Współpraca gospodarcza: Cypr

CYPR
Współpraca gospodarcza z Republiką Cypryjską

I. Informacje ogólne

Cypr jest wyspą położoną we wschodniej części Morza Śródziemnego. Od 1974 roku wyspa jest podzielona. Republika Cypryjska, część południowa wyspy, zamieszkała głównie przez ludność pochodzenia greckiego, należy od 2004 roku do Unii Europejskiej. W części północnej, zajętej w 1974 r. przez Turcję, powstała w 1983r. nie uznawana międzynarodowo (oprócz Turcji), Turecka Republika Północnego Cypru.

II. Gospodarka

1. Sytuacja gospodarcza Cypru

Gospodarka cypryjska pomimo otwartości oraz dominacji sektora prywatnego (głównie małe przedsiębiorstwa) cechuje się niskim poziomem zróżnicowania strukturalnego oraz silnym uzależnieniem od kilku dziedzin sektora usług (turystyka, usługi bankowe, finansowe, pośrednictwo biznesowe, konsulting, ubezpieczenia - w ostatnich latach przypada na nie ponad 75% PKB). Wpływ na kształt cypryjskiej gospodarkami ma tradycja historyczna (wpływy brytyjskie i greckie), położenie geograficzne (bliskość Turcji, Syrii i Libanu), walory klimatyczne (turystyka) oraz infrastruktura społeczno-gospodarcza (duży odsetek osób z wyższym wykształceniem, dobrze rozwinięte infrastruktura telekomunikacyjna, rozwinięty sektor finansowy). Pod koniec lat 90-tych Cypr należał do kontrowersyjnych „rajów podatkowych” europejskiego biznesu, premiowanego niskim podatkiem dla zagranicznych spółek, wynoszącym wówczas zaledwie 4,25%. W przededniu wstąpienia Cypru do UE było tu zarejestrowanych ok. 16 tys. firm offshore, z czego ok. 1/3 należała do Rosjan. W 2004 r. Cypr zlikwidował preferencyjny podatek offshore, zastępując go standardowym podatkiem od osób prawnych (wynoszącym 10%), wprowadził też szereg przepisów przeciwdziałających „praniu brudnych pieniędzy”. Zmiany te wpisywały się w szersze reformy, których celem było zwiększenie konkurencyjności gospodarki.

Cypryjski eksport kierowany jest głównie (ponad 50%) do państw Unii Europejskiej (Grecja, Wielka Brytania, Niemcy, Hiszpania, Włochy) oraz na Bliski Wschód (Liban, ZEA, Syria).Z pozaunijnych krajów europejskich głównymi odbiorcami cypryjskich produktów jest Rosja, Serbia, Ukraina i Szwajcaria.

2. Polityka gospodarcza

Polityka gospodarcza rządu Republiki Cypryjskiej w  2010 roku skupiała się głównie na zapobieganiu skutkom kryzysu gospodarczego. Cypr znajduje się formalnie w stanie recesji od czerwca 2009 r. Już na początku 2009 r. ogłoszono dodatkowe działania mające na celu przyspieszenie wzrostu gospodarczego i utrzymanie niskiego bezrobocia. Na działania prewencyjne przeznaczono blisko 300 mln euro. Wsparcie dotyczyło dwóch najbardziej zagrożonych sektorów, tj. budowlanego oraz turystycznego.
Rok 2010 stanowi kontynuację działań zapobiegających skutkom kryzysu. W marcu ogłoszono pakiet finansowy mający na celu redukcję długu publicznego. Zmiany zawarte zostały w rządowym Programie Stabilności Ekonomicznej i Wzrostu. Program przewidywał redukcję wydatków publicznych o 170 milionów euro oraz utrzymanie deficytu na poziomie 6% w 2010 roku, a następnie jego redukcję do 4,5% w 2011, 3,4% w 2012 oraz 2,5% w 2013 roku. Oszczędności miały pochodzić między innymi z: cięć kosztów operacyjnych rządu (80 mln euro), redukcji zatrudnienia w administracji państwowej (25 mln euro), podniesienia podatku na paliwa (35 mln euro), zawieszenia ulgi podatkowej na paliwo opałowe (15 mln euro), redukcji wypłat w sektorze rządowym (15 mln euro). W pierwszym półroczu 2010 roku rząd zdołał jedynie podnieść podatek na paliwo oraz zredukować liczbę pracowników administracji publicznej (głównie poprzez niezatrudnianie nowych pracowników w miejsce osób emerytowanych). W czerwcu 2010 r. rząd zaproponował podwyższenie podatku od osób prawnych o 1 punkt procentowy, korektę podatku od nieruchomości oraz korektę świadczeń socjalnych dla dzieci oraz studentów. Propozycja wywołała wiele kontrowersji wśród ekonomistów i niektórych partii politycznych i ostatecznie została odrzucona przez Parlament w lipcu 2010 r.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

*- prognozy; ** - szacunki własne  

III. Współpraca dwustronna

1. Ramy prawno - traktatowe 

Podstawę prawną polsko – cypryjskiej współpracy gospodarczej stanowią:

1. Traktat Akcesyjny z 16.04.2003 r.;
2. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. 1993 nr 117 poz. 523);
3. Umowa w sprawie popierania i wzajemnej ochronie inwestycji (Dz.U. 1993 nr 117 poz. 521).

2. Polsko - cypryjskie obroty towarowe (w mln EUR)

Źródło: DAP MG

Głównymi grupami towarowymi będącymi przedmiotem polskiego eksportu na Cypr są maszyny i urządzenia elektryczne - ok. 25%, wyroby z metali nieszlachetnych - ok. 8% oraz produkty przemysłu chemicznego - prawie 7%. Polska importuje głównie pojazdy, jednostki pływające - ok. 33%, produkty pochodzenia roślinnego - ponad 19%, zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego - ok. 15%, wyroby z metali nieszlachetnych - ok. 10% oraz art. spożywcze - ponad 5%.

3. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

Według danych NBP zobowiązania z tytułu cypryjskich inwestycji bezpośrednich w Polsce wynoszą ok. 17 mln EUR. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. wg stanu na koniec 2006 r. w Polsce obecnych było 5 inwestorów cypryjskich. Istotne znaczenie ekonomiczne dla polsko - cypryjskiej współpracy mają inwestycje w Polsce firm miejscowych i holdingów międzynarodowych, zarejestrowanych na Cyprze. Według danych GUS w 2006 r. w Polsce działało 366 spółek z udziałem kapitału cypryjskiego, a liczba udziałowców wyniosła 402.

IV. Polskie przedstawicielstwo na Cyprze

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Nikozji
Kennedy Avenue 12/14, Office 601
1087 Nicosia, Cyprus
tel.: + 357 22 753 517
faks: + 357  22 751 981
e-mail: nikozja.amb.sekretariat@msz.gov.pl
strona internetowa: www.nikozja.polemb.net

sierpień 2011 r.
Departament Spraw Europejskich