Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

Królestwo Belgii jest państwem federalnym, w którym funkcjonują trzy regiony (Flandria, Walonia, Bruksela - Stolica) oraz trzy Wspólnoty językowe (Francuska, Niderlandzka i Niemiecka). Wspólnoty posiadają daleko posunięte uprawnienia w zakresie polityki gospodarczej i promocji eksportu. Zarówno władza ustawodawcza, jak i wykonawcza sprawowane są na szczeblu federalnym, regionalnym oraz na szczeblu Wspólnot; rząd federalny nie posiada władzy zwierzchniej w stosunku do regionów i Wspólnot. We Flandrii region i Wspólnota Niderlandzka są połączone pod względem instytucjonalnym i politycznym. Reforma państwa zmierza w kierunku coraz większej decentralizacji władzy, uproszczenia przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej oraz ułatwienia kontaktów z administracją. Belgia jest członkiem Beneluksu oraz jednym z założycieli wszystkich trzech Wspólnot, w tym EWG. Powierzchnia Belgii wynosi 30525 km2 a liczba ludności w roku 2006 wynosi 10,364 mln. Belgia należy do grona najwyżej rozwiniętych gospodarek świata. Wartość PKB na 1 mieszkańca w 2007 r., osiągnęła poziom 31,73 tys. EUR, natomiast wartość eksportu na 1 mieszkańca na koniec 2007r. kształtowała się na poziomie 31,1 tys. EUR, struktura PKB w 2004r. to: usługi 73,1%, przemysł 21%, budownictwo 4,6%, rolnictwo 1,3 %. Najważniejsze gałęzie przemysłu belgijskiego to: hutnictwo żelaza i metali niezależnych, przemysł maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny, informatyczny, spożywczy, tekstylny.
Kraj ten jest siedzibą kilkuset międzynarodowych koncernów i grup przemysłowych, które – dzięki korzystnym warunkom podatkowym - zainwestowały w tym kraju, tworząc centra koordynacyjne i centra dystrybucji. Dzięki temu, a także dzięki tradycyjnie silnej pozycji Belgii w światowej wymianie handlowej, belgijski eksport generuje 70% PKB. Belgia jest również krajem, przez który przechodzi spory reeksport (między innymi przez port w Antwerpii).
Według danych Banque Nationale de Belgique (BNB) przyrost PKB Belgii w roku 2008 wyniósł 1,4%. Jeszcze w pierwszym i drugim kwartale ubiegłego roku tempo wzrostu utrzymywało się na poziomie 1,9. Jak podkreślają ekonomiści banku Dexia, w drugim i trzecim kwartale Belgia, w przeciwieństwie do innych państw strefy euro nie weszła w fazę recesji. Koniec września i kryzys finansowy, przyniosły pogorszenie sytuacji głównie w przemyśle i sektorze usług. Doniesienia o czasowych zamknięciach zakładów produkcyjnych, spadek zaufania gospodarstw domowych, spadek dostępności kredytów, przyczyniły się do ograniczenia inwestycji i wejścia Belgii w fazę recesji. Porównując tą sytuację z recesją, która miała miejsce w latach 1992/93 analitycy podkreślają jednak dwie różnice – po pierwsze aktualnie mamy do czynienia z załamaniem ceny ropy, co powinno ograniczyć negatywne skutki spadku konsumpcji, po drugie – polityki budżetowe są mniej restrykcyjne niż w 1993 roku i mogą lepiej stymulować gospodarkę w sytuacji kryzysu. Jak oczekują ekonomiści banku Dexia, wiosną 2009 r., dzięki wzrostowi konsumpcji spowodowanemu spadkiem cen ropy i większej niż w ostatnich miesiącach dostępności kredytów i dzięki środkom powziętym przez banki i rządy państw dotkniętych kryzysem, powinno nastąpić pewne ożywienie gospodarcze, choć kryzys gospodarczy odczuwalny będzie dla gospodarki belgijskiej przez cały obecny rok.

W 2008 r. inflacja w Belgii osiągnęła poziom 4,49 %, co oznacza wzrost o 250 % w porównaniu z rokiem 2007, kiedy inflacja wyniosła 1,8 %. Na przestrzeni roku 2008 poziom inflacji w Belgii znacząco się zmieniał. W dwóch pierwszych miesiącach 2008 r. wynosił ok. 3,6%, w kolejnych dwóch miesiącach odpowiednio 4,4 i 4,1 %. Najwyższy w ubiegłym roku poziom inflacja osiągnęła jednak w okresie od maja do września, kiedy przekroczyła poziom 5%, osiągając w lipcu poziom 5,9 %. Od października inflacja w Belgii zaczęła spadać i w listopadzie osiągnęła poziom 3,2% a w grudniu najniższy w ubiegłym roku poziom 2,6%. Wzrost inflacji w Belgii w 2008 r. uwarunkowany był przede wszystkim wzrostem cen żywności przetworzonej i energii. Podkreśla się, że największy wpływ na wzrost cen energii miało podniesienie cen przez głównych dostawców gazu. Na najwyższy poziom inflacji w miesiącach letnich wpływ miał wzrost cen ropy i tzw. czynniki sezonowe, jak wzrost cen wynajmu lokalizacji wakacyjnych, biletów lotniczych, wyjazdów zagranicznych, paliw ciekłych, owoców sezonowych, a także ubezpieczeń od pożarów.

