykonawczą. Francja jest członkiem założycielem Unii Europejskiej, w 1998 r. przystąpiła do Unii Gospodarczej i Walutowej. Składa się z części metropolitalnej leżącej w Europie (22 regiony), o powierzchni 544 tys. km², oraz czterech departamentów zamorskich. Jest największym terytorialnie państwem UE oraz drugim pod względem liczby mieszkańców – 64,3 mln (po RFN – 82,3 mln).

2. Sytuacja gospodarcza

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

* - prognozy, ** - szacunki;

Źródło: Statystyki: Eurostat; Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Zatrudnienia; INSEE (Krajowy Instytut Statystyki i Studiów Ekonomicznych); Generalna Dyrekcja Ceł; Banque de France (Bank Centralny); AFII (Francuska Agencja Inwestycji Międzynarodowych); AFT (Agencja Skarbu Francji); MFW, International Financial Statistics za The Economist Intelligence Unit – Country Report January 2010.

W latach 2004-2009 wzrost gospodarczy Francji należał do najniższych w krajach Unii Europejskiej z uwagi na rozbudowane, kosztowne obciążenia socjalne (krótki czas pracy) przy stosunkowo wysokim bezrobociu w granicach 7-9%, rosnącym zadłużeniu publicznym i wysokim deficycie w handlu zagranicznym. Rząd F. Fillona opracował program zmierzający do nadania większej dynamiki gospodarce oraz odchodzenia od państwa socjalnego. Tymczasem światowy kryzys gospodarczy znacząco pogorszył stan finansów publicznych. W ramach programu antykryzysowego rząd prowadził ekspansywną politykę budżetową i podjął wiele inicjatyw, których kulminacją był ogłoszony w grudniu 2008 r. plan ożywienia gospodarki. Koszty jego wdrażania oszacowano na kwotę 26 mld euro (tj. 1,3% PKB).

W 2009 roku Francja zanotowała wysoki, niemal 8%, deficyt budżetowy, dług publiczny w granicach 77% PKB i ponad 2% spadek PKB. Celem polityki ekonomicznej rządu stał się powrót Francji na trwałą ścieżkę wzrostu gospodarczego oraz zahamowanie rosnącego bezrobocia. W ramach planu ożywienia gospodarki priorytetem stały się inwestycje w sektory najbardziej dotknięte kryzysem (zwłaszcza branża motoryzacyjna), poprawa płynności finansowej przedsiębiorstw, wsparcie dla zatrudnienia oraz gospodarstw o najniższych dochodach. Francja uruchomiła także system instrumentów, które sprzyjają rozwojowi „zielonego” przemysłu. W opinii rządu, notowany we Francji wzrost PKB potwierdza skuteczność strategii związanej z pobudzaniem gospodarki i stanowi pierwszą oznakę wychodzenia z recesji. Uchwalony na 2010 r. budżet ukierunkowany będzie na poprawę sytuacji na rynku pracy i tworzenie nowych miejsc pracy, wsparcie inwestycji przedsiębiorstw i konkurencyjności oraz rozwój ekowydajnej gospodarki.

W połowie grudnia 2009 r. prezydent N. Sarkozy przedstawił priorytety tzw. „wielkiej pożyczki”, w ramach której planuje się przeznaczyć kwotę 35 mld euro na sfinansowanie nowych, długoletnich inwestycji publicznych. Zakłada się przy tym, iż wraz ze wsparciem sektora prywatnego cały program pozwoli na zainwestowanie co najmniej 60 mld euro. W odróżnieniu od planu ożywienia gospodarki stanowiącego odpowiedź na kryzys gospodarczy, program „wielkiej pożyczki” ma zapewnić gospodarce francuskiej trwałą i długookresową przewagę konkurencyjną w stosunku do zagranicznych partnerów. Do głównych obszarów objętych wsparciem finansowym należeć będą: szkolnictwo wyższe i szkolenia zawodowe (11 mld euro), badania naukowe i sektor nauki (8 mld euro), innowacyjne technologie dla przedsiębiorstw oraz wsparcie sektora MŚP (6,5 mld euro), technologie służące zrównoważonemu, proekologicznemu rozwojowi (5 mld euro), infrastruktura teleinformacyjna (4,5 mld euro).

