Członkostwo Polski w OECD

15 lat członkostwa Polski w OECD

Na rok 2011 przypadały dwie ważne rocznice. Jubileusz 50-lecia istnienia Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) zbiegł się z 15-leciem przystąpienia Polski do tej Organizacji.

22 listopada 1996 r., po latach intensywnych starań, Polska stała się pełnoprawnym członkiem OECD. Było to pierwsze ugrupowanie świata zachodniego o charakterze integracyjnym, do którego nasz  kraj został zaproszony i przyjęty. Przystąpienie Polski do OECD, oprócz znaczenia prestiżowego, było ważnym krokiem na drodze członkostwa Polski w Unii Europejskiej. W tym kontekście, szczególnego znaczenia nabrał fakt, iż obchodziliśmy ten jubileusz wspólnie z OECD, w okresie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.

Dziś, jako szanowany i świadomy swojej wartości partner, aktywnie uczestniczymy w strukturach Organizacji pracując razem nad realizacją wspólnego wyzwania – tworzenia lepszych regulacji na rzecz lepszego życia. W tym celu, przedstawiciele Polski biorą każdorazowo aktywny udział w spotkaniach organów Organizacji, takich jak posiedzenia Komitetu Wykonawczego na Sesji Specjalnej oraz Rady Ministerialnej. W ubeigłorocznym, jubileuszowym spotkaniu Rady OECD na Szczeblu Ministerialnym (MCM) – najwyższego organu Organizacji, w którym państwa OECD reprezentowane są na szczeblu ministrów gospodarki, finansów lub spraw zagranicznych – Polskę reprezentował Wicepremier, Minister Gospodarki Waldemar Pawlak. Prace OECD angażują także przedstawicieli polskiego sektora pozarządowego, o czym najlepiej świadczy fakt, iż w towarzyszącym tegorocznym obradom MCM Forum OECD uczestniczyła rekordowa liczba reprezentantów nauki, biznesu, organizacji międzynarodowych w 2011 r. oraz mediów z Polski.

*  *  *

Pierwsze robocze kontakty Polski z Sekretariatem OECD sięgają jesieni 1987 r. W efekcie zmian polityczno-ekonomicznych i związanym z tym dążeniem Polski do uzyskania pomocy eksperckiej w procesie reformowania gospodarki oraz przystosowania jej do funkcjonowania w warunkach wolnorynkowych w II połowie 1989 r. nastąpiło rozszerzenie współpracy.

W czerwcu 1991 r. Polska wraz z Węgrami i Czechosłowacją została objęta programem „Partners in Transition” mającym na celu wspieranie przemian rynkowych oraz przygotowanie do członkostwa.

Dzięki spełnieniu formalnych kryteriów członkostwa, pozytywnej ocenie dotychczasowej współpracy oraz otwarciu się Organizacji na nowych członków, możliwe stało się złożenie 1 lutego 1994 r. oficjalnego wniosku o członkostwo w OECD. Formalne negocjacje rozpoczęły się na przełomie listopada i grudnia 1994 r. po przedłożeniu OECD wstępnego Memorandum Rządu RP (15 października 1994 r.), przedstawiającego ocenę zgodności naszego ustawodawstwa i polityki społeczno-gospodarczej z instrumentami prawnymi OECD.

Celem negocjacji, które prowadzono na forach kilkunastu Komitetów i Grup Roboczych Organizacji, było dostosowanie gospodarki Polski do standardów i wymogów obowiązujących w OECD. W celu przyjęcia wszystkich instrumentów prawnych OECD (w tym Kodeksu liberalizacji przepływów kapitałowych i Kodeksu liberalizacji bieżących transakcji niewidocznych) Polska dokonała licznych nowelizacji aktów prawnych, co pozytywnie stymulowało procesy uporządkowania prawnego wielu dziedzin oraz dostosowywania prawa krajowego do ustawodawstwa Unii Europejskiej. Jednocześnie negocjacje prowadzone były przy założeniu maksymalnego zagwarantowania interesu Polski oraz dokonania racjonalnej liberalizacji gospodarki naszego kraju – efektem tego była najdłuższa, w porównaniu z równolegle negocjującymi państwami, lista wyjątków i zastrzeżeń.