Bezrobocie w Belgii wyniosło w 2008 r. 7,1%, co w porównaniu z rokiem ubiegłym oznacza spadek o 0,6 % (dane wg zharmonizowanego wskaźnika bezrobocia Eurostatu), wynik ten jest niższy od średniej w strefie euro, gdzie wg danych za 11 miesięcy poziom bezrobocia wyniósł  7,42 % i nieznacznie wyższy od średniej w UE-27(6,9 %). Taki poziom bezrobocia oznaczał, że w Belgii w grudniu tego roku liczba bezrobotnych wyniosła 516 tysięcy – 107 tysięcy to osoby poniżej 25. roku życia, 409 tysięcy to osoby powyżej 25. roku życia. Warto odnotować, że w marcu 2008 r. liczba osób pozostających bez pracy w Belgii spadła poniżej 500 tysięcy, osiągając poziom 493 tysięcy osób, (z czego 95 tysięcy stanowili bezrobotni poniżej 25. roku życia) i na tym poziomie utrzymywała się do lipca 2008 r. najniższą wartość wskazując w maju 469 tysięcy bezrobotnych.

Według danych Banque Nationale de Belgique (BNB) handel zagraniczny Belgii w 2008 r. (dostępne dane za 9 miesięcy) osiągnął wartość eksportu 197,4 mld €, a importu 203,4 mld €. Belgia eksportuje najwięcej do pozostałych państw członkowskich UE (największymi partnerami handlowymi Belgii są państwa UE odbierające blisko 77% belgijskiego eksportu, a w tym szczególnie bezpośredni sąsiedzi, tj. Niemcy, Francja, Holandia). Wartość tego eksportu w ciągu 9 miesięcy 2008 r. wyniosła 151.420,6 mln € i była prawie trzynastokrotnie wyższa niż wartość eksportu do Ameryki Płn i Pd (10.927,3 mln €) i dziewięciokrotnie wyższa niż do Azji, gdzie wyniosła 16.819,2 mln €. Jeśli chodzi o strukturę geograficzną belgijskiego importu, najważniejszymi partnerami handlowymi Belgii są państwa członkowskie UE z wartością importu 148.013,1 mln €, po nich Azja – 23.658, 2 mln € i obie Ameryki – 15.969,0 mln €. Analiza struktury towarowej belgijskiego handlu zagranicznego pokazuje, że państwo to najwięcej eksportuje produktów chemicznych 33.855,4 mln €, maszyn i urządzeń, urządzeń do odtwarzania obrazu i dźwięku, a także urządzeń elektrycznych – 24.083,8 mln €, urządzeń transportowych – 23.173,9 mln €, metali i produktów mineralnych – 22.574,2 w eksporcie których odnotowano największy przyrost w eksporcie w analogicznym okresie (66,3%) mln € i tworzyw sztucznych w tym kauczuku – 18.471,6 mln €. W belgijskim imporcie za 9 miesięcy 2008 r. dominują metale i produkty mineralne – 39.622,9 mln €, a także produkty chemiczne– 28.578,0 mln €. Trzecie miejsce pod względem wartości importu w tym okresie zajmuje import maszyn i urządzeń, urządzeń do odtwarzania obrazu i dźwięku, a także urządzeń elektrycznych z wartością 28.367,3 mln €.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

	2004	2005	2006	2007 dane wstępne	2008 dane szacunkowe
Ludność (w mln)	10,396	10,445	10,511	10,585	10,667
PKB (w mln €)	289 69	301 966	313,22	330.77	-
PKB (dynamika w %)	2,8	2,0	3,0	2,7	1,4
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €)	27,864	28,908	30,122	31,253
Saldo budżetu (w mln €/%)	-354,5	-30,5	+280,2	brak danych
Dług publiczny (% PKB)	94,2	92,1	88,2	83,9	87,8
Inflacja (w %) (HICP)	1,9	2,5	2,3	1,8	4,5
Bezrobocie (w %)	8,4	8,5	8,3	7,5	7,1
Eksport (w mln €) wg kryterium wspólnotowego	246 698	269 817	292 239	320.464	197,4 I-IX 08
Tempo wzrostu eksportu (%)	8,9	7,0	5,9	5,8	12,6 (za 94 m-cy)
Import (w mln €) wg kryterium wspólnotowego	229 618	256 137	280 328	306.603	203,4 I-IX 08
Tempo wzrostu importu (%)	10,5	8,9	7,1	6,1	19,0 (za 9 m-cy)
Inwestycje Belgii za granicą (mld euro, przepływy)	27,4	24,3	b.d.	b.d.	b.d.
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Belgii (mld euro, przepływy)	35,1	26,2	b.d.	b.d.	b.d.

