|
Ministerstwo Gospodarki > Gospodarka > Kontrola Eksportu
| Partnerska współpraca przedsiębiorców z administracją rządową |
| 2008-07-24 |
I. Terroryzm – nowe zjawisko – nowe wyzwania. Podejmując wysiłki na rzecz wzmocnienia rozwoju gospodarczego naszego kraju oraz zwiększenia wolności gospodarczej, należy wziąć pod uwagę, iż najważniejszym czynnikiem decydującym o powodzeniu tych działań jest – bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo mieszkańców naszego kraju jest bardzo ważne dla dalszego zwiększania swobód obywatelskich. Zapewnienie bezpieczeństwa umożliwia również napływ kapitału zagranicznego oraz nowych technologii, wpływa na wybór miejsca inwestycji. Poziom bezpieczeństwa danego kraju decyduje o stopniu ryzyka inwestycyjnego, a więc ma bezpośredni wpływ na wzrost gospodarczy.
Zamachy terrorystyczne na przestrzeni ostatnich lat udowodniły, że poszczególne państwa nie potrafią samodzielnie rozwiązać problemu związanego z międzynarodowym terroryzmem. Akty terroru dokonywane przez pojedynczych samobójców oraz skala zniszczeń sprawiły, że wiele krajów musiało zweryfikować swoja dotychczasową politykę bezpieczeństwa państwa. Instytucje powołane do zapewnienia bezpieczeństwa: siły zbrojne, policja oraz służby specjalne nie są w stanie wyeliminować wszystkich zagrożeń związanych z terroryzmem. Powyższe zagrożenia można starać się ograniczyć poprzez partnerską współpracę organów administracji rządowej z przedsiębiorcami dokonującymi obrotu uzbrojeniem oraz towarami i technologiami o znaczeniu strategicznym. Dramatyczne wydarzenia w Nowym Jorku, Waszyngtonie, Londynie i Madrycie spowodowały, że zacieśniła się również współpraca między państwami z wielu regionów świata, a zagadnienia nieproliferacji i kontroli eksportu stały się istotnym przedmiotem debaty międzynarodowej. Problematyka ta podejmowana jest przez różne instytucje międzynarodowe, takie jak NATO, UE, ONZ i OBWE, których członkiem jest także Polska. Zagadnienia te są również przedmiotem inicjatyw politycznych niektórych państw. Polska starając się dołączyć do działań międzynarodowych zorganizowała spotkanie w ramach tzw. Inicjatywy Krakowskiej – Proliferation Security Initiative (PSI), zmierzające do wypracowania procedur szybkiego reagowania na próby nielegalnego rozprzestrzeniania towarów o znaczeniu strategicznym.
Działania prowadzone na rzecz wykrywania nielegalnych transferów uzbrojenia oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania napotykają na utrudnienia, albowiem grupy terrorystyczne znajdują oparcie wśród państw, które aspirują do roli mocarstw regionalnych, stanowiących zagrożenie dla regionalnego oraz globalnego pokoju i bezpieczeństwa. Terroryści dysponują więc poważnym arsenałem broni, korzystając z zaplecza finansowego oraz logistycznego krajów prowadzących politykę konfrontacji. Dlatego też, najbardziej efektywnym sposobem ograniczania możliwości prowadzenia działań terrorystycznych jest współpraca międzynarodowa oraz kontrola eksportu towarów strategicznych wysyłanych do krajów, które nie budzą zaufania społeczności międzynarodowej. Intensyfikacja wysiłków wielu państw na rzecz zachowania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa przyczyniła się do wprowadzenia bądź zaostrzenia istniejących reżimów nieproliferacyjnych. Reżimy zostały ustanowione w celu kontroli międzynarodowego obrotu bronią konwencjonalną oraz wybranymi kategoriami dóbr, urządzeń i technologii tzw. podwójnego przeznaczenia, posiadającymi obok zastosowań cywilnych również zastosowania militarne i tym samym wiążącymi się z możliwością uzyskania zdolności wytwarzania nowoczesnych systemów broni, a zwłaszcza broni masowego rażenia (jądrowej, chemicznej, biologicznej), a także rakietowych środków jej przenoszenia. Skuteczna kontrola obrotu z zagranicą produkowanymi w kraju oraz importowanymi towarami strategicznymi, prowadzona zgodnie z międzynarodowymi standardami, umożliwia krajowym przedsiębiorcom dostęp do najnowocześniejszych towarów, technologii i myśli technicznej, którymi obrót na rynkach światowych objęty jest międzynarodową kontrolą.
