|
Ministerstwo Gospodarki > Współpraca międzynar... > Współpraca gospodarc...
| Współpraca gospodarcza: BELGIA |
|
Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską
1. Sytuacja gospodarcza
Królestwo Belgii jest państwem federalnym, w którym funkcjonują trzy regiony (Flandria, Walonia, Bruksela - Stolica) oraz trzy Wspólnoty językowe (Francuska, Niderlandzka i Niemiecka). Wspólnoty posiadają daleko posunięte uprawnienia w zakresie polityki gospodarczej i promocji eksportu. Zarówno władza ustawodawcza, jak i wykonawcza sprawowane są na szczeblu federalnym, regionalnym oraz na szczeblu Wspólnot; rząd federalny nie posiada władzy zwierzchniej w stosunku do regionów i Wspólnot. We Flandrii region i Wspólnota Niderlandzka są połączone pod względem instytucjonalnym i politycznym. Reforma państwa zmierza w kierunku coraz większej decentralizacji władzy, uproszczenia przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej oraz ułatwienia kontaktów z administracją. Belgia jest członkiem Beneluksu oraz jednym z założycieli wszystkich trzech Wspólnot, w tym EWG. Powierzchnia Belgii wynosi 30525 km2 a liczba ludności w roku 2006 wynosi 10,364 mln. Belgia należy do grona najwyżej rozwiniętych gospodarek świata. Wartość PKB na 1 mieszkańca w 2007 r., osiągnęła poziom 31,73 tys. EUR, natomiast wartość eksportu na 1 mieszkańca na koniec 2007r. kształtowała się na poziomie 31,1 tys. EUR, struktura PKB w 2004r. to: usługi 73,1%, przemysł 21%, budownictwo 4,6%, rolnictwo 1,3 %. Najważniejsze gałęzie przemysłu belgijskiego to: hutnictwo żelaza i metali niezależnych, przemysł maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny, informatyczny, spożywczy, tekstylny. Kraj ten jest siedzibą kilkuset międzynarodowych koncernów i grup przemysłowych, które – dzięki korzystnym warunkom podatkowym - zainwestowały w tym kraju, tworząc centra koordynacyjne i centra dystrybucji. Dzięki temu, a także dzięki tradycyjnie silnej pozycji Belgii w światowej wymianie handlowej, belgijski eksport generuje 70% PKB. Belgia jest również krajem, przez który przechodzi spory reeksport (między innymi przez port w Antwerpii). Według danych Banque Nationale de Belgique (BNB) przyrost PKB Belgii w roku 2008 wyniósł 1,4%. Jeszcze w pierwszym i drugim kwartale ubiegłego roku tempo wzrostu utrzymywało się na poziomie 1,9. Jak podkreślają ekonomiści banku Dexia, w drugim i trzecim kwartale Belgia, w przeciwieństwie do innych państw strefy euro nie weszła w fazę recesji. Koniec września i kryzys finansowy, przyniosły pogorszenie sytuacji głównie w przemyśle i sektorze usług. Doniesienia o czasowych zamknięciach zakładów produkcyjnych, spadek zaufania gospodarstw domowych, spadek dostępności kredytów, przyczyniły się do ograniczenia inwestycji i wejścia Belgii w fazę recesji. Porównując tą sytuację z recesją, która miała miejsce w latach 1992/93 analitycy podkreślają jednak dwie różnice – po pierwsze aktualnie mamy do czynienia z załamaniem ceny ropy, co powinno ograniczyć negatywne skutki spadku konsumpcji, po drugie – polityki budżetowe są mniej restrykcyjne niż w 1993 roku i mogą lepiej stymulować gospodarkę w sytuacji kryzysu. Jak oczekują ekonomiści banku Dexia, wiosną 2009 r., dzięki wzrostowi konsumpcji spowodowanemu spadkiem cen ropy i większej niż w ostatnich miesiącach dostępności kredytów i dzięki środkom powziętym przez banki i rządy państw dotkniętych kryzysem, powinno nastąpić pewne ożywienie gospodarcze, choć kryzys gospodarczy odczuwalny będzie dla gospodarki belgijskiej przez cały obecny rok.