Źródło: WE, Banque Nationale de Belgique

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Do najważniejszych należą:

• Traktat Akcesyjny podpisany w dn. 16.04.2003 r.,  
• Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 19.05.1987 r. (Dz.U. 2001 nr 15 poz. 153),
• Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku z 20.08.2001 r. (Dz.U. 2004 nr 211 poz. 2139).

Regiony Królestwa Belgii są uprawnione do podpisywania umów międzynarodowych. Rząd RP podpisał w dn. 6.06.1994 r. kompleksową umowę o współpracy z Rządem Flandrii oraz w dn. 10.10.1996 r. podobną umowę z Rządem Wspólnoty Francuskiej Belgii i Rządem Walonii. Obie te umowy stwarzają ułatwienia dla pogłębienia kontaktów w dziedzinie współpracy gospodarczej, nauki, kultury i sztuki itp., głównie zdecentralizowanej.

3. Wymiana handlowa z Polską

mln EUR

	2006	Dynamika 2005=100	2007	Dynamika 2006=100	2008	Dynamika 2007=100	2009 6 m-cy	Dynamika 2008=100
Obroty	4966,9	116,7	5788,9	116,5	6348,37	109,7	2289,57	68,70
Eksport	2432,1	114,6	2738,6	112,6	2959,83	108,1	1133,15	70,85
Import	2534,8	118,8	3050,3	120,3	3388,54	111,1	1156,42	66,71
Saldo	-102,7		-311,7		-428,71		-23,27

Źródło: Dep. Analiz i Prognoz MG+ GUS

Według danych za 2007 rok obroty towarowe w porównaniu z 2006 r., wykazują tendencję rosnącą. Polski eksport do Belgii wzrósł o 12,6% i osiągnął wartość 2738,6 mln euro. Natomiast import z Belgii wzrósł o 20,3% i osiągnął wartość 3050,3 mln euro.
Polsko-belgijskie obroty handlowe wyniosły 5788,9 mln euro (wzrost o 16,5 %) a saldo obrotów osiągnęło ujemną dla Polski wartość -311,7 mln euro.
Pod względem obrotów handlowych Belgia w roku 2008 była 10 partnerem handlowym Polski wśród krajów Unii Europejskiej z udziałem 2,55% w eksporcie i 2,38% w imporcie i 2,45% w ogólnych obrotach.

Głównymi grupami towarowymi w eksporcie do Belgii w 2008 r. były:

• maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny - 22,38%,
• pojazdy mechaniczne - 18,82%,
• wyroby metalurgiczne - 10,48%,
• inne wyroby przemysłowe - 9,81%
  

W strukturze polskiego eksportu do Belgii ma miejsce stały wzrost udziału towarów o wysokim stopniu przetworzenia. Są to przede wszystkim: ogniwa i baterie galwaniczne, akumulatory, sprzęt gospodarstwa domowego, sprzęt elektryczny, sprzęt transportowy itp.
Wzrost eksportu zawdzięczamy w dużej mierze inwestorom zagranicznym, takim jak: Opel Polska, Isuzu Motors, VF Polska, Fiat Auto Poland, Matsushita Battery. Wśród największych eksporterów występują również Zakłady Azotowe Kędzierzyn oraz Inter Groclin Trading.

Głównymi grupami towarowymi w imporcie z Belgii w 2008 r. były:

• produkty przemysłu chemicznego oraz tworzywa sztuczne - 35,40%,
• wyroby metalurgiczne - 16,57%,
• pojazdy mechaniczne - 14,59%,
• maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny - 11,88%.
  

W imporcie z Belgii zdecydowanie dominowały produkty przemysłu chemicznego i tworzywa sztuczne, których łączny udział stanowi około 35,2% naszych zakupów w tym kraju. Ważna pozycją są pojazdy mechaniczne (samochody).
W zakupach importowych dokonywanych w Belgii największy udział mają zagraniczne firmy takie, jak: Ford Polska, Volvo Polska, Procter and Gamble, General Motors Poland, Cargill Polska, Deceuninck Polska, Philips Lighting Poland.
Najbardziej deficytowymi dla Polski w handlu z Belgią branżami są: chemia i tworzywa sztuczne oraz branża wyrobów z metali nieszlachetnych. Dodatnie saldo występuje natomiast w branży maszyn i urządzeń oraz różnych wyrobów przemysłowych.
W 2008 r. wzajemne obroty osiągnęły wartość 6348,37 mln EUR, w tym polski eksport osiągnął wartość 2959,83 mln EUR, a import wartość 3388,54 mln EUR. Saldo ujemne dla Polski wyniosło 428,71 mln EUR.


