Współpraca gospodarcza: Austria

AUSTRIA 
Notatka informacyjna dot. współpracy gospodarczej z Polską

1. Informacje ogólne

Austria jest krajem federalnym, składającym się z dziewięciu krajów związkowych. Władza ustawodawcza sprawowana jest przez dwuizbowe Zgromadzenie Federalne, w skład którego wchodzą Rada Narodowa i Rada Federalna. Władzę wykonawczą sprawuje rząd federalny. Po przyspieszonych wyborach parlamentarnych, w grudniu 2008 r. w Austrii zaprzysiężono nowy rząd (ponownie koalicja socjaldemokracji i chadecji).
Austria jest jednym z najlepiej rozwiniętych gospodarczo państw Unii Europejskiej. Znaczny wpływ na osiągnięcie ekonomicznej, społecznej i politycznej stabilizacji ma prowadzona w tym kraju od lat polityka partnerstwa społecznego. Partnerstwo gospodarcze i społeczne nazywane w skrócie "partnerstwem społecznym" opiera się na wzajemnej współpracy pomiędzy organizacjami reprezentującymi interesy pracodawców i pracowników oraz rządem. Polityka partnerstwa społecznego jest w Austrii realizowana przez cztery główne instytucje. Po stronie pracodawców są to: Federalna Izba Gospodarcza Austrii zrzeszająca samodzielnych przedsiębiorców i Konferencja Prezydentów Izb Rolniczych zrzeszająca rolników, a po stronie pracowników: Federalna Izba Pracownicza oraz Austriacka Federacja Związków Zawodowych zrzeszające pracowników najemnych. Specyficzną cechą systemu austriackiego jest to, że pracownicy najemni nie tylko dysponują silnymi związkami zawodowymi, ale są również obowiązkowo członkami Federalnej Izby Pracowniczej. Tego rodzaju podwójna reprezentacja jest wyjątkiem w skali światowej.

2. Sytuacja gospodarcza

Gospodarka Austrii silnie skorzystała z członkostwa w UE i z efektów jej rozszerzenia, stając się regionalnym centrum usług finansowych, inwestycyjnych i budowlanych dla Europy Środkowo-Wschodniej. Jej wzrost gospodarczy przez wiele lat należał do najwyższych w UE. W okresie kryzysu gospodarczego w 2009 roku PKB obniżył się wprawdzie o 3,9%, ale już w roku następnym odnotowano wzrost gospodarczy o 2,0%. Na 2011 r. prognozowany jest wzrost PKB o ok. 2,4%. Eksport przez wiele lat był głównym motorem wzrostu austriackiej gospodarki, ale ostatni kryzys ekonomiczno-finansowy w Europie osłabił jego dotychczasową dynamikę. W roku 2010 odnotowano ponowne ożywienie wymiany. Eksport wzrósł o 10,8% (do 103,8 mld EUR), a import o 9,2% (do 106,5 mld EUR). Co trzecie miejsce pracy w gospodarce narodowej uzależnione jest od produkcji towarów lub świadczenia usług przeznaczonych na rynki zagraniczne. Udział Austrii w handlu światowym, na przestrzeni ostatnich lat, wynosi ok. 1%. Główni partnerzy Austrii po stronie eksportu to RFN, Włochy i USA, a po stronie importu RFN, Włochy, Szwajcaria i Chiny. Recesja gospodarcza 2008-2009 spowodowała  zmniejszenie zapotrzebowania importowe.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

Źródło: Eurostat, OECD Review; * prognoza European Forecast, Sprong 2011

3. Polityka gospodarcza

Centralną sprawą w polityce gospodarczej rządu  jest stabilizacja finansów publicznych i rozregulowanego w okresie recesji rynku kredytowego. Zadłużenie publiczne w 2009 roku wyniosło ponad 200 miliardów Euro. W ramach paktu stabilizacyjnego Austria zobowiązała się wobec UE do redukcji deficytu budżetowego do poziomu 3% najpóźniej w 2013 roku. Partnerzy koalicyjni  zdecydowali się na początku 2010 roku na uzyskanie tego wskaźnika w 60% z oszczędności na wydatkach i w 40% z powiększenia wpływów budżetowych. Pakiet koniunkturalny adresowany jest przede wszystkim do sektora firm małych i średnich, jest zorientowany na zwiększenie innowacyjności gospodarki przez wspieranie badań i postępu technologicznego, ułatwień kredytowych w finansowaniu inwestycji i eksportu. Austria popiera wzmocnienie zarządzania gospodarczego w UE i wzmocnienie dyscypliny budżetowej i polityki oszczędności (Pakt dla Euro). Jest natomiast przeciwna wprowadzeniu euroobligacji oraz ingerencji UE w sprawy należące do narodowego systemu gospodarki socjalnej (system płac i emerytur). Oczekuje przyspieszenia działań na rzecz rozbudowy europejskiej infrastruktury energetycznej dla zapewnienia dywersyfikacji dostaw surowca energetycznego w ramach UE oraz modernizacji sieci energetycznej: wspiera przedsięwzięcia na rzecz wzrostu efektywności energetycznej; stanowczy sprzeciw wobec wykorzystywania energii atomowej. Austria popiera obecną  strukturę Wspólnej Polityki Rolnej, opowiada się za utrzymaniem dopłat bezpośrednich, jest zwolennikiem większego skupienia środków finansowych na promocji produkcji ekologicznej, zabiega o intensyfikację prac na rzecz ograniczenia wpływu spekulacji rynkowych na ceny produktów rolnych.

4. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z  Austrią. Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi:

• Znowelizowana w styczniu 2004 r. i w lutym 2008 r. polsko-austriacka umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania weszła w życie od 1.04.2005 r.  (Dz.U. 2005 nr 224 poz. 1921);
• Umowa o wspieraniu i ochronie inwestycji z listopada 1988 r.  (Dz.U. 1989 nr 54 poz. 321);
• Umowa o współpracy gospodarczej, technicznej i technologicznej z października 1995 r.

5. Polsko - austriackie obroty towarowe

W 2010 r. polski eksport do Austrii wzrósł  bardzo dynamicznie o ponad 23% i osiągnął poziom ok. 2,3 mld EUR., a import z Austrii odpowiednio o 20% (do poziomu 2,2 mld EUR). W strukturze towarowej eksportu dominują przemysłowe wyroby przetworzone (53% całości eksportu), wyroby metalurgiczne (19%) oraz produkty mineralne (16%).  Polska umocniła w 2010 roku swoje 3. miejsce wśród partnerów handlowych Austrii w EŚW (po Węgrzech, Czechach). Udział Austrii w globalnych obrotach towarowych Polski wynosi obecnie  1,9%, a w obrotach z krajami UE  2,5%. Wśród wszystkich partnerów handlowych Austrii, Polska zajęła w 2010 r. 9. miejsce w eksporcie i 12. w imporcie. Austria jest natomiast 14 co do wielkości partnerem handlowym Polski. W pierwszej połowie 2011 roku utrzymywało się wysokie tempo wzajemnych obrotów, z lekką przewagą importu.

Polsko-austriackie obroty towarowe w latach 2007-2011 (w mln EUR):  

Źródło: dane DAP MG, * dane wstępne

6. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

W Polsce reprezentowanych jest prawie 800 firm austriackich. Skumulowana wartość inwestycji bezpośrednich Austrii w Polsce na koniec 2010 roku wyniosła szacunkowo 4,3 mld EUR koncentrując się na sektorze nieruchomości, budownictwie, materiałach budowlanych i bankowości. Stanowiło to 3,6% ogółu dużych zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce i dawało Austrii 9 miejsce wśród zagranicznych inwestorów. Większość inwestorów to niewielkie firmy rodzinne, a tylko 40 austriackich  firm zainwestowało powyżej 1 mln USD. Do największych inwestorów austriackich należą: Europolis (nieruchomości), Bau Holding Strabag AG (hotele, obiekty biurowe); Raiffeisen Zentralbank; Rigips Austria GmbH i Leier (materiały budowlane); Wienerberger (ceramika budowlana), Porr International (hotele); Warimpex (hotele, biurowce); Henkel CEE (chemikalia); Kaindl-Krono (producent płyt wiórowych) oraz kilka towarzystw ubezpieczeniowych: Uniqa, Generali, Wüstenrot i Wienerstädtische. Polskie inwestycje w Austrii wyniosły wg danych NBP na koniec 2008 r. 212 mln EUR, a do największych inwestycji należy przejęcie przez Złomrex austriackiego dystrybutora wyrobów stalowych Voestalpine Stahlhandel.

7. Dostęp do rynku

W negocjacjach akcesyjnych Austria uzyskała prawo do zastosowania do końca kwietnia 2011 r. czasowych ograniczeń w dostępie do rynku pracy i usług. Ograniczenia w dostępie do rynku pracy obejmują także świadczenie przez polskie firmy niektórych usług oddelegowanymi pracownikami z Polski. Usługi wrażliwe, czyli objęte ograniczeniami to ogrodnictwo, cięcie, rzeźbienie i wykańczanie kamienia, montaż elementów z metalu i części tych elementów, usługi budowlane, ochroniarskie, sprzątanie i czyszczenie obiektów, opieka w domu nad chorymi, prace o charakterze socjalnym. W dniu 30 kwietnia 2011 r. skończył się okres przejściowy ograniczenia swobody świadczenia usług we wszystkich branżach. Doświadczenia pierwszych kilku tygodni nie potwierdzają obaw strony austriackiej o nadmierna migrację z Polski.

8. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe w Austrii

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Wiedniu
Botschaft der Republik Polen
Abteilung für Handel und Investitionen
Titlgasse 15 A-1130 WIEN, Österreich
tel.: + 431 877 63-42,  877 73 12
faks: + 431 877 35 97
e-mail: wien@trade.gov.pl
strona internetowa: www.wien.trade.gov.pl

Wydział Ekonomiczny Ambasady RP w Wiedniu
Botschaft der Republik Polen
Titlgasse 15
1130 Wien
tel.: +43 1 8777 312 231, 8777 312 207, 8777 312 222
faks: + 43 1 8777 312 211
e-mail: sekretariat@botschaftrp.at
strona internetowa: www.wien.polemb.net

sierpień 2011 r.
Departament Spraw Europejskich