W 2008 r. inflacja w Belgii osiągnęła poziom 4,49 %, co oznacza wzrost o 250 % w porównaniu z rokiem 2007, kiedy inflacja wyniosła 1,8 %. Na przestrzeni roku 2008 poziom inflacji w Belgii znacząco się zmieniał. W dwóch pierwszych miesiącach 2008 r. wynosił ok. 3,6%, w kolejnych dwóch miesiącach odpowiednio 4,4 i 4,1 %. Najwyższy w ubiegłym roku poziom inflacja osiągnęła jednak w okresie od maja do września, kiedy przekroczyła poziom 5%, osiągając w lipcu poziom 5,9 %. Od października inflacja w Belgii zaczęła spadać i w listopadzie osiągnęła poziom 3,2% a w grudniu najniższy w ubiegłym roku poziom 2,6%. Wzrost inflacji w Belgii w 2008 r. uwarunkowany był przede wszystkim wzrostem cen żywności przetworzonej i energii. Podkreśla się, że największy wpływ na wzrost cen energii miało podniesienie cen przez głównych dostawców gazu. Na najwyższy poziom inflacji w miesiącach letnich wpływ miał wzrost cen ropy i tzw. czynniki sezonowe, jak wzrost cen wynajmu lokalizacji wakacyjnych, biletów lotniczych, wyjazdów zagranicznych, paliw ciekłych, owoców sezonowych, a także ubezpieczeń od pożarów.
Bezrobocie w Belgii wyniosło w 2008 r. 7,1%, co w porównaniu z rokiem ubiegłym oznacza spadek o 0,6 % (dane wg zharmonizowanego wskaźnika bezrobocia Eurostatu), wynik ten jest niższy od średniej w strefie euro, gdzie wg danych za 11 miesięcy poziom bezrobocia wyniósł 7,42 % i nieznacznie wyższy od średniej w UE-27(6,9 %). Taki poziom bezrobocia oznaczał, że w Belgii w grudniu tego roku liczba bezrobotnych wyniosła 516 tysięcy – 107 tysięcy to osoby poniżej 25. roku życia, 409 tysięcy to osoby powyżej 25. roku życia. Warto odnotować, że w marcu 2008 r. liczba osób pozostających bez pracy w Belgii spadła poniżej 500 tysięcy, osiągając poziom 493 tysięcy osób, (z czego 95 tysięcy stanowili bezrobotni poniżej 25. roku życia) i na tym poziomie utrzymywała się do lipca 2008 r. najniższą wartość wskazując w maju 469 tysięcy bezrobotnych.
Według danych Banque Nationale de Belgique (BNB) handel zagraniczny Belgii w 2008 r. (dostępne dane za 9 miesięcy) osiągnął wartość eksportu 197,4 mld €, a importu 203,4 mld €. Belgia eksportuje najwięcej do pozostałych państw członkowskich UE (największymi partnerami handlowymi Belgii są państwa UE odbierające blisko 77% belgijskiego eksportu, a w tym szczególnie bezpośredni sąsiedzi, tj. Niemcy, Francja, Holandia). Wartość tego eksportu w ciągu 9 miesięcy 2008 r. wyniosła 151.420,6 mln € i była prawie trzynastokrotnie wyższa niż wartość eksportu do Ameryki Płn i Pd (10.927,3 mln €) i dziewięciokrotnie wyższa niż do Azji, gdzie wyniosła 16.819,2 mln €. Jeśli chodzi o strukturę geograficzną belgijskiego importu, najważniejszymi partnerami handlowymi Belgii są państwa członkowskie UE z wartością importu 148.013,1 mln €, po nich Azja – 23.658, 2 mln € i obie Ameryki – 15.969,0 mln €. Analiza struktury towarowej belgijskiego handlu zagranicznego pokazuje, że państwo to najwięcej eksportuje produktów chemicznych 33.855,4 mln €, maszyn i urządzeń, urządzeń do odtwarzania obrazu i dźwięku, a także urządzeń elektrycznych – 24.083,8 mln €, urządzeń transportowych – 23.173,9 mln €, metali i produktów mineralnych – 22.574,2 w eksporcie których odnotowano największy przyrost w eksporcie w analogicznym okresie (66,3%) mln € i tworzyw sztucznych w tym kauczuku – 18.471,6 mln €. W belgijskim imporcie za 9 miesięcy 2008 r. dominują metale i produkty mineralne – 39.622,9 mln €, a także produkty chemiczne– 28.578,0 mln €. Trzecie miejsce pod względem wartości importu w tym okresie zajmuje import maszyn i urządzeń, urządzeń do odtwarzania obrazu i dźwięku, a także urządzeń elektrycznych z wartością 28.367,3 mln €.
Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne
|
|
2004 |
2005 |
2006
|
2007 dane wstępne |
2008 dane szacunkowe |
|
Ludność (w mln) |
10,396 |
10,445 |
10,511 |
10,585 |
10,667 |
|
PKB (w mln €) |
289 69 |
301 966 |
313,22 |
330.77 |
- |
|
PKB (dynamika w %) |
2,8 |
2,0 |
3,0 |
2,7 |
1,4 |
|
PKB na 1 mieszkańca (w tys. €) |
27,864 |
28,908 |
30,122 |
31,253 |
|
|
Saldo budżetu (w mln €/%) |
-354,5 |
-30,5 |
+280,2 |
brak danych |
|
|
Dług publiczny (% PKB) |
94,2 |
92,1 |
88,2 |
83,9 |
87,8 |
|
Inflacja (w %) (HICP) |
1,9 |
2,5 |
2,3 |
1,8 |
4,5 |
|
Bezrobocie (w %) |
8,4 |
8,5 |
8,3 |
7,5 |
7,1 |
|
Eksport (w mln €) wg kryterium wspólnotowego |
246 698 |
269 817 |
292 239 |
320.464 |
197,4 I-IX 08 |
|
Tempo wzrostu eksportu (%) |
8,9 |
7,0 |
5,9 |
5,8 |
12,6 (za 94 m-cy) |
|
Import (w mln €) wg kryterium wspólnotowego |
229 618 |
256 137 |
280 328 |
306.603 |
203,4 I-IX 08 |
|
Tempo wzrostu importu (%) |
10,5 |
8,9 |
7,1 |
6,1 |
19,0 (za 9 m-cy) |
|
Inwestycje Belgii za granicą (mld euro, przepływy) |
27,4 |
24,3 |
b.d. |
b.d. |
b.d. |
|
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Belgii (mld euro, przepływy) |
35,1 |
26,2 |
b.d. |
b.d. |
b.d. |
Źródło: WE, Banque Nationale de Belgique
2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
Do najważniejszych należą:
- Traktat Akcesyjny podpisany w dn. 16.04.2003 r.,
- Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 19.05.1987 r. (Dz.U. 2001 nr 15 poz. 153),
- Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku z 20.08.2001 r. (Dz.U. 2004 nr 211 poz. 2139).
Regiony Królestwa Belgii są uprawnione do podpisywania umów międzynarodowych. Rząd RP podpisał w dn. 6.06.1994 r. kompleksową umowę o współpracy z Rządem Flandrii oraz w dn. 10.10.1996 r. podobną umowę z Rządem Wspólnoty Francuskiej Belgii i Rządem Walonii. Obie te umowy stwarzają ułatwienia dla pogłębienia kontaktów w dziedzinie współpracy gospodarczej, nauki, kultury i sztuki itp., głównie zdecentralizowanej.
