Ministerstwo Gospodarki > Gospodarka > Kontrola Eksportu > Najczęściej zadawane...

Uwaga!
Departament Kontroli Eksportu uprzejmie informuje, iż do wniosku o wydanie zezwolenia indywidualnego na eksport uzbrojenia, wnioskodawca powinien dołączać oświadczenie końcowego użytkownika a nie certyfikat importowy.
Oświadczenie końcowego użytkownika winno być zgodne z wymogami określonymi w art. 23 ustawy i zawierać treść wymaganą przez organ kontroli obrotu.
W przypadku eksportu uzbrojenia, oświadczenie końcowego użytkownika jest jedynym dokumentem, który w pełni zaświadcza o wiarygodności importera i końcowego użytkownika oraz objęciu kontrolą przez właściwe organy kraju końcowego przeznaczenia towarów o znaczeniu strategicznym. Jest również gwarancją, iż towary te zostaną wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.
Do wniosku o wydanie zezwolenia na eksport towarów podwójnego zastosowania może być dołączony certyfikat importowy lub oświadczenie końcowego użytkownika.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane przez przedsiębiorców pytania, dotyczące kontroli obrotu towarami o znaczeniu strategicznym

1. Czy import określonych grup towarowych na terytorium RP wymaga monitorowania? Czy jakikolwiek import usług/pomocy technicznej związany z towarami podwójnego zastosowania wymaga zezwolenia/monitorowania? Czy wymaga się zezwoleń na usługi i pomoc techniczną?

Zgodnie z ustawą z dnia 29 listopada 2000 r. „o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa” (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315) import określonych grup towarowych na terytorium RP jest monitorowany przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Usługi oraz pomoc techniczna świadczona na rzecz transakcji w eksporcie wymagają, zgodnie z ww. ustawą, uzyskania „zezwolenia indywidualnego na świadczenie usługi” lub „zezwolenia indywidualnego na świadczenie pomocy technicznej”.

2. Czy w przypadku, jeśli import usług/pomocy technicznej związany z towarami podwójnego zastosowania nie wymaga zezwoleń lub monitorowania, przedsiębiorca jest zobowiązany do ewidencji takich usług i pomocy technicznej?

W przypadku dokonania importu usług lub pomocy technicznej związanej z towarami podwójnego zastosowania nie wymagane jest zezwolenie lub monitorowanie. Osoba fizyczna lub prawna zobowiązana jest do ewidencjonowania takich usług i pomocy technicznej zgodnie z wewnętrznym systemem kontroli - WSK.

3. Czy w przypadku, jeśli usługa lub pomoc techniczna jest wykonywana na terenie RP przez polskiego przedsiębiorcę a jest związana z towarem strategicznym, czy polski przedsiębiorca jest zobowiązany do jakichkolwiek działań w zakresie informowania urzędów państwowych lub do ewidencji?

W przypadku, gdy usługa lub pomoc techniczna związana z towarem strategicznym jest wykonywana na terytorium RP dla odbiorcy z kraju trzeciego, osoba fizyczna lub prawna jest zobowiązana do uzyskania „zezwolenia indywidualnego na wykonywanie usługi” lub „zezwolenia indywidualnego na wykonywanie pomocy technicznej” oraz do ewidencjonowania tych usług/pomocy technicznej zgodnie z wewnętrznym systemem kontroli - WSK.

4. Czy przedsiębiorca, który nie jest importerem towaru podwójnego zastosowania, ale jest płatnikiem wobec zagranicznego kontrahenta i również na terenie RP wykonuje np. instalację, czy jest zobowiązany do jakichkolwiek dodatkowych działań?

Zgodnie z nowelizacją ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 162, poz. 1695) użyty w różnych przypadkach wyraz „przedsiębiorca” zastąpiono użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami osoba fizyczna lub prawna. Osoba fizyczna lub prawna, która nie jest importerem towaru podwójnego zastosowania, ale jest płatnikiem wobec zagranicznego kontrahenta i na terenie RP wykonuje np. instalacje jest obowiązana do postępowania zgodnie z ww. ustawą.