W dniu 4 czerwca 1996 r. Rada Ministrów przyjęła Uchwałę nr 61/96 w sprawie przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz działań towarzyszących, dotyczących członkostwa w tej Organizacji. Upoważniała ona Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Finansów do podpisania Porozumienia o Zaproszeniu RP do Konwencji o OECD, co nastąpiło w dniu 11 lipca. Integralną częścią Porozumienia było Oświadczenie Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące przyjęcia przez RP zobowiązań wynikających z członkostwa w OECD, które zawierało deklarację o przyjęciu zobowiązań z tytułu członkostwa oraz wykaz uwag i zastrzeżeń polskiej strony oraz kalendarz realizacji dalszych zobowiązań liberalizacyjnych. Formalnie Polska stała się pełnoprawnym członkiem OECD z dniem 22 listopada 1996 r. wraz ze złożeniem Instrumentu ratyfikacji i przystąpienia RP do Konwencji o OECD u depozytariusza Konwencji, czyli francuskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Członkostwo Polski w prestiżowym klubie najbardziej rozwiniętych gospodarczo państw świata jest konkretnym dowodem ekonomicznej i gospodarczej stabilności naszego kraju i uznania przez inne kraje postępu przeprowadzanych reform. Polepsza to bezsprzecznie wizerunek Polski w oczach zagranicznych partnerów, w tym inwestorów, gdyż jesteśmy postrzegani jako partnerzy o dynamicznie rozwijającej się gospodarce i stabilnych przepisach prawnych. Ma to bezpośrednie odbicie w znacznym wzroście bezpośrednich inwestycji zagranicznych dokonywanych w Polsce oraz dywersyfikacji ich struktury geograficznej. Członkostwo w OECD ułatwia Polsce dostęp do preferencyjnych linii kredytowych udzielanych przez międzynarodowe instytucje finansowe.

Ponadto dzięki członkostwu w OECD Polska otrzymała możliwość współdecydowania w sprawach liberalizacji światowej gospodarki, jak również kształtowania nowej tożsamości Organizacji i korzystania z całego jej potencjału analitycznego. OECD ta pozostaje bowiem dogodną platformą monitoringu światowej, europejskiej i własnej sytuacji gospodarczej, kuźnią zasad postępowania w międzynarodowych stosunkach gospodarczych, a również miejscem mniej oficjalnego dialogu z partnerami z UE oraz innymi najwyżej rozwiniętymi państwami świata, a także w ramach rozwijanej idei wzmocnionego zaangażowania również z największymi państwami rozwijającymi się.

Bilans dotychczasowego członkostwa Polski w OECD należy per saldo oceniać pozytywnie. Polska uczestniczy w pracach Komitetów i Grup Roboczych Organizacji oraz aktywnie włącza się w podejmowane przez nie inicjatywy, w szczególności te interdyscyplinarne, dotyczące m.in. reformy regulacji, trwałego zrównoważonego rozwoju, standardów pracy, ochrony środowiska, innowacyjności technologicznej, czy rozwoju regionalnego.

Jednym z priorytetów oraz instrumentów narodowej polityki energetycznej jest uzyskane formalnie 25 września 2008 r. członkostwo w afiliowanej przy OECD Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE). Dzięki niemu Polska korzysta z szerokiej bazy informacji Agencji nt. wydarzeń na międzynarodowym rynku energii, możliwości współpracy z głównymi producentami i konsumentami ropy naftowej, a w sytuacji zakłóceń dostaw nośników energii – wsparcia państw członkowskich (np. udostępniania przez nie części własnych zapasów ropy naftowej i paliw).

