Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Republika Czeska
Typ państwa: republika parlamentarna
Powierzchnia: 78,8 tys. km²
Ludność: 10,3 mln.
Podział administracyjny: 14 krajów samorządowych

1. Informacje ogólne

Republika Czeska jest demokracją parlamentarną. Organem ustawodawczym jest dwuizbowy parlament. Niższa izba parlamentu - Izba Deputowanych (Poslanecká sněmovna) składa się z 200 parlamentarzystów wybieranych na czteroletnią kadencję. W skład izby wyższej - Senatu (Senát) wchodzi 81 senatorów wybieranych na okres 6 lat. Jedna trzecia senatorów jest wybierana co 2 lata.
Na czele państwa stoi prezydent, który jest wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję. Reprezentuje on państwo na arenie międzynarodowej. Prezydent ma prawo powoływać i odwoływać premiera oraz członków rządu, rozwiązać Izbę Deputowanych, powoływać sędziów oraz powoływać członków Czeskiego Banku Narodowego (Česká národní banka).
Organem wykonawczym jest Rząd (Urad Vlády). Nowo powołany rząd musi przedstawić swój program przed Izbą Deputowanych oraz uzyskać wotum zaufania.
Partie polityczne mające reprezentację w parlamencie krajowym i Parlmencie Europejskim: Czeska Partia Socjaldemokratyczna (Česká strana sociálně demokratická, ČSSD), Europejscy Demokraci (Evropští demokraté, ED), Komunistyczna Partia Czech i Moraw (Komunistická strana Čech a Moravy, KSČM), Unia Chrześcijańskich Demokratów - Czechosłowacka Partia Ludowa ( Křesťanska a demokratická unie - Československá Strana Lidová, KDU-ČSL), Obywatelska Partia Demokratyczna (Občanská demokratická strana, ODS), Unia kandydatów niezależnych (Sdružení nezávislých kandidátů, SNK), Uniwa Wolności – Unia Demokratyczna (Unie svobody - Demokratická unie, US-DEU).

2. Sytuacja gospodarcza

W 2008 roku stopa wzrostu PKB utrzymywała się na stosunkowo wysokim poziomie i wyniosła 3,1%. W II półroczu 2008 r. czeska gospodarka zaczęła odczuwać skutki kryzysu gospodarczego na świecie. Powołano Rządową Radę Ekonomiczną (NERV), która opracowała założenia planu antykryzysowego. W lutym 2009 roku rząd zaakceptował ten program. Jego realizacja została podzielona na 3 fazy. Pierwsza faza dot. m.in. działań, mających na celu odzyskanie zaufania do systemu finansowego i obejmowała działania już zrealizowane i stymulujące gospodarkę w okresie od października 2008 r. do stycznia 2009 r.  Koszt realizacji tej fazy jest szacowany na ok. 32,2 mld CZK (0,85% PKB). Drugą fazę stanowią działania na rzecz pobudzenia gospodarki, które rozpoczęły się po 9 lutym br.. Trzecia faza ma na celu znalezienie takich instrumentów zwalczania kryzysu, które ustabilizują oraz uelastycznią czeską gospodarkę. Trzeba podkreślić, że czeski pakiet antykryzysowy nie zawiera propozycji wielomiliardowych „zastrzyków stymulujących w formie pakietów ratunkowych”, podobnie jak w Niemczech, czy USA, lecz Czechy wybrały własną drogę wyjścia z kryzysu. Głównym celem działań rządu RCz w ramach realizacji planu antykryzysowego jest powstrzymanie bezrobocia oraz utrzymanie stabilności finansów publicznych. Koszt realizacji  I i II fazy pakietu wyniesie ok. 74 mld CZK (ok. 2% PKB).
W 2008 roku odnotowano znaczny spadek produkcji przemysłowej. Średnia stopa inflacji w 2008 roku wyniosła 6,3% i była najwyższa w okresie ostatnich 10 lat. Nieznacznie wzrosła stopa bezrobocia do 5,5%. Wyniki handlu zagranicznego, będącego siłą napędową czeskiej gospodarki, uległy pogorszeniu, zaś dodatnie saldo obrotów handlowych odnotowało znaczny spadek.
Głównymi partnerami handlowymi RCz w 2008 roku były: Niemcy – 28,8% ogółu obrotów, Słowacja – 7,4%, Polska – 6,2%, Francja – 4,7%, Chiny- 4,6%, Włochy - 4,6%, Rosja – 4,5%. Największymi odbiorcami czeskich towarów były: Niemcy - 30,9%, Słowacja 9,2%, Polska – 6,5%, Francja – 5,4%, Anglia – 4,8% oraz Austria – 4,8%, zaś import pochodził głównie z: Niemiec – 26,7%, Chin – 8,9%, Rosji – 6,4% oraz Polski – 5,8%, Słowacji – 5,6%, Włoch – 4,5%. Według ostatnich prognoz KE w 2009 roku nastąpi znaczne pogorszenie sytuacji gospodarczej RCz; przewidywana jest recesja na poziomie 2,7%.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

