O Programie

Polska z racji przystąpienia do Unii Europejskiej (UE) 1 maja 2004 r. włączyła się w realizację unijnej polityki spójności. Celem polityki spójności jest promowanie harmonijnego rozwoju wszystkich państw członkowskich UE poprzez działania prowadzące do zmniejszania dysproporcji w poziomach rozwoju jej regionów, a tym samym do wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Dzięki odpowiedniemu ukierunkowaniu działań realizowanych w ramach polityki spójności przy wsparciu finansowym funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, Polska ma szansę na zwiększenie tempa modernizacji oraz znaczne przyspieszenie procesów zmierzających do osiągnięcia wyrównanego poziomu rozwoju w odniesieniu do najlepiej rozwiniętych regionów i krajów Wspólnoty.

Wydatkowanie funduszy unijnych jest dokonywane przy pomocy programów, które opisują dziedziny objęte dofinansowaniem oraz charakterystykę projektów, których realizacja jest zbieżna z celami Narodowej Strategii Spójności (NSS). Strategia jest dokumentem określającym kierunki wsparcia na poziomie krajowym, które są finansowe z budżetu UE w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Funduszu Spójności. W latach 2007-2013 programami realizowanymi w Polsce są: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (współfinansowany z EFRR i FS), Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (współfinansowany z EFRR), Program Operacyjny Kapitał Ludzki (współfinansowany z EFS), 16 Regionalnych Programów Operacyjnych (współfinansowane z EFRR), Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej (współfinansowany z EFRR), Program Operacyjny Pomoc Techniczna (współfinansowany z EFRR), Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej (współfinansowane z EFRR).

Program Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej dnia 7 grudnia 2007 r. i uchwałą Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2008 r. Program ten ma służyć zmniejszeniu różnic w rozwoju infrastruktury jaka dzieli Polskę i najlepiej rozwinięte kraje Unii. Luka w rozwoju infrastruktury uniemożliwia optymalne wykorzystanie zasobów kraju oraz w dużym stopniu blokuje istniejący potencjał. Zmniejszenie tej luki jest niezbędnym warunkiem wzrostu konkurencyjności i podniesienia atrakcyjności inwestycyjnej Polski przy jednoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) charakteryzuje integralne podejście do problematyki infrastruktury, do której zalicza zarówno infrastrukturę techniczną, jak również infrastrukturę społeczną. Program jest podporządkowany zasadzie maksymalizacji efektów rozwojowych, co jest możliwe dzięki traktowaniu sfery technicznej i społecznej jako jednej całości. Działania w ramach POIiŚ są komplementarne do działań realizowanych w ramach 16 regionalnych programów operacyjnych, a także innych programów przygotowanych na lata 2007-2013.

Pod względem ilości środków przeznaczonych na realizację POIiŚ jest największym programem w Polsce. Wkład publiczny na realizację programu wynosi ponad 35 mld euro i pochodzi z krajowych środków budżetowych oraz z funduszy unijnych. Łączna wielkość środków finansowych pochodzących z funduszy unijnych wynosi 27,9 mld euro, z czego 22 176 353 774 euro pochodzi z Funduszu Spójności i 5 737 330 000 euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Cały POIiŚ podzielony jest na sektory, które w sposób ogólny określają obszar wsparcia, są to:

• Środowisko
• Transport
• Energetyka
• Kultura
• Zdrowie
• Szkolnictwo wyższe

Sektor energetyki

Pod względem udziału w środkach pochodzących z funduszy unijnych przeznaczonych na realizację programu, sektor energetyki zajmuje trzecie miejsce z kwotą 1 722 317 701 euro, która stanowi 6% wartości całego programu. Sektor energetyki obejmuje IX i X priorytet, na które składają się następujące działania:

• priorytet IX Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna:
  • działanie 9.1 Wysokosprawne wytwarzanie energii
  • działanie 9.2 Efektywna dystrybucja energii
  • działanie 9.3 Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej
  • działanie 9.4 Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych
  • działanie 9.5 Wytwarzanie biopaliw ze źródeł odnawialnych
  • działanie 9.6 Sieci ułatwiające odbiór energii ze źródeł odnawialnych
• priorytet X Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii:
  • działanie 10.1 Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego
  • działanie 10.2 Budowa systemów dystrybucji gazu ziemnego na terenach niezgazyfikowanych i modernizacja istniejących sieci dystrybucji
  • działanie 10.3 Rozwój przemysłu dla odnawialnych źródeł energii

Tekst Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko i pozostałe dokumenty programowe są dostępne w zakładce Dokumenty i wytyczne

System zarządzania

Realizacja całego Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko podlega ministrowi właściwemu ds. rozwoju regionalnego, który swoje funkcje wykonuje przy pomocy Departamentu Koordynacji Programów Infrastrukturalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Instytucja nadzorująca program nazywana jest Instytucją Zarządzającą (IZ). Koordynacja zadań w poszczególnych sektorach została powierzona tzw. instytucjom pośredniczącym (IP). Dla sektora energetyki rolę Instytucji Pośredniczącej pełni minister właściwy ds. gospodarki, który swoje zadania wykonuje przy pomocy Departamentu Funduszy Europejskich. Bezpośrednią obsługą beneficjentów, ogłaszaniem konkursów, przeprowadzaniem naboru wniosków, ich oceną, podpisywaniem umów oraz nadzorem nad ich realizacją zajmują się tzw. instytucje wdrażające (IW).

System zarządzania POIiŚ w ramach sektora energetyki