Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Współpraca w ramach EDA

Europejską Agencję Obrony (EDA)¹ powołano na podstawie wspólnego działania Rady z dnia 12 lipca 2004 r. Będąc agencją międzyrządową Unii Europejskiej (UE), EDA wykonuje ściśle określone zadania w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony.

Główną funkcją EDA jest wspomaganie wysiłków Rady UE oraz państw członkowskich zmierzających przede wszystkim do: rozwoju zdolności obronnych w zakresie zarządzania kryzysowego; promocji i wzmocnienia europejskiej współpracy w zakresie uzbrojenia; działania w celu wzmocnienia europejskiej bazy przemysłowej i technologicznej sektora obronnego (EDTIB)² oraz utworzenia konkurencyjnego europejskiego rynku wyposażenia obronnego (EDEM)³; a także zwiększenia wydajności europejskich badań i technologii obronnej.

Ponadto do zadań EDA należy współpraca z państwami trzecimi, organizacjami i podmiotami. Agencja utrzymuje bliskie kontakty z Organizacją Współpracy w kwestii Wspólnego Uzbrojenia (OCCAR)⁴ oraz Organizacją Zbrojeń Europy Zachodniej (WEAO)⁵.

Państwa uczestniczące w pracach EDA, w celu zwiększenia przejrzystości i zaufania, mają za zadanie wymieniać informacje między sobą na temat narodowych regulacji offsetowych, a także dostarczać Agencji wszelką dokumentację związaną z realizowanymi zobowiązaniami offsetowymi.

Informacje na temat praktyk offsetowych stosowanych w poszczególnych państwach europejskich dostępne są na stronie internetowej EDA (tzw. Offset Portal): http://www.eda.europa.eu/offsets/

Oferty zamówień obronnych ogłaszanych przez państwa europejskie i przedsiębiorstwa znajdują się na stronie internetowej EDA (tzw. Electronic Bulletin Board): http://www.eda.europa.eu/ebbweb/

Informacje na temat regulacji prawnych dotyczących zamówień obronnych dostępne są na stronie internetowej Komisji Europejskiej:
http://ec.europa.eu/internal_market/publicprocurement/dpp_en.htm

Informacje na temat europejskiego przemysłu obronnego i europejskiej bazy przemysłowej i technologicznej sektora obronnego znajdują się na stronie internetowej Komisji Europejskiej: http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/defence/index_pl.htm

Współpraca w ramach Programu NAEW&C oraz Agencji NATO: NAPMA i NAMSA

W 1978 r. z inicjatywy kilku państw członkowskich Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO)⁶ został powołany Program Wczesnego Ostrzegania i Kontroli Powietrznej NATO (NAEW&C)⁷. W ramach tego Programu państwa uczestniczące formułują wielonarodowe załogi, wspólnie ponoszą koszty eksploatacji, remontów i modernizacji. Ponadto poprzez zakup samolotów wyposażonych w System Ostrzegania i Kontroli Powietrznej (AWACS)⁸ uzyskują nową zdolność obronną. Należy podkreślić, że Program NAEW&C finansowany jest bezpośrednio przez państwa uczestniczące, ale w związku z tym tylko ich przemysły narodowe zaangażowane są w modernizację i naprawy.

W celu realizacji powyższego programu powołano Organizację NATO ds. Zarządzania Programem Wczesnego Ostrzegania i Kontroli Powietrznej (NAPMO)⁹. Organizacja ta ma prawo zawierać umowy i porozumienia, dokonywać zakupów nowego sprzętu, a także podejmować decyzje o rozbudowie niezbędnej infrastruktury.

Dla potrzeb praktycznej realizacji Programu NAEW&C została utworzona Agencja NATO ds. Zarządzania Programem Wczesnego Ostrzegania i Kontroli Powietrznej (NAPMA)¹⁰. Jako organ wykonawczy jest ona odpowiedzialna za procesy planowania, dokonywania zakupów, modernizacji i zapewnienia prawidłowej eksploatacji. Ponadto Agencja zajmuje się wykonywaniem zadania sprawnego funkcjonowania Programu NAEW&C, który należy do największych, wspólnych projektów państw NATO a zarazem stanowi przykład osiągania sukcesów poprzez połączenie własnych zasobów.

W dniu 29 grudnia 2006 r. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej podpisał w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej aneksy do następujących porozumień:
- Wielostronne Memorandum o Porozumieniu w sprawie Programu Współpracy NATO E-3A (Uchwała Nr 232/2006 Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2006 r.),
- Memorandum o Porozumieniu w sprawie operacji i wsparcia Sił Wczesnego Ostrzegania i Kontroli Powietrznej NATO (Uchwała Nr 231/2006 Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2006 r.).