W listopadzie 2010 r. Rada Ambasadorów OECD zaakceptowała wniosek Polski o członkostwo w Agencji Energii Jądrowej OECD (Nuclear Energy Agency NEA). Współpraca Polski z Agencją ma istotne znaczenie dla realizacji programu rozwoju energetyki jądrowej w naszym kraju, zapewnia dostęp do wiedzy eksperckiej oraz możliwość wymiany doświadczeń z krajami członkowskimi NEA dysponującymi rozwiniętymi programami energetyki jądrowej. Uzyskanie członkostwa w NEA było ukoronowaniem 11 lat starań, podczas których przeszkodą w uzyskaniu pozytywnej decyzji był brak własnego potencjału jądrowego. Proces zbliżenia Polski do NEA uległ przyspieszeniu po przyjęciu przez Radę Ministrów, w styczniu 2009 r., uchwały o rozpoczęciu prac nad wdrożeniem energetyki jądrowej. Przedakcesyjna misja NEA, która miała miejsce w Polsce w lipcu 2010r., wskazała w raporcie na obopólne korzyści wynikające ze wstąpienia Polski do tej organizacji. Obecnie Polska uczestniczy w pracach wszystkich głównych komitetów NEA.

Innym celem działań Polski na forum OECD jest wspieranie działań mających na celu zacieśnianie współpracy Organizacji z wybranymi państwami pozostającymi poza strukturami OECD. Dotyczy to m.in. promocji zacieśniania współpracy Organizacji z Ukrainą oraz państwami Południowego Kaukazu. Ważnym instrumentem w tej mierze jest współprzewodnictwo (wraz ze Szwecją) regionalnej części Programu Konkurencyjności Eurazja, który ma na celu rozwój sektora prywatnego oraz podniesienie konkurencyjności i poziomu inwestycji w sektorze finansowym krajów objętych tym projektem.

*  *  *

Funkcję koordynacji współpracy RP-OECD, zgodnie z Uchwałą Rady Ministrów nr 61 z dnia 4 czerwca 1996 r. w sprawie przystąpienia RP do Konwencji o OECD oraz działań towarzyszących, dotyczących członkostwa w tej Organizacji powierzono Ministrowi Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, obecnie Ministerstwu Gospodarki. Natomiast nadzór i zapewnienie koordynacji uczestnictwa Polski w działalności Organizacji powierzono Ministerstwu Gospodarki, Ministerstwu Spraw Zagranicznych i Ministerstwu Finansów.

Na mocy zarządzenia Prezesa Rady Ministrów nr 83 z dnia 4 lipca 2002 r. utworzony został Międzyresortowy Zespół do Spraw Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, w którego skład wchodzą podsekretarze stanu w resortach centralnych oraz ich odpowiednicy z pozostałych instytucji współpracujących z OECD. Zespół jest organem doradczym Rady Ministrów w sprawach związanych z członkostwem Polski w OECD, a jednym z jego głównych celów jest m.in. przygotowanie projektu stanowiska rządu polskiego na sesję Rady OECD na szczeblu ministerialnym (MCM) oraz w innych sprawach wymagających uzgodnień na wysokim szczeblu.

Sferę współpracy polskiej administracji z OECD porządkuje Uchwała Rady Ministrów nr 168 z dnia 1 lipca 2003 r. w sprawie zadań wynikających z członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (znowelizowana uchwałą Rady Ministrów nr 227 z dnia 6 września 2005 r.). Jej załącznik wskazuje organy odpowiedzialne za obsługę posiedzeń, współpracę merytoryczną oraz monitorowanie na bieżąco prac poszczególnych komitetów i grup roboczych Organizacji.

ZOBACZ TAKŻE:

Strona www Stałego Przedstawicielstwa RP przy OECD

http://www.paryzoecd.polemb.net/index.php?