Japonia

Japonia jako gospodarka wysoko rozwinięta, znaczący inwestor i aktywny uczestnik wymiany handlowej jest ważnym partnerem dla UE. Japonia jest trzecią na świecie pod względem wielkości gospodarką narodową, stanowiąc około 1,9% ludności świata i około 9% światowego PKB.

W ostatnich latach gospodarka japońska systematycznie wzrasta. Proces ten został tylko chwilowo przerwany przez kryzys finansowy, a obecnie Japonia stoi przed kolejnymi wyzwaniami rekonstrukcji i odbudowy po trzęsieniu ziemi i tsunami, które nawiedziło wschodnią Japonię 11 marca 2011. Ponadto, Japonia wciąż musi zmierzać się z deflacją i niedoborem popytu wewnętrznego oraz znaczącym deficytem budżetowym, który jest najwyższy wśród krajów OECD.

W 2009 roku wartość japońskiego importu i eksportu towarów wyniosła odpowiednio 382 mld euro i 389 mld euro, co stanowi 5,7% i 6,1% światowych przepływów.
W ciągu ostatnich czterech dekad, Europa i Japonia pojawiły się razem w czołówce światowych potęg gospodarczych.

Stosunki Handlowe UE-Japonia:

Stosunki handlowe pomiędzy UE i Japonią tradycyjnie charakteryzują się silnym wskaźnikiem nadwyżek handlowych na rzecz Japonii. Wynika to z wysokiego wskaźnika inwestycji japońskich w UE oraz z faktu, że Japonia nadal jest krajem gospodarczo zamkniętym, a prowadzenie działalności gospodarczej lub inwestycyjnej jest stosunkowo utrudnione. Od początku lat dziewięćdziesiątych Japonia stopniowo zaczęła otwierać swoją gospodarkę na konkurencję międzynarodową i rozpoczęła odpowiednie reformy strukturalne. Ta nowa sytuacja przyniosła etap zwiększenia współpracy i partnerstwa w stosunkach UE-Japonia.

W zakresie barier pozataryfowych, Japonia nadal stosuje wiele standardów różniących się od międzynarodowych, szczególnie w farmaceutykach, dot. urządzeń medycznych, wyposażenia telekomunikacyjnego, urządzeń elektrycznych, samochodów, substancji chemicznych, żywności i produktów z drewna. UE chciałaby, aby Japonia dostosowała niniejsze zasady, szczególnie w kontekście długiego okresu oczekiwania w ramach procedur zaakceptowania wejścia na rynek dla nowych produktów i substancji. Powyższa kwestia dotyczy także produktów żywnościowych. Japonia wciąż utrzymuje zakaz na import wołowiny z UE celem ochrony konsumentów przed BSE. Tymczasem kraje, na które nałożono taki zakaz są klasyfikowane według OIE (World Organization for Animal Health) jako te, w których istnieje minimalne ryzyko zakażenia niniejsza chorobą. Ponadto, dla UE istotne jest, aby Japonia otworzyła się w zakresie zamówień publicznych, gdyż firmy unijne nie mają do nich praktycznie żadnego dostępu. 

Partnerzy stworzyli szereg nieformalnych "dialogów" w wielu dziedzinach oraz posiedzeń ministerialnych i rządowych odbywających się podczas co rocznych szczytów. Strony przyjęły "Wspólną deklarację w sprawie stosunków między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Japonią", która została podpisana w dniu 18 lipca 1991. Podczas 10. szczytu UE-Japonia w Brukseli w grudniu 2001 roku,  podpisano dziesięcioletni Plan Działania, aby wzmocnić partnerstwo UE-Japonia i przenieść go od konsultacji do wspólnego działania. Jeden z czterech celów planu ściślejszego partnerstwa jest "wzmocnienie współpracy gospodarczej i handlowej" w stosunkach dwustronnych i na arenie międzynarodowej, w tym WTO. Od czasu przyjęcia Planu Działania, wzmocnił się poziom dialogu z japońskim partnerem.

Kolejny Szczyt UE-Japonia w Tokio w dniu 28 kwietnia 2010 ustanowił Wspólną Grupę Wysokiego Szczebla. Dokonuje ona kompleksowej analizy możliwości zacieśnienia współpracy pomiędzy UE i Japonią oraz definiuje ramy ich wdrożenia z wykorzystaniem doświadczeń wynikających ze Wspólnej Deklaracji z 1991 r. oraz Planu Działania z 2001 r. W odniesieniu do relacji gospodarczych UE i Japonii prace grupy mają doprowadzić do zbliżenia interesów stron w zakresie znoszenia ceł i barier pozataryfowych, współpracy w sektorze usług oraz inwestycji w sektorach pozausługowych, a także w kwestiach dot. praw własności intelektualnej oraz zamówień publicznych.

Decyzje o dalszych działaniach zmierzających do zacieśnienia współpracy pomiędzy UE i Japonią podjęte zostały podczas Szczytu UE-Japonia w maju 2011 r. zgodnie z decyzją szczytu rozpoczęto proces  równoległych rozmów w sprawie:

-    głębokiego i kompleksowego porozumienia o wolnym handlu (FTA) / Umowa o partnerstwie gospodarczym (EPA), dotyczącego wszystkich kwestii wspólnego zainteresowania obu stron, w tym taryf, środków pozataryfowych, usług, inwestycji, prawa własności intelektualnej, konkurencji i zamówień publicznych oraz
-   wiążącej kompleksowej umowy (porozumienia ramowego) dotyczącej współpracy politycznej, globalnej i sektorowej

Przywódcy szczytu postanowili, że obie strony rozpoczną rozmowy w celu określenia zakresu i ambicji obu negocjacji. Rozpoczęto również prace nad tzw. scoping exercise. W zależności od wyników tego procesu państwa członkowskie UE podejmą decyzję o udzieleniu Komisji Europejskiej mandatu negocjacyjnego umowy FTA/EPA UE-Japonia.