5. Czy spedytora obowiązuje wymóg posiadania zezwolenia na wykonywanie usługi pośrednictwa związanej z organizacją transferu towarów podwójnego zastosowania w następujących przypadkach:

a) spedycji towaru podwójnego zastosowania, importowanego na terytorium RP,

b) spedycji w tranzycie niekrajowego towaru podwójnego zastosowania, którego przemieszczanie ma się zakończyć poza terytorium RP,

c) spedycji towarów podwójnego zastosowania wymienionych w Załączniku I, a nie występujących w Załączniku IV (Rozporządzenie Rady WE 394/2006), będących przedmiotem transferu wewnątrzunijnego.

a) W przypadku spedycji towaru podwójnego zastosowania, importowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie obowiązuje spedytora polskiego wymóg uzyskania „zezwolenia indywidualnego na usługę związaną z przemieszczaniem towaru” w DKE MG. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ww. ustawy import na terytorium RP towarów podwójnego zastosowania nie wymaga uzyskania zezwolenia. Konieczność uzyskania zezwolenia na wykonywanie usługi pośrednictwa oraz świadczenie pomocy technicznej dotyczy sytuacji, gdy usługi te związane są z eksportem (tzn. z transakcją handlową wymagającą zezwolenia).

b) W przypadku spedycji w tranzycie niekrajowego towaru podwójnego zastosowania, którego przemieszczanie ma zakończyć się poza terytorium RP, obowiązuje wymóg uzyskania zezwolenia na tranzyt u dyrektora granicznego oddziału celnego (art. 19 ust.1 ustawy z 29 listopada 2000 r. „o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa” (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315).

c) W przypadku spedycji towarów podwójnego zastosowania wymienionych w Załączniku I, a nie występujących w Załączniku IV (Rozporządzenie Rady WE 394/2006) będących przedmiotem transferu wewnątrz unijnego nie obowiązuje wymóg uzyskania zezwolenia.

6. Czy istnieje konieczność występowania o pozwolenie na eksport towaru podwójnego zastosowania w przypadku, gdy firma posiadająca siedzibę na terytorium UE zamierza zawrzeć umowę komisu z firmą polską? Na mocy tej umowy towary będą przesyłane do Polski, a następnie, po decyzji kontrahenta, z UE zostaną wysłane do klienta znajdującego się poza obszarem UE.

Świadczenie usługi komisowej jest świadczeniem usługi pośrednictwa pomiędzy producentem i nabywcą. Należy uwagę zwrócić na fakt, iż biorący towar w komis nie jest jego właścicielem, pomimo, iż to on dokonuje sprzedaży towaru określonemu nabywcy. W związku z powyższym, zezwoleniem na eksport winien legitymować się właściciel towaru, a świadczący usługę pośrednictwa (w eksporcie do kraju trzeciego) powinien posiadać zezwolenie na świadczenie tego rodzaju usługi. W przypadku, gdy towar złożony w komis znajduje się na listach kontrolnych, (o czym producent lub właściciel towaru powinien odpowiednio informować) i zostaje sprzedany na terenie Unii Europejskiej, to usługa ta podlega prawnemu obowiązkowi ewidencjonowania, zgodnie z wymogami wewnętrznego systemu kontroli – WSK, bez konieczności uzyskiwania zezwolenia ze strony administracji państwowej.

7. Czy wymagane jest uzyskanie zezwolenia Ministra Gospodarki przy wysyłce do państwa Unii Europejskiej wyrobów ujętych na liście wyrobów podwójnego zastosowania? Jeżeli zezwolenie jest wymagane, czy dotyczy to zarówno sprzedaży jak i próbek do badań, wzorów na przetargi, itp.

W przypadku eksportu wyrobów specjalnie zaprojektowanych dla celów wojskowych lub policyjnych powinny być one traktowane jako sprzęt uzbrojenia – o ile figurują na listach kontrolnych. W tym przypadku ich eksport do kraju trzeciego oraz transfer wewnątrzunijny wymaga właściwego zezwolenia. Zezwolenia wymaga również wywóz towarów na przetargi, wystawy, testy, itp. W przypadku, gdy towar zostaje zaklasyfikowany i oznaczony właściwym numerem kontrolnym, jako towar podwójnego zastosowania, to jego transfer wewnątrz unijny nie wymaga uzyskiwania zezwoleń, gdyż zgodnie z Kodeksem Celnym UE, do którego odwołuje się Rozporządzenie Rady Wspólnot Europejskich WE Nr 1334/2000, z późniejszymi zmianami, obrót z tymi krajami nie wypełnia znamion definicji eksportu. Transakcje wewnątrzunijne związane z towarami i technologiami podwójnego zastosowania podlegają obowiązkowi ewidencjonowania, zgodnie z wymogami WSK, a same towary winny być oznaczone, jako wymagające zezwolenia w przypadku ich eksportu do krajów trzecich. Towary podwójnego zastosowania wymienione w Aneksie IV Rozporządzenia Rady WE Nr 1334/2000 wymagają uzyskiwania zezwolenia także w przypadku transferów wewnątrznunijnych.