Krajowy system kontroli obrotu jest też częścią polityki integracyjnej naszego kraju. Członkostwo Polski w NATO i Unii Europejskiej przyspieszyło prace związane z przyjęciem przez nasz kraj standardów obowiązujących w tych organizacjach, również w zakresie kontroli eksportu. Wymiana handlowa z zagranicą jest dla Polski jednym ze sposobów wzmocnienia i dalszego rozwoju gospodarki. Inicjowanych jest wiele programów operacyjnych służących rozwojowi przedsiębiorczości, dynamizujących rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, zachęcających inwestorów zagranicznych do trwałej kooperacji z polskim przemysłem, w tym także z przemysłem obronnym. Rozwój małych i średnich przedsiębiorstw jest bardzo ważny z uwagi na fakt, iż są one miejscem powstawania nowych miejsc pracy, a także przekazują poważną część wpływów podatkowych do budżetu państwa. Jednakże wzrost sprzedaży sprzyja jednocześnie zwiększeniu ryzyka związanego z przedostawaniem się towarów podwójnego zastosowania oraz uzbrojenia do państw lub organizacji, które mogą wykorzystać je w regionalnych konfliktach zbrojnych. Towary i technologie podwójnego zastosowania oraz wyniki prac naukowych i wdrożeniowych, pozornie nie stanowiące żadnego zagrożenia dla ludzi, mogą przedostać się do krajów, które będą podejmowały próby wykorzystania tych technologii w celach militarnych. Wydarzenia ostatnich lat pokazują, że zagrożenie bezpieczeństwa wielu państw jest jak najbardziej realne. W globalnym handlu pojawia się problem zaufania do potencjalnych partnerów oraz bycia wiarygodnym przed organami administracji publicznej odpowiedzialnymi za tworzenie nowoczesnych metod stymulowania gospodarki.
Departament Kontroli Eksportu Ministerstwa Gospodarki starając się sprostać standardom międzynarodowym, których celem jest zachowanie bezpieczeństwa oraz legalność prowadzonych transakcji, przygotował w 2000 r. ustawę o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, która z niewielkimi korektami obowiązuje do dnia dzisiejszego (Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315). Jednocześnie wychodząc naprzeciw oczekiwaniom polskich przedsiębiorców, zaproponował im wdrożenie u siebie mechanizmów samokontroli, które uzupełniają krajowy system kontroli eksportu. System ten nie ogranicza swobody działania przedsiębiorców ponad konieczne minimum oraz nie utrudnia zawierania transakcji handlowych z zagranicznymi partnerami. Dzięki temu, iż system umożliwia dobrą współpracę z organami administracji państwowej, wielkość sprzedaży prowadzonej przez polskich przedsiębiorców, dotyczącej uzbrojenia oraz towarów podwójnego zastosowania, zależy w dużej mierze od zachowań nich samych.
