Współpraca gospodarcza: Bułgaria
REPUBLIKA BUŁGARII
Informacja nt. współpracy gospodarczej
I. Informacje ogólne
|
Dane podstawowe |
||
| Powierzchnia | 111.002 km2 | |
| Ludność | 7,61 mln | |
| Główne miasta | Sofia (stolica), Płowdiw, Warna, Burgas | |
| Święta narodowe | styczeń: 1; marzec: 3; maj: 1 6, 24; wrzesień: 6, 22; listopad:1; grudzień: 25. | |
|
Struktura polityczna |
||
| Typ państwa | Republika parlamentarna | |
| Głowa państwa | Prezydent Georgi Pyrwanow (wybrany powtórnie w październiku 2006) | |
| System wyborczy | 240 osobowy parlament – Zgromadzenie Narodowe – wybierany na 4-letnią kadencję. Prezydent wybierany w wyborach bezpośrednich | |
| Wybory | Ostatnie wybory parlamentarne w lipcu 2009 r. | |
| Rząd | Na czele rządu premier Boiko Borisow | |
| Główne partie polityczne | Bułgarska Partia Socjalistyczna, Narodowy Ruch na rzecz Stabilności i Postępu, Ruch na rzecz Praw i Wolności, Bułgarska Nowa Demokracja, Błękitna Koalicja, Bułgarska Unia Narodowa | |
| Wybrani ministrowie | Wicepremier, Minister Finansów | Simeon Djankow |
| Wicepremier, Minister Spraw Wewnętrznych | Tsvetan Tsvetanov | |
| Minister Gospodarki, Energii i Turystyki | Traicho Traikov | |
| Minister Transportu, Komunikacji i IT | Aleksandur Tsvetkov | |
| Ambasador Bułgarii w Warszawie | Ivan Naydenov (od listopada 2006) | |
| Ambasador RP w Sofii | Leszek Hensel | |
Zgodnie z konstytucją z 12 lipca 1991 Bułgaria jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany, na jednej karcie razem z wiceprezydentem, w bezpośrednich wyborach, na 5-letnią kadencję. Szefem rządu jest premier, który mianowany jest przez prezydenta. Organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowe, 240-osobowe Zgromadzenie Narodowe, wybierane na 4-letnią kadencję.
II. Gospodarka
1. Sytuacja gospodarcza
Bułgarska gospodarka cechuje się niska konkurencyjnością: pracochłonna, materiałochłonna i energochłonna produkcja, dużą zależnością od surowców zagranicznych, technologicznym zapóźnieniem oraz brakiem wykwalifikowanych kadr.
Głównym partnerem Bułgarii jest Unia Europejska (61,4% eksportu). W ramach UE najważniejszymi partnerami handlowymi Bułgarii są: Niemcy (17,3 %), Włochy (17,1%) i Grecja (14,8%). Drugim co do wielkości rynkiem zbytu są kraje bałkańskie, w tym głównie Turcja. W bułgarskim imporcie prawie 58,5% importowanych towarów pochodzi z krajów Unii Europejskiej, 19,8% z Rosji i Ukrainy, 9,2% z krajów sąsiadujących (Turcja, Macedonia i Serbia), na pozostałe kraje przypada 12,5%.
Skumulowana wartość BIZ w Bułgarii wynosi około 37 mld EUR. Udział inwestycji zagranicznych w PKB zwiększył się do ok. 18 %. Kraje o najwyższym zaangażowaniu kapitałowym to Wielka Brytania (15,4%), Austria (8,6%) i Belgia (8,5%). Największe środki zainwestowano w nieruchomości, usługi wynajmu i działalność biznesową (1,45 mld euro), pośrednictwo finansowe (1,04 mld euro) i w budownictwo (488,9 mln euro). Poza turystyką atrakcyjnymi sektorami dla inwestorów zagranicznych są także przemysł energetyczny, spożywczy, farmaceutyczny oraz transport i logistyka. Bułgaria posiada duże możliwości i nadal jest atrakcyjna dla zagranicznych inwestorów.
Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne
| 2007 | 2008 | 2009* | 2010** | 2011** | |
| PKB w mld euro | 29,13 | 34,57 | 33,80 | 35,28 | 37,08 |
| PKB (dynamika w %) | 6,2 | 6,0 | -5,0 | 0,5 | 3,0 |
| PKB na 1 mieszkańca (siła nabywcza w tys. euro) |
4,43 | 4,64 | 4,51 | 4,36 | 4,78 |
| PKB na 1 mieszkańca (tys. euro) | 3,83 | 4,54 | 4,44 | 4,64 | 4,87 |
| Deficyt budżetu (w % PKB) | -3,4 | 3,0 | -0,8 | -1,8 | -0,3 |
| Dług publiczny (w % PKB) | 18,2 | 14,1 | 14,8 | 15,6 | 15,6 |
| Inflacja (w %) | 12,5 | 7,8 | 2,5 | 3,0 | 2,5 |
| Stopa bezrobocia (w %) | 7,7 | 6,3 | 7,6 | 9,6 | 8,0 |
| Eksport (w mld euro) | 12,73 | 16,35 | 6,16 | 13,0 | 13,48 |
| Import (w mld euro) | 19,64 | 25,67 | 15,34 | 16,48 | 16,95 |
*- prognozy; ** - szacunki
Źródło: MFW, szacunki własne
2. Polityka gospodarcza
W pierwszej połowie 2010 r., po przeprowadzeniu trójstronnych negocjacji (rząd, pracodawcy, związki zawodowe), rząd zdecydował się na wprowadzenie około 60 przedsięwzięć o charakterze antykryzysowym. Związki zawodowe, które na przełomie 2009/2010 r. popierały wzrost wydatków budżetowych, zgodziły się w kwietniu 2010 r. na ich ograniczenie. Wpływ na to miał rozwój sytuacji w Grecji, która pozwoliła stronie rządowej na zilustrowanie efektu rosnącego deficytu budżetowego. Do najważniejszych inicjatyw przyjętych przez rząd można zaliczyć: rozbudowany program prywatyzacyjny, sprzedaż kwot emisji ustalonych zgodnie z protokołem z Kioto, wprowadzenie wyższych podatków od hazardu, wprowadzenie podatku „od luksusu” (samochody, jachty, domy). Nie zdecydowano się na zwiększenie podatku VAT (podstawowa stawka - 20%). Rząd Bułgarii zakłada, że podjęte inicjatywy pozwolą na utrzymanie kontroli nad deficytem budżetu.
