Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - OECD
OECD jest międzyrządową organizacją gospodarczą, powołaną do życia w 1960 r. na mocy Konwencji Paryskiej, podpisanej w 1960 r. Jest bezpośrednią sukcesorką Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC), powstałej w 1948 r. w celu odbudowy Europy ze zniszczeń wojennych w ramach realizacji Planu Marshalla.
Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu. Funkcję Sekretarza Generalnego OECD od dnia 1 czerwca 2006 r. pełni Angel Gurria (Meksyk).
Głównym celem OECD jest koordynacja polityki społeczno-ekonomicznej krajów członkowskich w celu stymulowania wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, rozwoju społecznego oraz międzynarodowego handlu i przepływów kapitałowych. W związku z tym Organizacja opracowuje wspólne zasady działania w poszczególnych dziedzinach gospodarki, które przyjmują postać zaleceń, rezolucji, deklaracji, umów.
W skład organizacji wchodzą najbardziej rozwinięte gospodarczo państwa świata (Australia, Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Irlandia, Japonia, Kanada, Korea, Luksemburg, Meksyk, Niemcy, Nowa Zelandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Słowacja, Szwecja, Szwajcaria, Turcja, Węgry, Wielka Brytania, USA, Włochy. Komisja UE uczestniczy w pełni we wszystkich pracach Organizacji.), tworząc "klub najbogatszych" - elitarną organizację krajów stanowiących niespełna 1/6 ludności świata, a dostarczających ok. 2/3 globalnej produkcji towarowej, 3/5 światowego eksportu i 4/5 ogółu publicznej pomocy rozwojowej.
OECD stanowi globalne forum wymiany informacji i doświadczeń, a także ogromne centrum studiów nad poszczególnymi gospodarkami oraz ich wspólnymi powiązaniami. Jest to największe forum, na którym opracowywane i uzgadniane jest wspólne stanowisko najbardziej rozwiniętych gospodarczo państw świata wobec wszystkich podstawowych kwestii gospodarczych i społecznych, będących następnie przedmiotem negocjacji i dyskusji globalnych, prowadzonych, np. w ramach ONZ czy WTO. Ponadto OECD stanowi zaplecze intelektualne G-7.
Charakterystycznym mechanizmem działania OECD jest zasada "nacisku równych sobie" (peer pressure) polegająca na tym, że rządy wszystkich krajów członkowskich wzajemnie wywierają na siebie presję, aby w toku podejmowania suwerennych decyzji narodowych w sprawach gospodarki i życia społecznego uwzględniać interesy i stanowisko partnerów, a także rozliczać się z przyjętych na zasadzie konsensusu zobowiązań. Do podstawowych zasad funkcjonowania Organizacji można zaliczyć zasadę niedyskryminacji (non-discrimination), klauzulę najwyższego uprzywilejowania (KNU), zasadę narodowego traktowania inwestorów zagranicznych (national treatmenf), zasadę liberalizacji (rollback) oraz zasadę nie wprowadzania nowych ograniczeń (standstill).
OECD swoim zakresem działania obejmuje prawie wszystkie aspekty i dziedziny aktywności administracji państwowej szczebla rządowego oraz samorządowego. Koncentruje się na inspirowaniu rozwoju społeczno-gospodarczego, ujednolicaniu zasad i koordynowaniu polityki gospodarczej państw członkowskich w wymiarze zarówno wewnętrznym, jak i międzynarodowym, formułowaniu opinii, zaleceń, prognoz gospodarczych, realizowaniu wspólnych badań i projektów oraz stymulowaniu i harmonizowaniu wysiłków państw członkowskich na rzecz krajów rozwijających się.
Opracowywane i publikowane przez OECD raporty, studia, analizy i prognozy, dotyczące niemal wszystkich dziedzin życia ekonomiczno-społecznego, cieszą się zasłużonym uznaniem na świecie. Szczególną popularność i uznanie zdobyły raporty: OECD Economic Outlook oraz OECD Economic Surveys. Te cykliczne studia i badania nad stanem gospodarek pozwalają na kompleksowe międzynarodowe porównania, a wypracowane analizy stanowią bardzo istotne źródło oceny dla partnerów handlowych i inwestorów.