W ten sposób Rzeczpospolita Polska stała się członkiem NAPMO oraz uczestnikiem Programu NAEW&C, w ramach którego automatycznie przystąpiła do Porozumienia w sprawie Uczestnictwa Przemysłowego w Programie Średnioterminowej Modernizacji floty samolotów NATO typu E-3A (NATO E-3A Mid-Term Modernisation Programme Industrial Participation Agreement) z dnia 30 kwietnia 1997 r. zawartego pomiędzy Organizacją NAPMO reprezentowaną przez Dyrektora Generalnego Agencji NAPMA i Sekcją pod nazwą Information & Electronic Systems w ramach Grupy Boeinga – Defense & Space, reprezentowanym przez zastępcę przewodniczącego Programu AWACS.

Ustalenia poczynione w ramach porozumienia jako kompensatę wkładu finansowego do Programu, przewidują zwrot przemysłowy proporcjonalny do udziału finansowego danego uczestnika w programie w postaci zamówień bezpośrednich związanych z realizacją zakontraktowanych prac składanych przez głównych kontraktorów lub w postaci offsetu realizowanego przez samych kontrahentów lub przez firmy z nimi współpracujące. W celu stworzenia możliwości wykonania zapisów porozumienia (IPA – Industrial Participation Agreement) i uzyskania korzyści przemysłowych wynikających z jego postanowień, powołano Punkt Kontaktowy ds. Korzyści Przemysłowych (National Industrial Benefits Focal Point).

Punkt Kontaktowy ds. Korzyści Przemysłowych, działający obecnie w Departamencie Programów Offsetowych MG, jest odpowiedzialny za koordynację i kierowanie procesem pozyskiwania kompensaty w postaci korzyści przemysłowych należnych z tytułu uczestniczenia w Programie NAEW&C.

Zasady regulujące współpracę pomiędzy firmą Boeing (Boeing Commercial Airplanes) a Punktem Kontaktowym ds. Uczestnictwa Przemysłowego zawarte są w części porozumienia IPA.

Program NAEW&C jest realizowany przez NAPMA w ramach programów:
- „Korzyści Przemysłowych” (Industrial Benefits – IB) związanych z kompensatą kosztów poniesionych na bieżące utrzymanie Sił Wczesnego Ostrzegania i Kontroli Powietrznej w ramach wydatków ponoszonych na eksploatację, przeglądy techniczne naprawy i remonty realizowane przez konsorcjum IAMCO (International Aerospace Management Company),
- „Uczestnictwa Przemysłowego” (Industrial Participation – IP) związanego z kompensatą kosztów poniesionych na modernizację samolotów E-3A AWACS realizowaną przez firmę Boeing.

Konsorcjum IAMCO powstało w 1991 r. i jest odpowiedzialne za realizację zobowiązań „Korzyści Przemysłowych”.

Natomiast firma Boeing, która skonstruowała i wybudowała na przykład samolot typu 787 Dreamliner, jest odpowiedzialna za realizację „Uczestnictwo Przemysłowe”.

Przedmiotem oferty korzyści przemysłowej może być kontrakt, zamówienie zakupu produktów lub usług, przekazanie nowych technologii oraz usprawnień organizacyjnych, rozwój prac badawczo-rozwojowych oraz wszelkie inwestycje tworzące miejsca pracy.

W celu zmaksymalizowania efektywności wsparcia logistycznego zapewnianego przez Siły Sojusznicze oraz zminimalizowania kosztów ponoszonych indywidualnie i wspólnie przez państwa NATO w 1958 r. została utworzona Organizacja Remontów i Zaopatrywania NATO (NAMSO)¹¹.

Organem wykonawczym tej Organizacji jest Agencja Remontów i Zaopatrywania NATO (NAMSA)¹². Głównym zadaniem tej Agencji jest zarządzanie wsparciem logistycznym w NATO. NAMSA udziela pomocy państwom sojuszniczym w organizowaniu wspólnych zamówień i zaopatrywania w części zapasowe oraz w prowadzeniu usług remontowych i napraw różnych systemów uzbrojenia.

----------------------------------------------------------------------------------------------
¹ European Defence Agency
² European Defence Technological and Industrial Base
³ European Defence Equipment Market
⁴ Organisation for Joint Armament Cooperation
⁵ Western European Armaments Organisation
⁶ North Atlantic Treaty Organization
⁷ NATO Airborne Early Warning & Control
⁸ Airborne Warning and Control System
⁹ NATO Airborne Early Warning & Control Programme Management Organization
¹⁰ NATO Airborne Early Warning & Control Programme Management Agency
¹¹ NATO Maintenance and Supply Organization
¹² NATO Maintenance and Supply Agency