II. Wspólna polityka zagraniczna - wspólna polityka bezpieczeństwa. W międzynarodowym systemie kontroli obrotu uzbrojeniem oraz towarami i technologiami podwójnego zastosowania, wypracowanym przez międzynarodowe organizacje i porozumienia nieproliferacyjne oraz reżimy kontrolne, uczestniczy ponad 30 najbardziej rozwiniętych państw świata. Polska jest członkiem wszystkich organizacji i ugrupowań nieproliferacyjnych, a także ratyfikowała wszystkie międzynarodowe konwencje i traktaty dotyczące wspólnych działań na rzecz bezpieczeństwa. Współdziałamy z uczestnikami tych porozumień i reżimów, w celu przyczynienia się do regionalnego oraz międzynarodowego bezpieczeństwa i stabilności, poprzez zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności w transferach broni konwencjonalnych, towarów i technologii podwójnego zastosowania, aby zapobiegać ich nagromadzeniu, powodującemu destabilizację międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Nasz kraj uczestniczy w międzynarodowych działaniach na rzecz:
- wspólnych działań przeciw rozpoznanym lub prawdopodobnym organizacjom terrorystycznym,
- wstrzymania wymiany handlowej z krajami prowadzącymi działania wojenne i popierającymi międzynarodowy terroryzm,
- przeciwdziałania wzrostowi potencjału militarnego państw stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego,
- niedopuszczenia do rozpowszechniania broni masowego rażenia oraz broni konwencjonalnych i technologii służących ich rozwijaniu,
- ograniczenia obrotu, wymierzonego przeciwko niektórym instytucjom i organizacjom w krajach objętych całkowitym lub częściowym embargiem ONZ i Unii Europejskiej.
Polska jest odpowiedzialnym i świadomym swoich zobowiązań partnerem politycznym oraz uczestnikiem międzynarodowej wymiany handlowej. Polska jest stroną traktatów i porozumień międzynarodowych, z których wynikają zobowiązania do kontroli eksportu i importu niektórych "wrażliwych" kategorii towarów i technologii. Zobowiązania nieproliferacyjne naszego kraju stanowią istotny czynnik polskiej polityki zagranicznej, a także wysiłków na rzecz utrzymania pokoju.
Kontrola obrotu nie jest sprawą wewnętrzną poszczególnych krajów, staje się głównym filarem polityki zagranicznej i bezpieczeństwa NATO i Unii Europejskiej oraz współpracy Państw Członkowskich w tym zakresie. Polska jest członkiem wszystkich organizacji i ugrupowań nieproliferacyjnych (Organizacji Zakazu Broni Chemicznej - OPCW, Organizacji Układu o Całkowitym Zakazie Prób Jądrowych - CTBTO, Porozumienia z Wassenaar, Grupy Australijskiej, Grupy Dostawców Jądrowych - NSG, Komitetu Zanggera, Reżimu Kontrolnego Technologii Rakietowych - MTCR) oraz stroną wszystkich traktatów i konwencji.
III. Certyfikat oznacza wiarygodność. W dynamicznie rozwijającej się gospodarce administracja rządowa nie może kontrolować każdej transakcji zagranicznej, bez uszczerbku dla działalności handlowej przedsiębiorców np. w postaci opóźnień w realizacji transakcji spowodowanych długotrwałymi procedurami. Rygorystycznie prowadzona kontrola eksportu spowodowałaby pojawienie się procedur i mechanizmów paraliżujących eksport uzbrojenia, sprzętu wojskowego oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania, co mogłoby przyczynić się do ograniczenia aktywności gospodarczej polskich przedsiębiorstw. Aby system kontroli obrotu z zagranicą mógł być „przyjazny” dla przedsiębiorców, kontrola eksportu powinna zaczynać się u przedsiębiorcy, poprzez wdrożenie mechanizmów samokontroli, które pozwolą na skrócenie procedur stosowanych przez administrację. System powinien funkcjonować przede wszystkim w przedsiębiorstwach przemysłowych, firmach handlowych, ośrodkach naukowych, badawczych i wdrożeniowych, u pośredników m.in. takich jak spedytorzy, przewoźnicy, przeładowcy, doradcy handlowi, u których muszą powstać ich własne, wewnętrzne systemy kontrolne.