Pomimo, iż jest to organizacja rządowa, w coraz większym stopniu kieruje się zasadą otwartości wobec międzynarodowych organizacji pozarządowych - konsumenckich, ekologicznych, biznesowych. Zaprasza ich przedstawicieli do czynnego współdziałania w toku wypracowywania wspólnej polityki, by uzyskać spójność i klarowność przyjmowanych później strategii społecznych i gospodarczych oraz pełną zgodę wszystkich stron.
Obecnie OECD znajduje się w fazie dostosowywania do zmian w warunkach funkcjonowania świata u progu XXI wieku, podyktowanych narastającym tempem i technologicznymi trendami postępu cywilizacyjnego. Organizacja jest na etapie przeorientowania swej działalności i przyjęcia horyzontalnego podejścia do zglobalizowanych i współzależnych zagadnień, a co z tym związane - do modyfikacji swej struktury organizacyjnej oraz zasad funkcjonowania, mając na uwadze dążenie do bardziej ekonomicznej i efektywnej realizacji zadań.
Polska w OECD
Pierwsze robocze kontakty Polski z Sekretariatem OECD sięgają jesieni 1987 r. W efekcie zmian polityczno-ekonomicznych i związanym z tym dążeniem Polski do uzyskania pomocy eksperckiej w procesie reformowania gospodarki oraz przystosowania jej do funkcjonowania w warunkach wolnorynkowych w II poł. 1989 r. nastąpiło rozszerzenie współpracy. W czerwcu 1991 r. polska wraz z Węgrami i Czechosłowacją została objęta programem Partnerzy w Trakcie Przemian (PIT) mającym na celu wspieranie przemian rynkowych oraz przygotowanie do członkostwa.
15 października 1994 r. Polska złożyła w OECD Memorandum Rządu RP dot. zgodności polskiego ustawodawstwa i polityki gospodarczo-społecznej z instrumentami prawnymi OECD.
4 czerwca 1996 r. Rada Ministrów przyjęła Uchwałę Nr 61/96 w sprawie przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz działań towarzyszących, dotyczących członkostwa w tej Organizacji.
11 lipca 1996 r. nastąpiło oficjalne zaproszenie naszego kraju do członkostwa w OECD i uroczyste podpisanie Porozumienia o zaproszeniu Rzeczpospolitej Polskiej do przystąpienia do Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju Integralną częścią Porozumienia było Oświadczenie Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące przyjęcia przez Rzeczypospolitą Polską zobowiązań wynikających z członkostwa w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz Memorandum – Stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej wobec niektórych aktów prawnych OECD. Tym samym zamknięty został etap negocjacji warunków przystąpienia Polski do tej Organizacji.
Formalnie Polska kraj stała się pełnoprawnym członkiem OECD z dniem 22 listopada 1996 r., kiedy to Instrument ratyfikacji i przystąpienia RP do Konwencji o OECD złożony został u depozytariusza Konwencji tj.: MSZ Francji.
Przystępując do OECD, przyjęto wszystkie instrumenty prawne Organizacji, w tym Kodeks liberalizacji przepływów kapitałowych i Kodeks liberalizacji bieżących transakcji niewidocznych, a lista wyjątków i zastrzeżeń oraz obligacje i kalendarz dalszych kroków liberalizacyjnych zawarte zostały w dokumentach Memorandum - stanowisku Rządu RP wobec niektórych aktów prawnych OECD oraz Oświadczeniu Rządu Rzeczpospolitej Polskiej dotyczącym przyjęcia przez Rzeczpospolitą Polską zobowiązań wynikających z członkostwa w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
Zobowiązania liberalizacyjne podjęte przez Polskę w chwili przystąpienia do OECD oraz proces akcesyjny do Unii Europejskiej pozytywnie stymulują dostosowywanie prawa krajowego do ustawodawstwa międzynarodowego. W celu wypełnienia międzynarodowych zobowiązań w zakresie liberalizacji w Polsce wprowadzono w życie szereg nowych ustaw m.in. w zakresie inwestycji zagranicznych, przepływów kapitału i transakcji niewidocznych oraz prowadzenia działalności gospodarczej.
