Pakiet towarowy przyjęty przez Parlament Europejski

21 lutego 2008 r. Parlament Europejski przyjął pakiet legislacyjny, który usprawni swobodny przepływ towarów na wspólnym rynku. Państwa członkowskie nie będą już mogły odmówić dostępu do własnego rynku produktom pochodzącym z innych państw członkowskich, powołując się na przepisy krajowe.

Jednym z kamieni węgielnych Traktatu Wspólnoty Europejskiej jest zasada swobodnego przepływu towarów, która wymaga, aby państwa członkowskie dopuszczały na swój rynek produkty sprzedawane legalnie w innym państwie członkowskim. Dotyczy to także tych produktów, które nie są objęte prawem UE: pewnych artykułów spożywczych (np. chleb i makaron), mebli, rowerów, drabin czy wyrobów z metali szlachetnych.

Teoretycznie państwa UE mogą odmówić dostępu do swojego rynku tylko w wyjątkowych przypadkach. W rzeczywistości jednak wiele firm napotyka na bariery techniczne, ponieważ państwa członkowskie często wymagają dostosowania produktów pochodzących z innych państw członkowskich do swoich (krajowych) przepisów.

Pakiet „towarowy” wprowadza skuteczne sposoby rozwiązania tego typu problemów. Jedno z jego rozporządzeń przenosi ciężar dowodu z firmy sprowadzającej produkt na urzędy krajowe, które odmawiają dostępu do rynku. Daje to firmom pewne gwarancje, gdy chcą sprzedawać swoje produkty w innym państwie członkowskim.

Kolejne rozporządzenie przewiduje utworzenie jednego lub więcej „Punktów Kontaktowych ds. Produktów” w każdym państwie członkowskim. Ich głównym zadaniem będzie dostarczanie informacji o przepisach technicznych przedsiębiorstwom i władzom innych państw członkowskich. Zmniejszy to ryzyko przedsiębiorstw i poprawi współpracę pomiędzy kompetentnymi władzami. Państwa członkowskie mogą tę rolę powierzyć nie tylko administracji publicznej, ale również izbom handlowym, organizacjom zawodowym lub jednostkom prywatnym.

W pakiecie zawarto także zapisy stwierdzające równoważność jednostek oceniających produkty. Często wymaga się, aby przed wprowadzeniem do obrotu, produkty były oceniane przez niezależne laboratoria lub jednostki certyfikujące, znane pod nazwą jednostek notyfikowanych. Pakiet utrzymuje zdecentralizowaną ocenę i monitorowanie jednostek notyfikowanych (w kompetencjach każdego państwa członkowskiego), ale jednocześnie ustanawia przepisy dotyczące akredytacji.

Zapewni to wykorzystywanie przez wszystkie państwa członkowskie, jako podstawy przy notyfikacji jednostek, akredytacji – oceny i potwierdzenia kompetencji technicznych jednostek oceniających zgodność przez krajową jednostkę akredytującą.

W pakiecie zaproponowano także ustanowienie jednolitego poziomu nadzoru rynku w całej UE poprzez:

• utrzymanie organizacji nadzoru rynku na poziomie krajowym uwzględniającej lokalne uwarunkowania,
• określeniu wspólnych dla całej UE wymagań.

Pozwoli to, w lepszym niż dotychczas stopniu, zapewnić skuteczne identyfikowanie i eliminowanie niebezpiecznych produktów z rynku wewnętrznego, a także nieuczciwych producentów i importerów.

***

Pakiet „towarowy” składa się z trzech aktów prawnych: dwóch rozporządzeń oraz decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady. Został on przyjęty w ramach procedury pierwszego czytania, z poprawkami uzgodnionymi przez trzy instytucje Unii Europejskiej: Komisję, Radę i Parlament. Nowe akty prawne zostaną podpisane i opublikowane po zakończeniu prac legislacyjno-lingwistycznych.

Wprowadzona w 1985 r. technika legislacyjna określana jako „Nowe Podejście” ustanawia poziom ochrony (bezpieczeństwa, zdrowia, środowiska, konsumentów), który musi być zapewniony, ale nie przesądza o wyborze rozwiązań technicznych dla osiągnięcia tego poziomu.

Dyrektywy Nowego Podejścia obejmują ogromną część produktów sprzedawanych w UE, w tym: wyroby elektrotechniczne, maszyny, urządzenia ciśnieniowe, sprzęt radiowy i telekomunikacyjny, zabawki, sprzęt medyczny, środki ochrony indywidualnej, wyroby budowlane. Szacuje się, że roczna wartość sprzedaży w sektorach objętych Nowym Podejściem przekracza 1,5 bln euro. Większość produktów objętych tą legislacją wymaga oznakowania CE.