4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

W ostatnich latach nastąpiło wyraźne przyśpieszenie napływu kapitału belgijskiego na rynek polski i tendencja ta utrzymuje się nadal. Wg danych GUS w Polsce zainwestowało i działa ponad 500 przedsiębiorstw z udziałem kapitału belgijskiego.
Wśród inwestorów belgijskich najwięcej jest firm małych i średnich, które dominują również w gospodarce belgijskiej. Firmy te plasują swe inwestycje w różnych dziedzinach gospodarki, a głównie w sektorach: finansowo-ubezpieczeniowym, energetycznym, spożywczym, materiałów budowlanych, maszyn rolniczych i usług komunalnych. Według danych Narodowego Banku Polski na koniec 2007 r. skumulowana wartość inwestycji belgijskich w Polsce wynosiła 3,67 mld EUR. Plasowało to Belgię na 10. miejscu na liście inwestorów zagranicznych w naszym kraju. Największymi inwestorami belgijskimi w Polsce są: ACP N.V., Betafence, Dossche, Electrabel, Fast Logistics, Fortis Bank S.A., Ghelamco, KBC N.V., Kinepolis, Lhoist, Megamar, Univeg itp. (w większości są to firmy flamandzkie).
W Belgii rejestrowanych jest coraz więcej małych polskich firm, często jednoosobowych, które zajmują się świadczeniem usług budowlanych, remontowych itp. głównie w oparciu o pracowników sprowadzanych z Polski. Firmy te nie są zaliczane do kategorii FDI, lecz w wyniku ich działalności może w przyszłości nastąpić zwiększenie zainteresowania lokowaniem bezpośrednich inwestycji w Belgii przez polskie podmioty gospodarcze.
Polskie inwestycje w Królestwie Belgii na koniec 2007r. (wg danych NBP) wyniosły 30,4 mln EUR.

5. Dostęp do rynku

Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej ani w dostępie do rynku usług. Od 1 maja 2004 wszelkie ograniczenia dla polskich przedsiębiorców zostały zniesione. Polscy przedsiębiorcy mogą cieszyć się warunkami takimi samymi jak pochodzący z innych krajów członkowskich UE. W szczególności stosuje się ułatwienia przy zakładaniu tzw. firm jednoosobowych poprzez stosowanie skróconej procedury zgłaszania w tzw. okienku przedsiębiorcy. Odnotowano zwiększone zainteresowanie polskich obywateli tą formą działalności, w szczególności na polu usług budowlano-renowacyjnych.
Z dniem 1 maja 2004 r. rząd belgijski podjął decyzję o wprowadzeniu 2-letniego okresu przejściowego w przepływie pracowników z nowych krajów członkowskich, w tym z Polski. Utrzymane zostały długotrwałe i skomplikowane procedury administracyjne dotyczące uzyskiwania zezwoleń na pobyt i pracę w tym kraju.
24 lutego 2006 r. rząd belgijski zdecydował o przedłużeniu okresu przejściowego w dostępie do rynku pracy dla obywateli 10 nowych krajów członkowskich. Otwarcie rynku pracy może nastąpić, gdy spełnione zostaną odpowiednie warunki, w szczególności gdy przestrzegane będą warunki pracy i wynagrodzenia cudzoziemców na równi z pracownikami belgijskimi.
Rząd belgijski na mocy dwóch rozporządzeń królewskich wprowadził od 1 czerwca 2006 r. częściowe otwarcie rynku pracy (tylko w zawodach deficytowych, opublikowanych oddzielnie na listach dla regionu flamandzkiego, walońskiego i dla Brukseli) poprzez pewne ułatwienia w zakresie wydawania pozwoleń na pracę typu B, w uproszczonej procedurze (dla osób z nowych krajów członkowskich, szczególnie w sektorach i regionach, w których występują braki rąk do pracy jw., jednak pod warunkiem przestrzegania norm zatrudnienia obowiązujących na rynku belgijskim).

6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Avenue de l’Horizon 18
1150 Bruxelles
Tel.: +32 2 771 67 54, Fax: +32 2 771 18 39
E-mail: brussels@trade.gov.pl
http://www.brussels.trade.gov.pl

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Ekonomiczny
Avenue des Gaulois
291040 Bruxelles-Etterbeek
Belgique
E-mail: polambbxl@skynet.be
http://www.bruksela.polemb.net/ 

październik  2009 r.
Departament Spraw Europejskich