Na forum  unijnym Francja konsekwentnie skupia się na obronie narodowych interesów, zwłaszcza utrzymania dopłat w rolnictwie, przeciwdziałaniu „rabatowi brytyjskiemu” oraz ograniczaniu przepływu funduszy na rozwój regionalny  do nowych członków UE. Ponadto Francja jest sceptyczna wobec dalszego rozszerzania UE. W lutym 2008 r. ratyfikowała Traktat Lizboński. W drugim półroczu 2008 r. Francja sprawowała przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Okres sześciomiesięcznej Prezydencji francuskiej naznaczony był szeregiem kryzysów międzynarodowych (konflikt w Gruzji, kryzys finansowy
i ekonomiczny), podczas których UE, dzięki zaangażowaniu prezydenta N. Sarkozy’ego, potrafiła odegrać rozstrzygającą rolę. Prezydencja utrzymała kierunek wyznaczony przez takie priorytety jak: walka ze zmianami klimatycznymi (przyjęcie pakietu klimatyczno-energetycznego), polityka migracyjna, rozpoczęcie debaty na temat przyszłości WPR, europejska polityka bezpieczeństwa i obrony.

3. Ramy prawno-traktatowe

Polsko-francuskie stosunki gospodarcze regulują postanowienia dorobku prawnego Unii Europejskiej i obowiązującego od 1 maja 2004 roku Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski i 9 innych krajów do Unii. Ponadto obowiązują umowy dwustronne w zakresie nie objętym uregulowaniami UE, wśród których najważniejsze, to:

• Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 14 lutego 1989 r., weszła w życie 10 lutego 1990 r. (Dz.U. z 1990 r. nr 38, poz. 220),
• Umowa w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z 20 czerwca 1975 r. obowiązująca od 24 grudnia 1977 r. (Dz.U. z 1977 r. nr 1, poz. 5).

Francja jest sygnatariuszem Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, z 11 kwietnia 1980 r., do której także przystąpiła Polska (Dz.U. 1997 nr 45, poz. 286).

4. Polsko - francuskie obroty towarowe

W latach bezpośrednio poprzedzających przystąpienie Polski do UE wystąpił znaczący wzrost wymiany handlowej z Francją, przy jednoczesnym pojawieniu się ujemnego dla Polski salda. Akcesja Polski do UE wpłynęła na zwiększenie dynamiki naszego eksportu, co  zaowocowało redukcją deficytu handlowego.

Polsko-francuskie obroty towarowe w latach 2006-2009 (w mln EUR)

* dane wstępne GUS i MG

Silny spadek popytu wewnętrznego we Francji oraz pogarszająca się sytuacja finansowa polskich importerów przy wysokim kursie Euro były przyczyną zmniejszenia dwustronnych obrotów handlowych w 2009 roku. Według wstępnych danych statystycznych GUS i MG, wartość obrotów handlowych Polski z Francją w 2009 r. wyniosła 11 346,8 mln euro. Wartość eksportu do Francji wyniosła 6 536,1 mln euro, natomiast wolumen importu osiągnął wartość 4 810,8 mln euro. Dodatnie saldo wyniosło 1 725,3 mln euro. Porównując wartość wymiany handlowej z Francją w 2008 r., tj. 13,9 mld euro, obroty handlu
z francuskim rynkiem w 2009 r. spadły o około 20%, co wynika z trwającego kryzysu na światowych rynkach finansowych, a przez to znacząco osłabionej kondycji gospodarczej krajów UE.

Jednocześnie spadek importu z Francji był głębszy aniżeli z UE ogółem, a dodatnie saldo obrotów handlowych Francją należy do najwyższych wśród krajów UE. Pod względem wielkości obrotów handlowych Francja jest czwartym partnerem handlowym Polski, natomiast pod względem wielkości eksportu FR plasuje się na trzecim miejscu, po RFN i Włoszech, a piątym po Niemczech, Rosji, Chinach i Włoszech pod względem importu. Udział Francji w polskich obrotach handlowych w 2009 r. wyniósł 5,6% (6,8% eksportu i 4,6% importu). Dla Francji Polska jest 12 partnerem handlowym i największym wśród nowych członków UE.

