Lepsze prawo dla przedsiębiorców

W celu poprawy jakości prawa dla przedsiębiorców MG dokonało przeglądu utrudnień w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej. Na podstawie opinii i propozycji przedsiębiorców resort przygotował projekt raportu „Analiza barier regulacyjnych działalności gospodarczej”, do którego dołączona została lista 156 szczegółowych propozycji przedsiębiorców w zakresie poprawy regulacji.

Bariery formalno-prawne

Raport stwierdza, że środowisko polskich przedsiębiorców uważa za poważny problem niską jakość stanowienia prawa - brak stabilnych przepisów w określonych dziedzinach, szczególnie w zakresie prawa podatkowego, zbyt częste zmiany i niejasne sformułowania, które są przyczyną trudności interpretacyjnych (np. uregulowania dotyczące podatku VAT).

Przy wprowadzaniu nowelizacji przepisów nie stosuje się odpowiedniego vacatio legis. Znaczna część aktów prawnych wchodzi w życie tuż po ich ogłoszeniu, co sprawia że ani przedsiębiorcy, ani urzędnicy nie mają wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do zmian. Najdotkliwiej odczuwalne są zmiany przepisów prawa materialnego, które ustanawiają prawa i obowiązki przedsiębiorców.

Przedsiębiorcy wskazują jako bardzo istotną barierę nadmierne obowiązki informacyjne – bardzo rozbudowaną sprawozdawczość i obowiązek przechowywania danych. Generuje to duże koszty i nadmiernie angażuje kapitał ludzki i rzeczowy polskich firm.

W opinii przedsiębiorców szczególnym utrudnieniem są zbyt liczne i uciążliwe kontrole. Obecnie może je przeprowadzać ok. 40 różnych instytucji. W praktyce nie przestrzega się zasady jednej kontroli w jednym czasie. Często zdarza się kilka kontroli w tym samym okresie, które dodatkowo są nadmiernie wydłużane. Instytucje kontrolujące próbują omijać przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, powołując się na ustawy powołujące te organy.

Środowisko biznesmenów uważa także, iż nadal zbyt duża jest liczba wymaganych koncesji i zezwoleń. Pociąga to za sobą duże koszty i sprzyja zachowaniom korupcyjnym, tym bardziej, że informacje o firmach, które uzyskały zezwolenia czy licencję nie jest jawna.

Przedsiębiorcy wskazują również brak rzetelności w sporządzaniu Oceny Skutków Regulacji (OSR). Ich zdaniem administracja traktuje ten obowiązek jako czystą formalność.

Rekomendacje dotyczące uproszczenia regulacji i poprawy ich efektywności

W oparciu o opinie przedsiębiorców i dostępne badania oraz doświadczenia innych państw, autorzy raportu określili, że konieczne jest systemowe uproszczenie prawa poprzez eliminację zbędnych lub przestarzałych przepisów, racjonalizację regulacji (m.in. poprawę ich spójności i ograniczanie obciążeń administracyjnych), przegląd koncesji i zezwoleń pod kątem ich redukcji, wypracowanie jednolitych standardów kontroli w firmach i przegląd organów uprawnionych do kontroli pod kątem ich konsolidacji. Raport stwierdza także konieczność skoordynowania działań organów kontrolnych i przyjęcie wspólnych planów kontroli, dzięki czemu możliwe byłoby dokonywanie wspólnej inspekcji przez kilka instytucji albo przekazywanie informacji o wynikach kontroli innym organom.

Ministerstwo Gospodarki postuluje w raporcie opracowanie nowej koncepcji analizy kosztów i korzyści regulacji - przed ich wprowadzeniem i po okresie ich wdrożenia. Administracja miałaby obowiązek przedstawiania Sejmowi okresowych informacji o kosztach regulacyjnych dot. głównych aktów prawnych z zakresu działalności gospodarczej, przyjętych w danych okresie. Resort gospodarki pracuje aktualnie nad udoskonaleniem systemu Oceny Skutków Regulacji.

Raport zawiera także propozycję wprowadzenia systemu monitorowania wdrażania dyrektyw unijnych w Polsce. Jej celem jest niedopuszczanie do przesadnej implementacji prawa wspólnotowego na poziomie krajowym, co mogłoby spowodować nadmierne obciążenia dla polskim firm.

Autorzy dokumentu proponują ponadto zwiększenie wykorzystania drogi elektronicznej w kontaktach administracji z przedsiębiorcami oraz przygotowywanie, opiniowanie i analizowanie przepisów prawnych pod kątem przeciwdziałania i zwalczania korupcji.

Ministerstwo Gospodarki postuluje, aby w odpowiedzi na propozycje zmian zgłoszone przez przedsiębiorców - właściwe resorty określiły swoje stanowiska i harmonogramy wprowadzenia zmian.