III. Współpraca dwustronna
1. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
- Traktat Akcesyjny z 25 kwietnia 2005r. o przystąpieniu Bułgarii do UE z dniem 1.01.2007 r. Polski Sejm ratyfikował go 10 marca 2006 r.
- Umowa między RP a Republiką Bułgarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 11 kwietnia 1994 roku (Dz. U. z 1995 r. nr 137, poz. 679).
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Bułgarii w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Warszawie dnia 11 kwietnia 1994 r. (Dz.U. 1995 nr 62 poz. 322).
2. Polsko-bułgarskie obroty towarowe
Obroty towarowe Polski z Bułgarią (w mln EUR)
| 2007 | 2008 | 2009 | Dynamika 2008=100 | 2009 I-VI | Dynamika 2009=100 | |
| Eksport | 396,8 | 510,78 | 338,97 | 66,4 | 168,60 | 98,9 |
| Import | 199,9 | 277,62 | 183,32 | 66,0 | 124,88 | 145,6 |
| Obroty | 596,7 | 788,40 | 522,29 | 66,2 | 293,48 | 114,5 |
| Saldo | 196,9 | 223,15 | 155,65 | - | 43,72 | - |
Źródło: DAP MG
Głównymi grupami towarowymi będącymi przedmiotem polskiego eksportu do Bułgarii są maszyny i urządzenia. Do pozostałych wyrobów zaliczyć możemy produkty mineralne, produkty przemysłu chemicznego, tworzywa sztuczne i wyroby z nich, artykuły spożywcze, wyroby różne (w tym głównie meble), metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych, zwierzęta i produkty pochodzenia zwierzęcego.
3. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
W końcu 2009 roku, wartość polskich inwestycji w Bułgarii wynosiła 116,5 mln EUR i wzrosła o 58,5 mln EUR w ciągu dwóch lat (dane Bułgarskiego Banku Narodowego). Znaczącą część tych inwestycji stanowią nieruchomości (mieszkania, domy) nabywane przez spółki zakładane w Bułgarii przez obywateli polskich, co jest to wykazywane jako inwestycja dokonana przez firmę z obcym, w tym wypadku polskim kapitałem. Przyczyną stosowania takiej formy prawnej inwestowania są istniejące przejściowo ograniczenia nabywania gruntów przez obcokrajowców. Stąd bierze się również duża liczba zarejestrowanych na tym rynku polskich spółek - ponad 1000 pod koniec 2008 roku. W ciągu 3 kwartałów 2009 r. polski kapitał zainwestował w Bułgarii 9,9 mln EUR. Według Bułgarskiego Banku Narodowego bułgarskie inwestycje w Polsce pod koniec 2009 roku wynosiły 0,9 mln EUR.
IV. Sprawy Unii Europejskiej
W pierwszym roku po wejściu do UE Bułgaria nie przejawiała zbytniej aktywności na forum Wspólnoty, nie zgłaszając postulatów, podkreślając wagę solidarności państw członkowskich w kluczowych kwestiach. Napływ funduszy unijnych nie wpłynął w istotny sposób na wzrost gospodarczy Bułgarii, gdyż stopień absorpcji tych środków jest minimalny. Ponadto na skutek rożnych nieprawidłowości w dysponowaniu środkami unijnymi, KE cofnęła w 2008 r. Bułgarii 220 mln EUR z programu Phare. Duże podobieństwo uwarunkowań i priorytetów ekonomicznych Polski i Bułgarii w ramach UE spowodowało, że w zdecydowanej większości występowała daleko idąca zbieżność stanowisk obu krajów. Bułgaria popiera politykę UE na rzecz solidarności energetycznej, dywersyfikacji tras przesyłu ropy i gazu oraz efektywności energetycznej.
V. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Sofii
Aleksander Zendow 1 m. 32
Sofia 1113, Bułgaria
tel.:+359 2/971 3949, 971 2440
fax: +359 2/971 2437
e-mail: trade@pl-bg.info
strona internetowa: http://www.sofia.trade.gov.pl/pl/
Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Sofii
Chan Krum 46
Sofia 1000, Bułgaria
tel.: +359 2 987 26 10, +359 2 987 26 60, +359 2 987 26 70
fax: +359 2 987 29 39
strona internetowa: http://www.sofia.polemb.net/
e-mail: sofia.amb.sekretariat@msz.gov.pl
sierpień 2010 r.
Departament Spraw Europejskich