Faktyczną kontrolę muszą zorganizować u siebie polscy producenci, eksporterzy, użytkownicy, ośrodki naukowo-badawcze, itp., produkujący, użytkujący eksportujący towary i technologie podwójnego zastosowania, sprzęt wojskowy i uzbrojenie objęte międzynarodową kontrolą oraz pośrednicy. Najważniejszym narzędziem zapobiegania transferom strategicznie ważnych towarów, w tym uzbrojenia i sprzętu wojskowego, do niewłaściwych odbiorców jest Wewnętrzny System Kontroli, funkcjonujący w każdym z przedsiębiorstw. System ten jest fragmentem szerszego systemu łączącego polskie przedsiębiorstwa, polskie instytucje rządowe i organizacje międzynarodowe ustalające reguły i zasady handlu uzbrojeniem, sprzętem wojskowym oraz towarami i technologiami podwójnego zastosowania. Wszystkie te ogniwa współpracują ze sobą w celu utrzymania pokoju oraz zwiększenia międzynarodowego bezpieczeństwa. W celu realizacji powyższego przedsiębiorca jest obowiązany utworzyć i stosować Wewnętrzny System Kontroli, który pomaga prowadzić każdą transakcję w sposób indywidualny, z zachowaniem obowiązujących reguł prawnych. Z punktu widzenia zarządzania Wewnętrzny System Kontroli funkcjonuje jako instrument zabezpieczający firmę przed działaniami, niezgodnymi z krajowymi wymogami kontroli obrotu oraz zobowiązaniami międzynarodowymi w tym zakresie. Posiadając własny Wewnętrzny System Kontroli polskie firmy będą w stanie chronić swój handlowy interes oraz swój wizerunek w oczach partnerów zagranicznych.
Departament Kontroli Eksportu MG zawarł na swojej stronie internetowej http://www.mg.gov.pl/GOSPODARKA/DKE/Wewnetrzny/ program, który pozwala każdemu przedsiębiorcy na opracowanie własnego systemu WSK, zgodnego w obowiązującymi standardami oraz regulacjami prawnymi. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami Wewnętrzny System Kontroli podlega certyfikacji zgodności z wymaganiami międzynarodowych norm serii ISO 9000 oraz dodatkowymi wymaganiami akceptowanymi przez Ministerstwo Gospodarki, a po nowelizacji ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. będzie podlegał certyfikacji z wymaganiami normy: Polska Norma PN-N-19001:2006 Wewnętrzny System Kontroli (WSK) – Wymagania.
Program WSK udostępniony przedsiębiorstwom, umożliwia im ujęcie w Wewnętrznym Systemie Kontroli następujących elementów (trzech filarów):
- znaj swojego zagranicznego kontrahenta;
- znaj parametry techniczne towaru, którym handlujesz;
- miej wiedzę do czego twój wyrób może być użyty.
Przedsiębiorcy, którzy wdrożyli i stosują w praktyce mechanizmy samokontroli wyróżniają się w sposób pozytywny spośród innych przedsiębiorców uczestniczących w obrocie z zagranicą. Przedsiębiorcy ci po uzyskaniu certyfikatu WSK są postrzegani przez administrację rządową za solidnych i wiarygodnych partnerów w międzynarodowym handlu uzbrojeniem oraz towarami i technologiami podwójnego zastosowania.
IV. Współpraca przedsiębiorców z administracją rządową. Ilość oraz różnorodność podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w Polsce, a także ilość decyzji podejmowanych przez różne międzynarodowe gremia zajmujące się nieproliferacją sprawia, że funkcjonowanie krajowego systemu kontroli obrotu z zagranicą poprzez wydawanie nakazów, zakazów i dyrektyw przez administrację centralną, nie zapewnia efektywnej kontroli. Konieczny stał się pogłębiony dialog pomiędzy administracją rządową a przedsiębiorcami. Wymaga to od organów administracji zwiększenia świadomości oraz wiedzy wśród organizacji gospodarczych, przedsiębiorstw produkcyjnych, firm handlowych, ośrodków naukowych i wdrożeniowych, izb przemysłowo-handlowych na temat polityki państwa w zakresie nieproliferacji oraz przepisów prawa dotyczących kontroli eksportu w Polsce.
W nowoczesnym europejskim państwie przedsiębiorca powinien być partnerem dla administracji rządowej, który poprzez dobrą współpracę z jej organami umożliwia realizację ustaleń międzynarodowych reżimów i porozumień nieproliferacyjnych, a tym samym działa we własnym dobrze pojętym interesie. Powyższa współpraca polega na posługiwaniu się takimi samymi mechanizmami i procedurami kontrolnymi we wszystkich przedsiębiorstwach, które tworzą oraz uzupełniają administracyjny system kontroli eksportu odpowiadający międzynarodowym standardom. System ten nie ogranicza swobody działania polskich przedsiębiorców ponad konieczne minimum i nie stawia ich w sytuacji gorszej od tej, w jakiej znajdują się ich zagraniczni konkurenci, a jednocześnie chroni ich handlowy interes oraz wizerunek w oczach zagranicznych partnerów.