Rekomendacje dotyczące obciążeń administracyjnych

W celu poprawy otoczenia biznesowego w Polsce, raport resortu gospodarki proponuje prowadzenie pomiaru obciążeń administracyjnych, wynikających z regulacji gospodarczych. Wybór metodologii pomiaru powinien zostać dokonany na podstawie analizy doświadczeń krajów członkowskich UE. Metodologia ta będzie się opierała na wywiadach z przedsiębiorcami i ekspertami, przeprowadzanych przez zewnętrznych konsultantów. Autorzy raportu podkreślają, że rozwiązania w sprawie m.in. progu i zakresu pomiaru powinny mieć pragmatyczny charakter.

Pomiar w pierwszej fazie będzie dotyczył priorytetowych regulacji, wskazanych przez Międzyresortowy Zespół ds. Nowoczesnych Regulacji Gospodarczych, a docelowo – obejmie wszystkie akty prawne dla przedsiębiorców. Realizacją pomiaru obciążeń będzie się zajmowała Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Rozwiązanie to przyjęto na wzór innych krajów UW, gdzie pomiarów dokonują zewnętrzne agencje. Na podstawie wykonanych pomiarów będą z kolei przeprowadzane okresowe przeglądy skumulowania kosztów administracyjnych. Pozwoli to na ocenę stopnia poprawy otoczenia regulacyjnego.

Ministerstwo proponuje wprowadzenie zasady kompensowania obciążeń administracyjnych. Zasada ta przewiduje, że wprowadzenie nowego obciążenia wymaga konieczności redukcji innego, już istniejącego obciążenia. Resort postuluje także obowiązkowe szacowanie obciążeń administracyjnych w Ocenie Skutków Regulacji, zwłaszcza w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw.

***

Projekt raportu „Analiza barier regulacyjnych działalności gospodarczej” z załącznikiem pt. „Lista szczegółowych propozycji przedsiębiorców w zakresie poprawy regulacji prawnych” opracowało Ministerstwo Gospodarki. Powstał on w oparciu o opinie i propozycje organizacji przedsiębiorców, ośrodków badawczych oraz indywidualnych biznesmenów, którzy odpowiedzieli na apel ministra gospodarki o dokonanie przeglądu utrudnień w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej. Swoje uwagi zgłaszały m.in.: Konfederacja Pracodawców Polskich, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”, Związek Rzemiosła Polskiego, Krajowa Izba Gospodarcza, Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw, ProLinea – Towarzystwo Rozwoju Infrastruktury, Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych (CASE), Instytut Kościuszki, Kujawskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców i Handlowców – Inowrocław, Fundacja Kooperacja, Cech Rzemiosł Różnych i Przedsiębiorczości, InfoMonitor, Sądecka Izba Gospodarcza, KPMG i inne.

Środowisko biznesu zgłosiło łącznie 156 propozycji zniesienia barier dla przedsiębiorczości, z czego najwięcej odnosi się do regulacji podatkowych oraz przepisów dotyczących pracy. Pozostałe propozycje dotyczą następujących ustaw:

• o księgach wieczystych,
• o kosztach sądowych,
• o zawodzie komornika,
• o Krajowym Rejestrze Sądowym,
• o notariacie,
• Kodeks spółek handlowych,
• o swobodzie działalności gospodarczej,
• Kodeks postępowania administracyjnego,
• o drogach publicznych,
• Prawo geologiczne i górnicze,
• o zamówieniach publicznych,
• Prawo energetyczne.

Raport ma na celu doprowadzenie do poprawy jakości przepisów prawa dla polskich przedsiębiorców, zgodnie z zadaniami wyznaczonymi w Krajowym Programie Reform w zakresie wdrożenia unijnej inicjatywy better regulation.

Projekt raportu Ministerstwa Gospodarki został skierowany do zaopiniowania przez Międzyresortowy Zespół ds. Nowoczesnych Regulacji Gospodarczych. Po przyjęciu raportu przez Radę Ministrów resort zawrze porozumienie z PARP w sprawie pomiaru obciążeń administracyjnych. Minister gospodarki będzie przedstawiał Międzyresortowemu Zespołowi ds. Nowoczesnych Regulacji Gospodarczych oraz Radzie Ministrów informacje o postępach w realizacji rekomendacji zawartych w raporcie, po wcześniejszych konsultacjach z organizacjami przedsiębiorców.


POBIERZ PLIKI:

Projekt raportu: "Analiza barier regulacyjnych działalności gospodarczej", który został przekazany do zaopiniowania do Międzyresortowego Zespołu ds. Nowoczesnych Regulacji Gospodarczych
(pobierz plik w formacie .doc >>)

Załącznik do projektu raportu: "Lista szczegółowych propozycji przedsiębiorców w zakresie poprawy regulacji prawnych"
(pobierz plik w formacie .doc >>)