Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

CYPR
Informacja o sytuacji gospodarczej i stosunkach gospodarczych z Polską

Informacje ogólne

Cypr jest wyspą położoną we wschodniej części Morza Śródziemnego. Od 1974 roku wyspa jest podzielona. Republika Cypryjska, część południowa wyspy, zamieszkała głównie przez ludność pochodzenia greckiego, należy od 2004 roku do Unii Europejskiej. W części północnej, zajętej w 1974 r. przez Turcję, powstała w 1983r. nie uznawana międzynarodowo (oprócz Turcji), Turecka Republika Północnego Cypru.

 1. Sytuacja gospodarcza

Republika Cypryjska (grecka część wyspy) jest najbogatszym z nowych krajów Unii Europejskiej, przy PKB wynoszącym w 2008 r., ponad 19 mld EUR (16,7 tys. EUR na mieszkańca) i niskim bezrobociu w granicach 4%. Pod koniec lat 90. Cypr należał do kontrowersyjnych "rajów podatkowych" europejskiego biznesu, premiowanego niskim podatkiem dla zagranicznych spółek, wynoszącym wówczas zaledwie 4,25 %. W przededniu wstąpienia Cypru do UE było tu zarejestrowanych ok. 16 tys. firm offshore, z czego 1/3 należała do Rosjan. Dopiero przed samym wejściem do Unii Europejskiej Cypr zlikwidował preferencyjny podatek offshore, zastępując go standardowym podatkiem od osób prawnych (wynoszącym jednak tylko 10 %), wprowadził też szereg przepisów przeciwdziałających "praniu brudnych pieniędzy".

Republika Cypryjska należy do najmniejszych krajów UE, zarówno pod względem obszaru, jak i liczby ludności. W strukturze produkcji dominuja małe, prywatne przedsiębiorstwa. W latach 2004-2006 wprowadzono głębokie reformy gospodarcze związane z uzyskaniem członkostwa w Unii Europejskiej, zmierzające do zwiększenia konkurencyjności gospodarki, która ciągle jeszcze wykazuje niski poziom zróżnicowania strukturalnego i  silne uzależnienie od kilku dziedzin sektora usług (turystyka, usługi bankowe, finansowe, pośrednictwo biznesowe, konsulting, ubezpieczenia). Sektor ten wytworzył w 2008 roku ponad 75% PKB. Od kilku sezonów  obserwuje się spowolnienie w sektorze turystyki, który od lat stanowił główne źródło dochodów. Choć gospodarka cypryjska uwarunkowana jest tradycją historyczną (duże wpływy brytyjskie i greckie), to w coraz większym stopniu wykorzystuje atrybuty swojego położenia  geograficznego (styk trzech kontynentów) i walorów klimatycznych.
Dynamika wzrostu gospodarczego w 2008 roku była wyższa od średniej w UE i wyniosła 3,8%.  Gospodarka cypryjska charakteryzowała się niską stopą bezrobocia,  niską stopą procentową oraz dobrym stanem finansów publicznych (utrzymuje się nadal nadwyżka budżetowa). Do zjawisk negatywnych należy zaliczyć prawie dwukrotny wzrost inflacji do poziomu 4,4%. Dla Cypru, jako „małej” gospodarki, wyspecjalizowanej w świadczeniu usług biznesowych, w pełni otwartej na rynek światowy charakterystyczną cechą jest znaczący udział (60%) w ogólnym wolumenie eksportu towarowego transakcji reeksportowych oraz strukturalny deficyt handlowy. W strukturze cypryjskiego eksportu krajowego główną rolę odgrywają produkty pochodzenia przemysłowego (56% eksportu), z których największą grupę stanowią produkty farmaceutyczne (20% eksportu), produkowane na Cyprze przez firmy izraelskie oraz surowe produkty rolnicze (ok.25%). Największy udział w tej grupie produktów stanowią ziemniaki oraz owoce cytrusowe. Eksport kierowany jest głównie do krajów UE: Grecji, W. Brytanii, Niemiec, Hiszpanii, Włoch (ponad 50% wartości eksportu) oraz na Bliski Wschód (Liban, ZEA, Syria). Z pozaunijnych krajów europejskich głównymi odbiorcami są: Rosja, Serbia, Ukraina i Szwajcaria. W imporcie dominują surowce i materiały (ok.30%), art. konsumpcyjne (ponad 25%), ropa naftowa, paliwa, smary (ponad 20%) oraz środki transportu i części zamienne (ok. 15%/. Główni dostawcy towarów na Cypr są kraje UE (ok. 65%), w tym głównie Grecja, Włochy, W.Brytania, Niemcy oraz Izrael, Chiny i Japonia.
Napływ kapitału zagranicznego w 2007 roku (ostatnie dane) kształtował się na poziomie 1,5 mld EUR, zaś cypryjskie inwestycje poza granicami Cypru wyniosły 800 mln EUR.
Kryzys gospodarczy, który się pojawił w II półroczu 2008 roku nie pozostawał bez wpływu na gospodarkę cypryjską, wrażliwą zwłaszcza na wpływy brytyjskie i rosyjskie. Wg analityków najbardziej zagrożony był i jest cypryjski  sektor turystyczny oraz rynek nieruchomości.