Współczesna kontrola eksportu towarów o znaczeniu strategicznym ma do spełnienia nowe zadania. Należą do nich przede wszystkim równoważenie interesów gospodarczych przedsiębiorców z interesem polityki zagranicznej państwa, a także budowanie z innymi państwami Unii Europejskiej wspólnej polityki bezpieczeństwa. Departament Kontroli Eksportu udostępnił na swojej stronie internetowej narzędzie, które zwiększa samodzielność przedsiębiorców w prowadzeniu handlu z zagranicą, pod warunkiem jednak wdrożenia, utrzymywania i doskonalenia własnych mechanizmów samokontroli. Z managerskiego punktu widzenia proces zarządzania firmą w oparciu o system WSK funkcjonuje jako instrument zabezpieczający firmę, zarówno przed działaniami niezgodnymi z przepisami krajowymi, jak i przed działaniami niezgodnymi z międzynarodowymi wymogami kontroli obrotu, a także porozumieniami i zobowiązaniami międzynarodowymi w tym zakresie.
Posiadanie Wewnętrznego Systemu Kontroli leży w interesie każdego polskiego przedsiębiorcy, albowiem:
- pomaga zabezpieczyć polską firmę przed przypadkowym naruszeniem obowiązujących przepisów, co mogłoby pociągnąć za sobą sankcje ekonomiczne i karne,
- może być istotnym czynnikiem przemawiającym na korzyść polskiego przedsiębiorstwa (i jego zarządu) w przypadku naruszenia przepisów kontroli obrotu,
- wdrożony i właściwie utrzymywany system kontroli obrotu, pozwala na personalne wskazanie osoby winnej zaniedbań czy naruszenia prawa (wskutek postępowania niezgodnego z systemem),
- brak systemu kontroli obrotu może utrudniać kontakty handlowe z zagranicznymi firmami, które przestrzegają zasad kontroli obrotu.
System proponowany polskim przedsiębiorcom jest w pełni zgodny z międzynarodowymi standardami, posługuje się tymi samymi pojęciami i ma identyczną strukturę. Idea Wewnętrznego Systemu Kontroli opiera się na współpracy przedsiębiorców i instytucji rządowych, w celu zapobiegania gromadzeniu broni oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania przez organizacje lub kraje, mogące zagrozić międzynarodowemu pokojowi oraz bezpieczeństwu. Wdrożenie Wewnętrznego Systemu Kontroli w polskich firmach jest ważne zarówno dla samej firmy, jak i dla kraju oraz całej społeczności międzynarodowej.
V. Ułatwienia w polskim systemie kontroli obrotu. Polski system kontroli obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym pozwala na wypełnienie zobowiązań wobec partnerów z Unii Europejskiej oraz NATO, a także pozwala na spełnienie oczekiwań polskich przedsiębiorców:
- rezygnację organów administracji rządowej z prowadzenia rygorystycznych kontroli w obrotach z zagranicą towarów o znaczeniu strategicznym;
- uproszczenie formalnych procedur związanych z uzyskiwaniem zezwoleń na eksport, poprzez ograniczenie wydawania zezwoleń indywidualnych na rzecz wydawania zezwoleń globalnych i generalnych;
- wprowadzenie ułatwienia dla przedsiębiorców prowadzących obrót z innymi krajami członkowskimi NATO;
- włączenie polskich przedsiębiorstw produkcyjnych, handlowych, usługowych, ośrodków naukowych, a także pośredników (m.in. takich jak spedytorzy, przewoźnicy, przeładowcy, doradcy handlowi) do wspólnych działań przeciw organizacjom lub krajom wywołującym lokalne bądź regionalne konflikty zbrojne;
- włączenie polskich przedsiębiorców do wspólnych działań przeciw rozpoznanym lub prawdopodobnym organizacjom terrorystycznym w celu zachowania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa;