	2005	2006	2007	2008	2009*/
PKB w mln euro	99.992	106.200	128.436	b.d	b.d
PKB (dynamika w %)	6,1	5,9	6,2	3,1	-2,7
PKB na 1 mieszkańca (tys. euro)	9,8	10,4	12,4	b.d	b.d
Deficyt budżetu (w % PKB)	1,9	4,0	3,8	1,2	4,3
Dług publiczny (w % PKB)	23,2	37,4	30,4	31,4	33,7
Inflacja (w %)	1,9	2,5	2,8	6,3	1,1
Stopa bezrobocia (w %)	7,9	7,7	5,2	4,4	6,1
Eksport (w mld euro)	63,0	75,7	82,1	98,8	-11,6%
Import (w mld euro)	61,6	74,1	79,0	96,0	- 10,4%

Źródło: Dane: Czeski Urząd Statystyczny, WE Amb. RP w Pradze; *-progonoza kE

3. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Z dniem akcesji do Unii Europejskiej Polska przyjęła prawodawstwo Wspólnot Europejskich w myśl podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktatu Akcesyjnego. Utrzymano w mocy te polsko-czeskie umowy międzynarodowe, które nie są w kolizji z acquis communautaire, pozostałe zaś zostały wypowiedziane. Nadal obowiązują m.in. Umowa między Rządem RP a Rządem RCz w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku podpisana 24 czerwca 1993 r. w Warszawie (Dz.U. 1994 nr 47 poz. 189) oraz Umowa między Rządem RP a Rządem RCz o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji , podpisana w Pradze 16 lipca 1993 roku (Dz.U. 1994 nr 97 poz. 469 ).

4. Współpraca dwustronna 

Polsko-czeska wymiana handlowa (w mln EUR)

	2004	2005	2006	2007	2008	Dynamika 2007=100	2009 I-VII	Dynamika 2008= 100
Eksport	2.580,9	3.266,3	4.872,7	5.641,9	6.630,66	117,5	3.002,27	77,77
Import	2.582,3	2.903,4	3.517,1	4.165,4	5.073,55	121,8	2.039,03	66,26
Obroty	5.163,2	6.169,8	8.389,8	9.677,3	11.704,21	119,3	5.041,30	72,66
Saldo	-1,4	+362,9	+1.355,6	+1,476,5	1.557,11	*	963,24	*

Źródło: DAP MG

Polska jest trzecim partnerem handlowych RCz. Dwustronna wymiana handlowa rozwija się już od kilku lat w sposób dynamiczny. W 2008 r. obroty handlowe osiągnęły wartość 11,7 mld EUR i wykazują wysokie, dodatnie saldo. Dominujące pozycje w polskim eksporcie do RCz to: metale i wyroby z nich (1/5 całości dostaw), produkty mineralne, maszyny i urządzenia, produkty przemysłu chemicznego oraz tworzywa sztuczne. Coraz większy udział mają produkty spożywcze. W imporcie z Czech dominują: metale i wyroby z nich, maszyny i urządzenia, pojazdy, tworzywa sztuczne i wyroby przemysłu chemicznego. W okresie I- VI  2009 roku nastąpił spadek wolumenu obrotów handlowych o ok. 28% w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego, w tym polskiego eksportu o ok. 22%.

5. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Wg danych Czeskiego Banku Narodowego (CNB) skumulowana wartość polskich inwestycji w Czechach na koniec III kwartału 2008 r. wyniosła ok. 1 mld EUR (w ciągu 3 kwartałów 2008 r. – 20 mln EUR). Najwięcej kapitału inwestycyjnego z Polski napłynęło w 2005 oraz 2007 roku. Na te lata przypadają największe inwestycje polskich przedsiębiorstw tj. zakup koncernu Unipetrol przez PKN Orlen, inwestycje firmy Asseco, która przejęła Czeskie Zakłady Techniki Obliczeniowej „PVT“ oraz zakup przez Dwory Oświęcim 100% udziałów w firmie chemicznej Kauczuk (obecnie Synthos). Pozostałe inwestycje były lokowane  w branżach: motoryzacyjnej (VAB), w handlu detalicznym (salony sprzedaży LPP, Tatuum, CCC, Ryłko, Alpinus, Sun Suits, Kler, Vox), informatycznej (Prokom Software) oraz spożywczej - przejęcie przez Maspex firmy Wolmark – największego producenta soków i napojów na rynku czeskim oraz zakup przez Mokate czeskiego producenta herbat, firmę Dukat.
Wśród czeskich inwestycji w Polsce, których skumulowana wartość na koniec III kwartału 2008 r. wyniosła ok. 600 mln EUR, największe znaczenie mają inwestycje firm: czeskiego koncernu energetycznego CzEZ w sektorze energetycznym, który w styczniu 2006 r. zakupił większość udziałów Elektrowni Skawina (75%) oraz Elektrociepłowni Elcho (89%) na południu Polski, a także firma Tchas w sektorze budowlanym. Zdecydowana większość planów inwestycyjnych firm czeskich dotyczy procesów prywatyzacyjnych w Polsce. Wśród czeskich firm, które wyrażają zainteresowanie inwestycjami w naszym kraju, można wymienić koncern CzEZ w sektorze energetycznym, koncern OKD w przemyśle wydobywczym, zainteresowany udziałem w prywatyzacji polskich kopalń węgla kamiennego, szczególnie Jastrzębskiej Spółki Węglowej, firmę Aero Vodochody, startującą w przetargu prywatyzacyjnym PZL „Świdnik” oraz grupę kapitałową PENTA, która po przejęciu sieci sklepów ogólno-spożywczych Żabka, wyraziła zainteresowanie udziałem w prywatyzacji Ruchu.

6. Dostęp do rynku

W relacjach z Czechami (wzajemnie) nie stosuje się ograniczeń na rynku pracy i delegowania pracowników.

7. Unia Europejska

Priorytety czeskiego przewodnictwa: „Europa bez barier”- I półrocze 2009 roku.
Podstawowy zarys programowy realizowany przez czeską prezydencję to: konkurencyjność, cztery wolności rynku UE oraz liberalna polityka handlowa.

Dalsze ważne tematy:

• Energetyka bezpieczna i realna
• Rewizja budżetu oraz reforma Wspólnej Polityki Rolnej
• Relacje transatlantyckie, Zachodnie Bałkany, Europa Wschodnia
• Dalszy rozwój przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i prawa
• Instytucje i ich reforma, wybór przewodniczącego Komisji oraz wysokiego przedstawiciela ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

W związku z pojawieniem się światowego kryzysu gospodarczego i finansowego w II półroczu 2008 roku, ważnym, dodatkowym elementem działań Czeskiej Prezydencji jest  reagowanie na skutki tego kryzysu i podejmowanie działań zapobiegawczych oraz naprawczych.

8. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Pradze Loretánské nám. 109/3, 11800 Praha 1 - Hradčany
tel.: (+420) 271 732 342
fax: (+420) 272 735 442
e-mail: weh@weh.cz
http://www.praha.trade.gov.pl/

Wydział Ekonomiczny Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Valdštejnská 8, 118 01 Praha 1
Tel.: (+420) 257 099 500
Fax: (+420) 257 530 399
E-mail: ambrpczechy@mbox.vol.cz
http://www.prague.polemb.net/

październik 2009 r.
Departament Spraw Europejskich