Na 2009 roku przewiduje się spowolnienie wzrostu gospodarczego do 0,3%, wzrost bezrobocia do 4,7% oraz po raz pierwszy od kilku lat, deficyt budżetowy na poziomie 2,1 PKB.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki w latach 2005-2008

 2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Podstawę prawną polsko – cypryjskiej współpracy gospodarczej stanowią:

1. Traktat Akcesyjny z 16.04.2003r.
2. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. 1993 nr 117 poz. 523).
3. Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochronie inwestycji (Dz.U. 1993 nr 117 poz. 521).

3. Polsko-cypryjska wymiana handlowa
w mln EUR

	2004	2005	2006	2007	Dynamika 2006=100	2008*	Dynamika 2007=100
Obroty	86,6	32,9	44,3	83,7	188,9	126,5	151,3
Eksport	55,1	25,2	37,3	70,5	188,9	98,0	139,1
Import	31,5	7,7	7,0	13,2	188,5	25,8	216,2
Saldo	23,6	17,5	30,3	57,3	x	69,6	x

Cypr, z uwagi na swój niewielki potencjał gospodarczy, nie jest znaczącym partnerem w polskim handlu zagranicznym, o czym świadczy wskaźnik udziału Cypru w wymianie handlowej z Polską w 2008 roku: 0,11% w całkowitym eksporcie i 0,03% w imporcie ogółem. Wymiana handlowa charakteryzowała się zawsze znaczną nadwyżką polskiego eksportu.

W 2008 r. poziom obrotów handlowych osiągnął wartość ponad 126,0 mln EUR (wzrost o ok. 51%), przy czym polski eksport  wyniósł 98,0 mln EUR. O wartości polsko-cypryjskiej wymiany decydują w wysokim stopniu dostawy jednostek pływających, których udział w eksporcie wynosi ok. 33%. Ponadto eksportujemy: maszyny i urządzenia elektryczne - ok. 25%, wyroby z metali nieszlachetnych - ok. 8% oraz produkty przemysłu chemicznego- prawie 7%. Importujemy głównie pojazdy, jednostki pływające - ok. 33%, produkty pochodzenia roślinnego - ponad 19%, zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego - ok. 15%, wyroby z metali nieszlachetnych - ok. 10% oraz art. spożywcze - ponad 5%.

 4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP na koniec 2007 roku zobowiązania z tytułu cypryjskich inwestycji bezpośrednich w Polsce wyniosły 1659,80 mln EUR. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. wg stanu na koniec 2006 r. w Polsce obecnych było 5 inwestorów cypryjskich. Istotne znaczenie ekonomiczne dla polsko-cypryjskiej współpracy mają inwestycje w Polsce firm miejscowych i holdingów międzynarodowych, zarejestrowanych na Cyprze. Według danych GUS w 2006r w Polsce działało 366 spółek z udziałem kapitału cypryjskiego, a liczba udziałowców wyniosła 402.

5. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług oraz rynku pracy

W relacjach z Cyprem nie odnotowujemy żadnych przeszkód i barier w dostępie do rynku dla polskich towarów i usług. Nie stosuje się także ograniczeń w dostępie do rynku pracy.

6. Polska placówka ekonomiczna

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
Kennedy Avenue 12/14, Office 601, 1087 Nicosia, Cyprus
tel.: (00 357) 22 753 517
faks: (00 357)  22 751 981
e-mail: economic@polamb.org.cy

strona internetowa: www.nikozja.polemb.net

sierpień 2009 r.
Departament Spraw Europejskich