Zmiana wzorców produkcji i konsumpcji jest jednym z podstawowych wyzwań zrównoważonego rozwoju. "Plan Działań ze Szczytu Ziemi w Johannesburgu" (2002), w Rozdziale III zaleca przygotowanie 10-letnich ram programowych mających na celu promowanie zrównoważonej produkcji i konsumpcji oraz wspieranie rozwiązań ukierunkowanych na przyspieszenie postępu w tym obszarze.
Kluczowe działania obejmują m.in.: poprawę efektywności wykorzystywania zasobów środowiska, stosowanie ekologicznej oceny cyklu życia (LCA) - (pobierz ulotkę w .pdf), wycofywanie niekorzystnych dla środowiska subsydiów, internalizację zewnętrznych kosztów środowiskowych, zwiększanie Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR), opracowanie i wdrożenie kryteriów środowiskowych w zamówieniach publicznych, wspieranie badań naukowych i rozwoju technologii przyjaznych środowisku, a także poprawę efektywności energetycznej produkcji i produktów.
Zrównoważone wzorce produkcji i konsumpcji wskazane zostały jako jeden z obszarów priorytetowych przyjętej w 2005 r. odnowionej Strategii Zrównoważonego Rozwoju UE. W dniu 16 lipca 2008 r. Komisja Europejska opublikowała Komunikat dotyczący planu działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej COM(2008)397
(pobierz plik. pdf). Komunikat zawiera zintegrowany pakiet narzędzi zmierzających do osiągnięcia bardziej zrównoważonej produkcji i konsumpcji przy jednoczesnej poprawie konkurencyjności gospodarki europejskiej. Przedstawione w Komunikacie działania są komplementarne względem już istniejących polityk na rzecz poprawy charakterystyki środowiskowej, w szczególności efektywności energetycznej produktów. Odpowiadają one także na istniejącą potrzebę nadania dodatkowego impulsu procesom produkcyjnym, objętym m.in. ustaleniami prawnymi dotyczącymi emisji zanieczyszczeń przez przemysł (dyrektywa IPPC) oraz systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w celu zmniejszenia zależności od surowców i zachęcenia do optymalnego wykorzystania zasobów i recyklingu.
Realizując postanowienia zawarte w "Planie działań Szczytu Ziemi w Johannesburgu", została przygotowana "Strategia zmian wzorców produkcji i konsumpcji na sprzyjające realizacji zasad trwałego, zrównoważonego rozwoju", przyjęta przez Radę Ministrów 14 października 2003 r. Na podstawie analizy zgodności Strategii ze "Strategią rozwoju kraju 2007-2015", opracowanej przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, wynikała konieczność aktualizacji Strategii.
W związku z tym został przygotowany "Raport 2003-2006. Wzorce zrównoważonej produkcji i konsumpcji. Stan i rekomendacje" (pobierz plik .pdf). Na podstawie informacji zawartych w Raporcie, Ministerstwo Gospodarki rozpoczęło prace nad przygotowaniem Założeń do Programu działań na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji. W dniu 2 września 2008 r. w Ministerstwie Gospodarki odbyło się spotkanie międzyresortowe dotyczące opracowywanego dokumentu. Ponadto 6 listopada oraz 18 listopada 2008 r. zorganizowane zostały konsultacje z partnerami społecznymi, w tym przedstawicielami organizacji pozarządowych, izb branżowych oraz nauki. Wypracowana została definicja produktów zrównoważonych, wyznaczono cel i propozycję priorytetów Programu oraz rekomendowane kierunki działań. Wstępny projekt Założeń został umieszczony na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki 19 grudnia br. Obecnie trwają prace nad doprecyzowaniem zapisów.
Polecamy strony internetowe (w jęz. angielskim):
DG Środowisko
Komisja Trwałego Rozwoju ONZ
Porozumienie z Marakeszu
Europa o Strategii Lizbońskiej
oraz strona po polsku:
Polskie Forum Strategii Lizbońskiej
Strony Ministerstwa Gospodarki:
Oznakowanie CE
System REACH
Przemysł maszynowy
Przemysł elektroniczny
Usuwanie azbestu
Stroną opiekuje się Departament Rozwoju Gospodarki MG
Zespół Zrównoważonego Rozwoju
tel. (022) 693 51 34