3. Wymiana handlowa z Polską
mln EUR
|
|
2006 |
Dynamika
2005=100 |
2007 |
Dynamika
2006=100 |
2008 |
Dynamika
2007=100 |
2009
6 m-cy |
Dynamika
2008=100 |
|
Obroty |
4966,9 |
116,7 |
5788,9 |
116,5 |
6348,37 |
109,7 |
2289,57 |
68,70 |
|
Eksport |
2432,1 |
114,6 |
2738,6 |
112,6 |
2959,83 |
108,1 |
1133,15 |
70,85 |
|
Import |
2534,8 |
118,8 |
3050,3 |
120,3 |
3388,54 |
111,1 |
1156,42 |
66,71 |
|
Saldo |
-102,7 |
|
-311,7 |
|
-428,71 |
|
-23,27 |
|
Źródło: Dep. Analiz i Prognoz MG+ GUS
Według danych za 2007 rok obroty towarowe w porównaniu z 2006 r., wykazują tendencję rosnącą. Polski eksport do Belgii wzrósł o 12,6% i osiągnął wartość 2738,6 mln euro. Natomiast import z Belgii wzrósł o 20,3% i osiągnął wartość 3050,3 mln euro. Polsko-belgijskie obroty handlowe wyniosły 5788,9 mln euro (wzrost o 16,5 %) a saldo obrotów osiągnęło ujemną dla Polski wartość -311,7 mln euro. Pod względem obrotów handlowych Belgia w roku 2008 była 10 partnerem handlowym Polski wśród krajów Unii Europejskiej z udziałem 2,55% w eksporcie i 2,38% w imporcie i 2,45% w ogólnych obrotach.
Głównymi grupami towarowymi w eksporcie do Belgii w 2008 r. były:
- maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny - 22,38%,
- pojazdy mechaniczne - 18,82%,
- wyroby metalurgiczne - 10,48%,
- inne wyroby przemysłowe - 9,81%
W strukturze polskiego eksportu do Belgii ma miejsce stały wzrost udziału towarów o wysokim stopniu przetworzenia. Są to przede wszystkim: ogniwa i baterie galwaniczne, akumulatory, sprzęt gospodarstwa domowego, sprzęt elektryczny, sprzęt transportowy itp. Wzrost eksportu zawdzięczamy w dużej mierze inwestorom zagranicznym, takim jak: Opel Polska, Isuzu Motors, VF Polska, Fiat Auto Poland, Matsushita Battery. Wśród największych eksporterów występują również Zakłady Azotowe Kędzierzyn oraz Inter Groclin Trading.
Głównymi grupami towarowymi w imporcie z Belgii w 2008 r. były:
- produkty przemysłu chemicznego oraz tworzywa sztuczne - 35,40%,
- wyroby metalurgiczne - 16,57%,
- pojazdy mechaniczne - 14,59%,
- maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny - 11,88%.
W imporcie z Belgii zdecydowanie dominowały produkty przemysłu chemicznego i tworzywa sztuczne, których łączny udział stanowi około 35,2% naszych zakupów w tym kraju. Ważna pozycją są pojazdy mechaniczne (samochody). W zakupach importowych dokonywanych w Belgii największy udział mają zagraniczne firmy takie, jak: Ford Polska, Volvo Polska, Procter and Gamble, General Motors Poland, Cargill Polska, Deceuninck Polska, Philips Lighting Poland. Najbardziej deficytowymi dla Polski w handlu z Belgią branżami są: chemia i tworzywa sztuczne oraz branża wyrobów z metali nieszlachetnych. Dodatnie saldo występuje natomiast w branży maszyn i urządzeń oraz różnych wyrobów przemysłowych. W 2008 r. wzajemne obroty osiągnęły wartość 6348,37 mln EUR, w tym polski eksport osiągnął wartość 2959,83 mln EUR, a import wartość 3388,54 mln EUR. Saldo ujemne dla Polski wyniosło 428,71 mln EUR.