- harmonizację działań polskich przedsiębiorców i polskiej administracji z działaniami państw - członków Unii Europejskiej na rzecz zapobiegania proliferacji broni masowego rażenia i destabilizującemu gromadzeniu broni konwencjonalnych oraz niekontrolowanym transferom towarów i technologii podwójnego zastosowania powodujących zagrożenie regionalnego i globalnego pokoju i bezpieczeństwa;
- stworzenie, wzorem państw Unii Europejskiej i NATO, warunków dla rozwoju dialogu i wymiany informacji pomiędzy przedsiębiorcami a administracją rządową w zakresie kontroli obrotu; zaznajomienie przedsiębiorców i organizacji gospodarczych oraz ośrodków naukowych i pośredników z środkami i metodami kontroli obrotu;
- utrwalenie przekonania przedsiębiorców, że kontrola obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa jest konieczna i pożyteczna i wyjaśnienie, dlaczego wsparcie z ich strony ma znaczenie podstawowe dla skuteczności tej kontroli,
- ułatwienie krajowym podmiotom gospodarczym poznania i zrozumienia międzynarodowych uwarunkowań oraz zrozumienia uregulowań prawnych w tym zakresie i poszerzenie grona osób, które wiedzą dlaczego system kontrolny jest koniecznym elementem polskiej polityki gospodarczej i zagranicznej,
- dostarczenie przedsiębiorstwom większej ilości informacji na temat budowy modelowego wewnętrznego systemu kontroli i zarządzania obrotem zapewniającego przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań i porozumień w tym zakresie.
VI. Pomoc dla przedsiębiorców. W celu lepszego zrozumienia roli wszystkich uczestników w systemie kontroli obrotu, Departament Kontroli Eksportu Ministerstwa Gospodarki organizuje przy udziale firmy wyłonionej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, szkolenia dla wszystkich zainteresowanych nimi przedsiębiorców, które pomagają firmom wdrożyć mechanizmy Wewnętrznego Systemu Kontroli oraz przeszkolić osoby odpowiedzialne za funkcjonowanie tego systemu w swoich firmach. Szkolenia te są finansowane z funduszy Ministerstwa Gospodarki, które po wyłonieniu wykonawcy szkoleń przeznacza co roku środki finansowe na ten cel. Bezpłatne szkolenia dla przedsiębiorców realizowane są przez firmę szkoleniową zazwyczaj w II połowie każdego roku. Obecnie głównymi uczestnikami szkoleń są przedsiębiorcy uczestniczący w międzynarodowym obrocie towarami o znaczeniu strategicznym, jednak obecne tendencje światowe i doświadczenia w zwalczaniu terroryzmu wskazują, że szkoleniami tymi powinny być objęte również uczelnie wyższe, instytuty naukowo-badawcze i inne ośrodki myśli technicznej, albowiem organizacje te dysponują tzw. "technologiami nieuchwytnymi". Transfer tego typu wartości intelektualnych, dotyczących technologii o znaczeniu strategicznym, bardzo często dokonuje się na różnego rodzaju seminariach, konferencjach naukowych i szkoleniach, a więc przekazywanie wiedzy w taki sposób winno także podlegać swoistej samokontroli.
VII. Podsumowanie. Przedstawiony wyżej system kontroli obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa zaczął obowiązywać 1 stycznia 2001 r. Jego skuteczność będzie zależała od pełnego zaangażowania się wszystkich uczestników obrotu i zrozumienia przez nich, że poddanie się mechanizmom i procedurom kontrolnym, tworzącym system kontroli odpowiadający międzynarodowym standardom, nie będzie ograniczeniem swobody działania polskich przedsiębiorców, a może być swego rodzaju przywilejem. Można uznać, że Polska wprowadzając w życie system kontroli i ograniczenie dostaw uzbrojenia, sprzętu wojskowego, towarów i technologii, które mogą być użyte do produkcji broni masowego rażenia przez organizacje terrorystyczne, przyłączyła się do działań, podejmowanych przez społeczność międzynarodową w zakresie tworzenia wspólnej polityki, realizowanej w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
|