ASEAN

ASEAN (ang. Association of South East Asian Nations) Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej, w skład której wchodzą: Filipiny, Indonezja, Malezja, Singapur, Tajlandia, Brunei, Wietnam, Laos, Birma i Kambodża.

Kraje Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) jako grupa są trzecim co do wielkości dla UE partnerem handlowym spoza Europy, po Stanach Zjednoczonych i Chinach. Singapur jest traktowany przez wiele przedsiębiorstw UE jako centralny punkt dla ich działalności w Azji Południowo-Wschodniej i w szerszym ujęciu w regionie Azji i Pacyfiku.

Pierwotnym założeniem UE było prowadzenie negocjacji strefy wolnego handlu całościowo z blokiem państw ASEAN. Jednak w obliczu rozbieżności ujawnionych podczas ostatniej, siódmej rundy negocjacyjnej UE-ASEAN w marcu 2009 r., podjęto decyzję o tymczasowym zawieszeniu rokowań w sprawie przyszłej umowy SWH dla rozważenia, w jakim formacie miałyby odbywać się dalsze negocjacje. Stało się wówczas jasne, że cel zawarcia ambitnego porozumienia między obydwoma blokami, do którego dążyła UE, nie będzie możliwy do osiągnięcia w najbliższej przyszłości. Założono zawieranie umów bilateralnych z tymi krajami regionu, które są do tego gotowe. W związku z powyższym KE poddała pod rozwagę zasadność rozpoczęcia negocjacji dwustronnych z Singapurem, który spośród państw regionu wykazywał największą gotowość do rozpoczęcia negocjacji z UE.  Zdaniem Komisji umowa z tym państwem mogłaby zostać podpisana relatywnie szybko i bez ryzyka wystąpienia nagłych i nieoczekiwanych problemów. W świetle założeń negocjacyjnych przedłożonych przez Komisję Europejską, negocjacje z Singapurem miały być stosunkowo proste m.in. z uwagi na fakt, że taryfy celne tego kraju na większość towarów importowanych do Singapuru wynoszą 0%. Taki krok miał być odpowiedzią na trwający impas negocjacyjny z całym regionem i zachęcić pozostałe państwa do wkroczenia na podobną ścieżkę. Obecnie stan negocjacji można ocenić jako zadawalający. Singapur sygnalizuje gotowość podjęcia zobowiązań w kluczowych dla UE rozdziałach tj. usługi, zamówienia publiczne, inwestycje. Strony wyznaczają kalendarz technicznych spotkań bilateralnych w celu osiągnięcia postępu w rozmowach. Aktualnie trwają prace nad osiągnięciem porozumienia w zakresie reguł pochodzenia z uwzględnieniem tzw. kumulacji pochodzenia ASEAN. Z uwagi na brak podjęcia zobowiązań w ww. kluczowych obszarach, KE nadal nie określiła kalendarza zakończenia negocjacji. Szczególnie istotna jest jakość umowy z uwagi na fakt, iż będzie ona stanowić punkt odniesienia dla innych umów z krajami ASEAN.

Kolejnym krajem z bloku ASEAN, który przystąpił do negocjacji SWH z UE jest Malezja. Uroczyste otwarcie rozmów ws. umowy o wolnym handlu UE-Malezja nastąpiło podczas Szczytu ASEM (Bruksela, 5 października 2010 r). Uprzednio przez pierwsze półrocze 2010. Komisja Europejska prowadziła dwustronne konsultacje ze stroną malezyjską dotyczące otwarcia rokowań ws. umowy o wolnym handlu. Ostatecznie Malezja wyraziła swoją gotowość do rozpoczęcia negocjacji. Pierwsza runda negocjacji SWH UE- Malezja odbyła się w grudniu 2010r.

Malezyjski partner ma reżim handlowy odmienny od unijnego, a istniejący system regulacji trudno będzie UE „zdemonotować” za pomocą umowy o wolnym handlu. Malezja stosuje wysokie stawki celne na towary przemysłowe ze wszystkich ofensywnych sektorów unijnych. Aż 20% stawek jest niezwiązanych, a średnia związana stawka KNU jest dwukrotnie wyższa od stosowanej. Co więcej, Malezja nakłada opłaty eksportowe, przede wszystkim na surowce.

Wydaje się, że jedną z podstawowych barier stojących na  przeszkodzie podpisania umowy o wolnym handlu między UE a Malezją jest malezyjski system społeczno–gospodarczy faworyzujący miejscowe firmy o statusie Bumiputra. Rząd Malezji dotychczas nie chciał zrezygnować z przywilejów dla nich, a tym samym przyznać równych praw firmom z krajów UE. Przedsiębiorcy unijni działający na terenie Malezji sygnalizują szereg problemów. Do najważniejszych zaliczono brak przejrzystości w kwestiach ram czasowych procesów uzyskiwania zezwoleń inwestycyjnych oraz zezwoleń na zatrudnienie kierownictwa z zagranicy, opóźnianie wydawania decyzji (gubienie dokumentów itp.) w sektorach, gdzie funkcjonują malezyjskie przedsiębiorstwa państwowe, protekcjonizm wobec firm należących do rdzennych Malajów (tzw. Bumiputra), nieprzestrzeganie ochrony praw intelektualnych, częste zmiany warunków uzyskiwania zezwoleń (co powoduje konieczność ponownego występowania o nie). Konkretne problemy zgłaszane przez przedsiębiorców, to: brak dostępu do rynku usług prawniczych, brak jasnych i klarownych przepisów oraz procedur i wykładni odnośnie inspekcji i certyfikacji zgodności z zasadami islamu – halal w  europejskich ubojniach oraz innych zakładach mięsnych i spożywczych,  ograniczenie w dostępie do rynku wyrobów drobiowych (stosuje się system indywidualnych każdorazowych zezwoleń na import i wizytacji zakładów przez kontrolerów malezyjskich), utrudnianie importu wołowiny poprzez niedotrzymywanie terminów, a tym samym konieczność rozpoczynania procesu uzyskania zezwolenia od początku oraz fałszowanie znaków akcyzy na alkoholach europejskich (wprowadzanie do obiegu podróbek), wysokie cła i akcyza na samochody importowane z UE.