4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
W ostatnich latach nastąpiło wyraźne przyśpieszenie napływu kapitału belgijskiego na rynek polski i tendencja ta utrzymuje się nadal. Wg danych GUS w Polsce zainwestowało i działa ponad 500 przedsiębiorstw z udziałem kapitału belgijskiego. Wśród inwestorów belgijskich najwięcej jest firm małych i średnich, które dominują również w gospodarce belgijskiej. Firmy te plasują swe inwestycje w różnych dziedzinach gospodarki, a głównie w sektorach: finansowo-ubezpieczeniowym, energetycznym, spożywczym, materiałów budowlanych, maszyn rolniczych i usług komunalnych. Według danych Narodowego Banku Polski na koniec 2007 r. skumulowana wartość inwestycji belgijskich w Polsce wynosiła 3,67 mld EUR. Plasowało to Belgię na 10. miejscu na liście inwestorów zagranicznych w naszym kraju. Największymi inwestorami belgijskimi w Polsce są: ACP N.V., Betafence, Dossche, Electrabel, Fast Logistics, Fortis Bank S.A., Ghelamco, KBC N.V., Kinepolis, Lhoist, Megamar, Univeg itp. (w większości są to firmy flamandzkie). W Belgii rejestrowanych jest coraz więcej małych polskich firm, często jednoosobowych, które zajmują się świadczeniem usług budowlanych, remontowych itp. głównie w oparciu o pracowników sprowadzanych z Polski. Firmy te nie są zaliczane do kategorii FDI, lecz w wyniku ich działalności może w przyszłości nastąpić zwiększenie zainteresowania lokowaniem bezpośrednich inwestycji w Belgii przez polskie podmioty gospodarcze. Polskie inwestycje w Królestwie Belgii na koniec 2007r. (wg danych NBP) wyniosły 30,4 mln EUR.
5. Dostęp do rynku
Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej ani w dostępie do rynku usług. Od 1 maja 2004 wszelkie ograniczenia dla polskich przedsiębiorców zostały zniesione. Polscy przedsiębiorcy mogą cieszyć się warunkami takimi samymi jak pochodzący z innych krajów członkowskich UE. W szczególności stosuje się ułatwienia przy zakładaniu tzw. firm jednoosobowych poprzez stosowanie skróconej procedury zgłaszania w tzw. okienku przedsiębiorcy. Odnotowano zwiększone zainteresowanie polskich obywateli tą formą działalności, w szczególności na polu usług budowlano-renowacyjnych. Z dniem 1 maja 2004 r. rząd belgijski podjął decyzję o wprowadzeniu 2-letniego okresu przejściowego w przepływie pracowników z nowych krajów członkowskich, w tym z Polski. Utrzymane zostały długotrwałe i skomplikowane procedury administracyjne dotyczące uzyskiwania zezwoleń na pobyt i pracę w tym kraju. 24 lutego 2006 r. rząd belgijski zdecydował o przedłużeniu okresu przejściowego w dostępie do rynku pracy dla obywateli 10 nowych krajów członkowskich. Otwarcie rynku pracy może nastąpić, gdy spełnione zostaną odpowiednie warunki, w szczególności gdy przestrzegane będą warunki pracy i wynagrodzenia cudzoziemców na równi z pracownikami belgijskimi. Rząd belgijski na mocy dwóch rozporządzeń królewskich wprowadził od 1 czerwca 2006 r. częściowe otwarcie rynku pracy (tylko w zawodach deficytowych, opublikowanych oddzielnie na listach dla regionu flamandzkiego, walońskiego i dla Brukseli) poprzez pewne ułatwienia w zakresie wydawania pozwoleń na pracę typu B, w uproszczonej procedurze (dla osób z nowych krajów członkowskich, szczególnie w sektorach i regionach, w których występują braki rąk do pracy jw., jednak pod warunkiem przestrzegania norm zatrudnienia obowiązujących na rynku belgijskim).
6. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Avenue de l’Horizon 18 1150 Bruxelles Tel.: +32 2 771 67 54, Fax: +32 2 771 18 39 E-mail: brussels@trade.gov.pl http://www.brussels.trade.gov.pl
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej Wydział Ekonomiczny Avenue des Gaulois 291040 Bruxelles-Etterbeek Belgique E-mail: polambbxl@skynet.be http://www.bruksela.polemb.net/
październik 2009 r. Departament Spraw Europejskich
|