Podkreślić należy korzystną strukturę polskiego eksportu, w którym dominują towary wysoko przetworzone sektora elektromaszynowego, samochody, komponenty i podzespoły dla przemysłu samochodowego, sprzęt do odbioru, nagrywania i odtwarzania dźwięku i obrazu, sprzęt AGD, maszyny i urządzenia elektryczne. Kolejne miejsca zajmuje metalurgia  (wyroby z miedzi), przemysł chemiczny (opony, wyroby kosmetyczno-perfumeryjne) oraz drzewno-papierniczy (meble). W imporcie z Francji dominują wyroby przemysłu samochodowego, maszyny, leki, urządzenia elektroniczne, samochody ciężarowe oraz art. konsumpcyjne. Znaczący udział w naszych zakupach we Francji mają firmy zagraniczne, głównie z udziałem kapitału francuskiego. Największa nadwyżka handlowa ma miejsce w grupie sprzętu elektrycznego, mebli, metali, a także w zakresie art. rolno-spożywczych. Największy z kolei deficyt odnotowuje się w handlu wyrobami przemysłu chemicznego, głównie lekami.

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Wartość inwestycji francuskich w Polsce skumulowana na koniec 2009 roku szacowana jest na 15 mld euro, przy czym ubiegłoroczny przyrost można ocenić na 0,5 mld euro. Tym samym zaangażowanie kapitałowe spółek francuskich kształtuje się na poziomie 12% wśród inwestorów zagranicznych w Polsce, a Francja utrzymała swoją trzecią pozycję. Francja należy do największych zagranicznych pracodawców w Polsce. Na naszym rynku obecnych jest około 100 znaczących francuskich inwestorów, dzięki którym stworzono około 170 tys. miejsc pracy. Do głównych sektorów aktywności inwestycyjnej francuskich firm należą: telekomunikacja (30%), produkcja przemysłowa (23%), handel/dystrybucja (15%), energetyka (7%), usługi finansowe (6%). Do najważniejszych inwestorów zalicza się: France Télécom, Vivendi Universal, Carrefour, Saint Gobain, Crédit Agricole, Eléctricité de France, Auchan, Canal Plus, Lafarge, Thomson.

Ze względu na brak danych trudno jest określić wielkość polskich inwestycji we Francji (żadna instytucja polska i francuska tego nie rejestruje), a także nie pozwala to na przygotowanie aneksu nr 7. Niemniej można oszacować skumulowaną wartość polskich inwestycji bezpośrednich we Francji na kwotę 0,5 mld euro. Zaangażowanie polskich firm szacuje się na 0,4 mld euro (głównie z sektora budownictwa, produkcji przemysłowej i transportu), inwestycje polsko-zagranicznych banków ocenia się na 0,1 mld euro (Pekao/UniCredit, BCP/Millenium).

 6. Dostęp do rynku

W momencie przystąpienia Polski do UE w maju 2004 r. Francja wprowadziła dwuletni okres przejściowy w zakresie swobodnego przepływu pracowników wobec 8 nowych państw członkowskich UE. Francja zdecydowała się na stopniowe i kontrolowane otwarcie rynku dla obywateli nowych państw członkowskich UE, które trwało do 2008 roku. Od 1 lipca 2007 r. studenci uczący się we Francji oraz absolwenci francuskich uczelni, którzy otrzymali dyplom typu Master II, uzyskali swobodny dostęp do francuskiego rynku pracy bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na pobyt i podjęcie pracy. Zniesienie z dniem 1 lipca 2008 r., tj. w momencie objęcia przez Francję przewodnictwa w Radzie UE, ograniczeń w przepływie polskich pracowników do Francji sprawia, że nie występują istotne bariery w dostępie do rynku.

7. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
86, rue de la Faisanderie, 75116 Paris
tel:. + 331 45 04 10 20
faks: + 331 45 04 63 17
e-mail: info@eco.amb-pologne.fr
strona internetowa: http://paris.trade.gov.pl

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
1, rue de Talleyrand, 75343 Paris Cedex 07
tel.: + 331 43 17 34 05
e-mail: paryz.amb.sekretariat@msz.gov.pl
strona internetowa: http://www.paryz.polemb.net/

maj 2010 r.
Departament Spraw Europejskich