Członkostwo Polski w prestiżowym klubie najbardziej rozwiniętych gospodarczo państw świata jest konkretnym dowodem ekonomicznej i gospodarczej stabilności naszego kraju i uznania przez inne kraje postępu przeprowadzanych reform. Polepsza to bezsprzecznie wizerunek Polski w oczach zagranicznych partnerów, w tym inwestorów, gdyż jesteśmy postrzegani jako partnerzy o dynamicznie rozwijającej się gospodarce i stabilnych przepisach prawnych. Ma to bezpośrednie odbicie w znacznym wzroście bezpośrednich inwestycji zagranicznych dokonywanych w Polsce oraz dywersyfikacji ich struktury geograficznej. Członkostwo w OECD ułatwia Polsce dostęp do preferencyjnych linii kredytowych udzielanych przez międzynarodowe instytucje finansowe oraz korzystanie z całego potencjału analitycznego OECD. Ponadto dzięki członkostwu w OECD Polska otrzymała możliwość współdecydowania w sprawach liberalizacji światowej gospodarki, jak również kształtowania nowej tożsamości OECD.
W listopadadzie ubiegłego roku minęło 10 lat od przystąpienia Polski do organizacji.
Bilans dotychczasowego członkostwa Polski w OECD należy ocenić pozytywnie. Polska uczestniczy w pracach Komitetów i Grup Roboczych Organizacji oraz stara się aktywnie włączać w podejmowane przez nie inicjatywy.
Polska w pełni popiera inicjatywę OECD rozszerzenia współpracy z państwami nieczłonkowskimi (tzw. outreach). Przywiązuje szczególne znaczenie do zacieśniania współpracy z państwami Europy Środkowej i Wschodniej, wnosząc m. in. dobrowolne składki na finansowanie specjalnych programów regionalnych (np. kraje bałtyckie, Ukraina).
Polska podjęła także starania o członkostwo w Międzynarodowej Agencji Energetycznej i Agencji Energii Nuklearnej - afiliowanych organów przy OECD oraz uzyskaliśmy status obserwatora w Komitecie Pomocy Rozwojowej. Ponadto Polska popierając nowe inicjatywy OECD, w 1997 r. stała się członkiem Grupy ds. Kredytów Eksportowych oraz od 1998 r. jest obserwatorem Uczestników Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych.
* * *
Zgodnie z decyzją Rady Ministrów, funkcję koordynacji współpracy RP-OECD powierzono Ministerstwu Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, obecnie Ministerstwu Gospodarki. Natomiast nadzór i zapewnienie koordynacji uczestnictwa Polski w działalności OECD powierzono Ministerstwu Gospodarki, Ministerstwu Spraw Zagranicznych i Ministerstwu Finansów. Funkcję Krajowego Koordynatora Współpracy RP-OECD pełni obecnie Pan Marcin Korolec Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki.
Na mocy zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 1997 r. utworzony został Międzyresortowy Zespół do Spraw Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, w którego skład wchodzą podsekretarze stanu w resortach centralnych oraz ich odpowiednicy z pozostałych instytucji współpracujących z OECD. Zespół ma charakter opiniodawczo-doradczy, a jednym z głównych celów Zespołu jest m. in. przygotowanie projektu stanowiska rządu polskiego na coroczną Sesję Rady Ministerialnej OECD oraz w innych sprawach wymagających uzgodnień na wysokim szczeblu.
ZOBACZ TAKŻE:
Portal OECD