8. Czy istnieje lista krajów objętych embargiem na handel bronią?

Lista krajów objętych zakazem eksportu lub tranzytu przez polski obszar celny towarów o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, oraz lista krajów objętych ograniczeniem eksportu lub tranzytu przez polski obszar celny towarów o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, stanowią załączniki nr 1 i 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie wprowadzenia zakazu i ograniczenia obrotu towarami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa (Dz. U. Nr 225, poz. 2557).

9. Czy w świetle zmian w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315) firma nie posiadająca certyfikatu WSK na obszarze Unii Europejskiej może transferować towary lub technologie oznaczone kodem kontrolnym: 5A002.a.1, które nie podlegają zezwoleniom na import w przesyłkach wewnątrz unijnych a tylko zgłaszaniu zamiaru dokonania importu z krajów Unii Europejskiej i jego ewidencjonowaniu?

Obrót towarami podwójnego zastosowania wewnątrz UE nie jest w rozumieniu Kodeksu Celnego UE eksportem. Jest to transfer wewnątrzunijny. Zagadnienie to jednoznacznie reguluje Rozporządzenie Rady Wspólnot Europejskich Nr 1334/2000, zmienione Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 394/2006 zmieniające i aktualizujące rozporządzenie (WE) Nr 1334/2000 ustanawiające wspólnotowy system kontroli wywozu produktów i technologii podwójnego zastosowania (Dz. U. UE L.281/1 z dnia 31.08.2004). Zgodnie z treścią ww. rozporządzenia, wewnątrzunijny transfer towarów i technologii podwójnego zastosowania wymienionych w Załączniku I (z wyjątkiem wyrobów ujętych w Załączniku IV) nie wymaga uzyskiwania zezwoleń.

Transakcje wewnątrzunijne związane z towarami i technologiami podwójnego zastosowania podlegają obowiązkowi ewidencjonowania, a same towary winny być oznaczone, jako wymagające zezwolenia w przypadku ich eksportu do krajów trzecich.

10. Czy na podstawie koncesji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji można importować broń palną sportową, bojową i myśliwską? Czy do importu ww. towarów wymagane są dodatkowe pozwolenia?

Przedsiębiorca winien upewnić się, czy ww. broń (parametry broni) znajdują się na listach kontrolnych stanowiących załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 września 2004 r. „w sprawie wykazu uzbrojenia” (Dz. U. Nr 221, poz. 2248).

W tym przypadku, przedsiębiorca zobowiązany jest do prowadzenia działalności w zakresie obrotu towarami o znaczeniu strategicznym zgodnie z ustawą z dnia 29 listopada 2000 r. Przywołana ustawa nakłada na przedsiębiorcę określone wymogi, jednym z nich jest posiadanie certyfikowanego wewnętrznego systemu kontroli – WSK.

Towary, o których mowa wyżej wymienione są w załączniku do Dyrektywy Rady UE z dnia 18 czerwca 1991 r. Nr 91/477/EWG „w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni”(Dz. Urz. WE L 256 z 13.09.1991 r.). Dyrektywa ta wdrożona została do polskiego porządku prawnego poprzez odpowiednią zmianę ustawy z dnia 21 maja 1999 r. „o broni i amunicji” (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525). Stanowi o tym ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. „o zmianach i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej” (Dz. U. Nr 96, poz. 959).

Za wdrożenie i realizację ustawy z dnia 21 maja 1999 r. „o broni i amunicji” oraz Dyrektywy Rady UE z dnia 18 czerwca 1991 r. Nr 91/477/EWG „w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni” odpowiada Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

11. Czy wszyscy polscy podwykonawcy zagranicznego spedytora towaru strategicznego powinni posiadać wdrożony, certyfikowany system WSK?

Przedsiębiorca krajowy - przewoźnik zajmujący się przewozem towarów o znaczeniu strategicznym, zgodnie z ustawą z 29 listopada 2000 r., nie musi posiadać wewnętrznego systemu kontroli - WSK, o ile spedytor krajowy wydający mu zlecenie posiada ww. system. W przypadku, gdy zleceniodawcą jest spedytor zagraniczny - jego polscy podwykonawcy muszą posiadać wdrożony i certyfikowany wewnętrzny system kontroli i zarządzania obrotem - WSK. Jeżeli głównym podwykonawcą zagranicznego spedytora na terenie RP będzie spedytor krajowy (posiadający WSK) - to jego dalsi podwykonawcy nie muszą posiadać WSK.

Według opinii DKE MG, jedynie wdrożenie i stosowanie przez przedsiębiorcę wymogów i zasad, określonych przez certyfikowany. na bazie normy PN-EN ISO 9001:2001, wewnętrzny system kontroli – WSK gwarantuje właściwą klasyfikację towarów i usług, należyte bezpieczeństwo, transparentność transakcji, właściwe ich ewidencjonowanie oraz weryfikację transakcji po jej dokonaniu.